Home Soạn giả, Nghệ sĩ Hồ Kiểng đã nhẹ nhàng theo cánh hạc bay xa
Soạn giả, Nghệ sĩ Hồ Kiểng đã nhẹ nhàng theo cánh hạc bay xa In Email

Dương Kinh Thành

Trưa hôm qua nghe tin Chú Hồ Kiểng (cách tôi thường gọi Chú  mỗi khi gặp nhau), lòng như  hụt hẩng một  niềm  tiếc thương, dẫu biết rằng   từ lâu Chú mang trong  ngực mình trái tim  nhân tạo mà theo lời Chú  là  nhờ do  những người tốt bụng  biếu tặng, nay trái tim ấy cũng ngừng đập.

Trái tim nghiệp dĩ ấy đã song hành cùng hành trang  tư duy, khả năng của Chú đi xuyên suốt tình người, lướt qua nhiều khen chê và có cả khinh miệt của không ít người chưa hiểu Chú. Nhờ vậy Chú là một nghệ sĩ hành chữ NHẪN  cao nhất mà tôi từng chứng kiến. Nhưng với  bản chất  thiệt thà  và bộc trực Nam Bộ, Chú đã chuyễn hóa rất nhiều trái tim  méo mó mà cũng làm phiền không ít trái tim tự cho rằng mình tròn trịa. Trong sổ tay  của tôi còn lưu lại bút tích của Chú  bốn câu thơ ngẫu hứng, đọc lại không tránh khỏi  đôi phút giây chùng xưống trước muôn ngã chợ đời:
                  
                 Với khán giả tôi là người được mến mộ
                 Với bạn ghiền tôi là kẻ chẳng ai chơi
                 Với nghệ thuật tôi là đứa bị bỏ rơi
                 Với tình yêu tôi là người xấu số.
                                              (Xem ảnh đính kèm)

Bởi vậy mà  Chú luôn đeo cặp kính nhưng không có tròng kính! Có hỏi hoài Chú cũng chỉ nói đơn giản “Tui thích ằng vậy “. Vừa tếu tếu vừa khinh khinh  đùa cợt với sự đời đang diễmn ra  qua đôi…tròng không kính. Nhưng có hiểu nỗii niềm của Chú mới thấy  “ằng vậy mà hỏng phải vậy à nghen” bởi vì qua đó Chú sẽ nhìn rõ hơn cuộc đời với những người sống khác Chú, thấy sai không dám nói, thầy bậy không dám sửa. (ảnh).

Tôi biết Chú qua những tháng ngày  cùng thầy Thích Đồng Bổn tần mần từng bước gầy dựng  nến văn nghệ Phật giáo ở cuối thậo niên 80 , đầu thập niên 90 của thế kỷ trước, mà trước đó Chú đã có mặt sớm nhất .Thật ra trước đó nữa, tôi biết Chú  qua thời gian viết bài ca lẻ cho đài TNNDTPHCM, nhưng lúc ấy với tôi và Chú có hai khoảng cách  lớn; ngườii ái mộ và ngừoi được ái mộ. Chú đã vận dụng hết nhiệt tâm của một người  nghệ sĩ có  thâm niên  dầy cộm và với một tinh thần vô vị lợi, nhanh cóng trở thành ê kíp quan trọng  hổ trợ bên Thầy Đồng Bổn  trong những tháng ngày  ban sơ còn nhiều bở ngỡ ấy. Về mãng cổ nhạc  đây là ê kíp  nặng ký nhất gồm  Cố Nghệ sĩ Út Trà Ôn, Nghệ sĩ Út Bạch lan, Nghệ sĩ Thanh Sang, Nghệ sĩ Kim ngọc và  Chú Hồ Kiểng. Như vậy Chú là soạn giả duy nhất lúc đó. Ngoài việc tận dụng những sáng tác  có chủ đề về Phật trước  năm 75, những bải ca cổ  mới đều do Chú   sáng tác với sự khích lệ của Thầy Đồng Bổn.

(Ảnh Chu Hồ Kiểng trong đêm văn nghệ3/3/1993)

Chú thích thêm về ảnh này: Đây là đêm văn nghệ nhân ĐạiHội PG thành phố nhiệm kỳ IV (1993-1997)tại nhà văn hóa lao động thành phố nhờ sự giúp đở của Thầy Đồng Bổn, Thầy Đồng Điển, Thầy Đạt Niệm, Thầy quảng tâm…do tôi đứng ra thực hiện. Có thể nói đây là lần đầu tiên văn nghệ PG được biểu diễn một nơi  lớn như vậy.

Những bái sáng tác của Chú lúc ấy có  nhiều bài  được  ưa thích mà chính cố nghệ sĩ Út Trà Ôn từng nói riêng với tôi rằng” Thành thấy không, bài của Ổng có mấy câu rất hay  mà tui phải lấy đó làm bài ca thường xuyên ở các chùa. Tui thích nhất là câu “Trăng rụng trắng sân chùa…” qua hay”. Đó là các bải Chi Bằng Sớm Kệ Chiều kinh, Tu Là Cõi Phúc…Khi tôi được  trực tiếp  về cộng tác, tạo thêm sức mạnh cho ê  kíp cổ nhạc. Chú  vẫn luôn lắng nghe mọi góp ý  và cón  thấy hăng say hơn trong sáng tác. Chú thiệt thà  nói với tôi rằng “ Tui chỉ viết  theo cung cách hồi xưa, dùng mấy tử ngữ cũ, còn lại cái gì nữa  DKT coi lại dùm tui nghe”. Đó  do những khi   đi xa, ngủ cùng nhau, tôi  góp ý nữa đùa nữa thật là Tu thì phài sướng, phài vui mới giài thoát được, chứ tu gì mà tối ngày chỉ có biết sớm mõ chiều kinh hay chay lạt muối dưa thì  tu sao nỗi !. Cả hai Chú cháu cười  sang sảng.

Nhưng cái đức tính khiêm nhường ấy đói với một “đồng nghiệp”(Chú hay gọi tôi  trong thư từ như vậy) chỉ đáng tuổi hàng con cháu mình và cn là một khán giả ái mộ mình nữa thì trước tiên với tôi đó là  một nhân cách quá to lớn mà ít khi tôi được gặp.

Tôi và Chú trở nên gần gủi,  thân thiết  là nhờ thế. Có đi đâu giao lưu hay biểu diễn, nhhất là đi các Chùa (thời gian đó chưa có “bầu sô” chuyên tổ chức “hát chùa” tràn lan và tùm lum như bây giờ nên  ý nghĩa còn rất trong sạch) Chú thường  có mặt, vả tôi là người luôn bên cạnh  dìu đở cho Chú, nhất là khi  Chú đã gắn  máy trợ tim.

Từ đó về sau, hể cứ mỗi chương trình thu âm ca cồ Phật giáo nào do tôi được phân trách nhiệm biên tập  thì dứt khoát phài có bài của Chú. Ở album “Từng Giọt Ma Ni 4” Chú  nhận lãnh trách nhiệm lớn là phổ hai bài thơ của cố HT Thích Thông Bửu thànhh hai liên ca diễn khúc mang tên “Tình Quê Mẹ” và “Tình Quê Ngoại”. Trong al bum “Nương Ánh Từ Quang” của Đạo Phật Ngày Nay Chú có  bài “14 Điều Răn Của Phật” do nghệ sĩ Hồng Nga ca (đính kèm) và trong album : "Mênh Mông Trời Biển” cũng do Đạo Phật Ngày Nay  thực hiện , Chú có hai bài  đó là “Mẹ Và Con” và bài” Bà Nhà Tôi Đã Hiểu”.

NamePlaySize Length
14 dieu ran cua Phat
(Ho Kieng)

1.4 MB2:57 min

Rất tiếc những chư tôn  từng  có Chú bên cạnh giờ phần lớn đã  ra đi, còn lại chỉ là những  chan chường của sự thật  tranh dành, làm đổ bể nát tan côn trình khi xưa ây của  các vị, trong đó có  Chú cháu mình.
Bây giờ ai cũng sáng tac cổ nhạc được, sáng tac rất hăng để góp phần “cúng dường” và mặt bằng văn nghệ thì lan ra các nhà hát lớn với sao ngàn sao lấp lánh trên bẩu trời  chật hẹp của  cái “Ta” to lớn, mới thấy nhớ thời Chú cháu mình đồng cam cộng khổ mà không có chút  một  phần thưởng nào đáp trả, thí làm sao mai đây  mình lấy gì để mà “cúng dường”  như   các phong trào hiện nay.

Chú đã đi rồi! Thôi khép lại một  chương  hồi ức quá tinh khôi, quá mõng manh mà cũng quá  ươn ướt  nỗi niềm thế sự. Chú hãy mang theo  cặp kính không tròng  và xếp lại   trong túi áo . Nó cũng cần được nghĩ ngơi  sau hơn 80 năm trường  lăn lóc gió bụi trần ai.

Hãy bay cao và bay xa , cánh hạc buồn vươn.

Dương Kinh Thành

'Hồ Kiểng ơi, anh bỏ vai diễn sao!'

Lão nghệ sĩ Mạc Can bùi ngùi khi biết người bạn già qua đời. Từ một sinh viên đến vị đạo diễn kỳ cựu đều thương tiếc ông.

Từ chiều đến tối 3/4, tin Nghệ sĩ Ưu tú Hồ Kiểng mất lan truyền rất nhanh trong giới cũng như trên mạng xã hội. Với những người yêu quý ông, sự ra đi này để lại khoảng trống lớn. 

Nói về Hồ Kiểng, lão nghệ sĩ Mạc Can không giấu được giọng bồi hồi. "21h tối 3/4, một phóng viên điện báo cho tôi biết Hồ Kiểng qua đời rồi, đặt tôi viết bài về ổng. Tôi nghe mà không tin nhưng vẫn phải tin vì ai lại đùa chuyện này, nhất là với một người hiền lành như ổng. Một ý nghĩ thoáng qua đầu tôi: Hồ Kiểng đã thật sự bỏ vai diễn rồi. Cả đời ổng chưa bao giờ bỏ vai thì nay là lần đầu tiên, duy nhất và cuối cùng mà ông bỏ vai diễn lớn: cuộc đời mình", Mạc Can buồn bã nói.

ho-kieng-2-jpg-1365045495_500x0.jpg
NSƯT Hồ Kiểng.

Tâm trạng của Mạc Can là tâm trạng chung của những người gắn bó với nghệ sĩ quá cố. Từ những đạo diễn lâu năm trong nghề như: Vinh Sơn, Lê Cung Bắc, đến những đạo diễn trẻ như Ngô Quang Hải... đều có nhiều kỷ niệm khi làm việc với Hồ Kiểng.

Lê Cung Bắc chia sẻ, khi hay Hồ Kiểng mất, trong ông ngổn ngang nhiều cảm xúc. "Về lý, mình thấy chuyện ông qua đời là khó tránh khỏi vì ông đã 87 tuổi, sức khỏe yếu từ lâu. Nhưng về cái tình, mình không muốn tin đây là sự thật. Mình vẫn mong ông sống được nhiều hơn, lâu hơn để còn gắn bó với phim ảnh!", Lê Cung Bắc nói.

Những ai từng làm việc trên phim trường với Hồ Kiểng, từng xem ông diễn xuất đều có dấu ấn sâu sắc về một nghệ sĩ chân chính. Ông đã sống một cuộc đời miệt mài, luôn giữ ngọn lửa đam mê hồn nhiên với phim ảnh.

Theo đạo diễn Lê Cung Bắc, nếu nói ngắn gọn về Hồ Kiểng trong công việc có thể dùng cụm từ "Một con người đam mê nghệ thuật vô cùng tận!". Danh hiệu kỷ lục mà ông được trao: "Diễn viên đa tài đóng được nhiều loại vai chính diện cũng như phản diện" dường như chưa đủ phác họa hết về "người nghệ sĩ lạ lùng này" (từ dùng của Mạc Can).

Ông không từ ngại bất cứ dạng vai nào, không quan tâm nhiều đến tiền bạc hay danh tiếng, miễn là có vai phù hợp.

Ông đóng góp rất nhiều cho phim truyện nhựa, phim điện ảnh của nước nhà với toàn  vai phụ. Từ một vai tên đại gian ác, đến vai một ông già háo sắc, hay một vai nhân viên bảo vệ chỉ xẹt qua màn ảnh một chút. Đến với nghề diễn từ trước năm 1975, khoảng 50 năm qua, những vai diễn tiếp nối vai diễn giúp ông ghi dấu ấn sâu đậm trong lòng công chúng. Khán giả còn nhớ hình ảnh Hồ Kiểng đóng vai ông già tàn tật trong phim Xóm cũ (Lê Cung Bắc), hay vai người cha nông dân nghèo khổ có con gái bị hãm hại trong phim Người đẹp Tây Đô (Lê Cung Bắc)...Ông có sự hóa thân tuyệt đối vào nhân vật, diễn nhẹ nhàng và tự nhiên như thể "sống là phải thở".

Việc sống hết mình cho nghề nghiệp đó khiến cả cơ thể ông từ đầu đến chân mang nhiều thương tật. Ông từng bị rắn cắn khi đóng phim Đêm săn tiền, bị té ngựa gãy xương khi đóng Rừng Xà Nu... Trong phim Những nẻo đường phù sa, ông sẵn sàng ăn con cá sống một cách ngon lành để có cảnh quay đúng yêu cầu đạo diễn. Thể trạng yếu nhưng trái tim nghệ sĩ quá lớn giúp ông duy trì được sức dẻo dai.

Vì biết diễn xuất là niềm vui lớn nhất của Hồ Kiểng, những năm gần đây, anh em đạo diễn vẫn bảo nhau có vai gì hợp thì mời Hồ Kiểng ngay. Trong phim điện ảnh Mùa hè lạnh, đạo diễn Ngô Quang Hải mời Hồ Kiểng vào vai ông già Tàu mê gái đẹp, một nhân vật  được ông thể hiện khá thú vị.

ho-kieng-3-jpg-1365045495_500x0.jpg
Hồ Kiểng là một nghệ sĩ đa tài lắm. Thời trẻ khi sống ngoài Bắc ông từng làm họa sĩ vẽ ảnh châm biếm. Ông còn làm thơ, thích ngâm thơ, làm diễn viên kịch ở đoàn kịch Nam Bộ tại Hà Nội. Ông cũng biết sáng tác ca khúc cải lương và thích hát cải lương…

Bộ phim Ngược sóng của đạo diễn Lê Cung Bắc có lẽ là phim truyền hình cuối cùng của Hồ Kiểng. Trong kịch bản vốn không có vai nào phù hợp với ông, nhưng Lê Cung Bắc “đẻ” thêm vai ông bảo vệ để bạn già của mình có cơ hội đến đoàn phim, tránh nỗi nhớ nghề và thấy mình vẫn còn được sống trong hoạt động nghệ thuật, được nhận tiền thù lao như anh em.

Năm 2006, Hồ Kiểng và Mạc Can được mời đóng chung trong phim U6-U7. Đạo diễn yêu cầu hai ông già diễn cảnh trèo lên một chạc ba cây cao để quay cảnh hài hước.

"Hồ Kiểng vốn bệnh tật, thương tích đầy người nhưng ổng vui vẻ nhận lời ngay. Hai đứa tui được người ta bắc thang cho leo lên cây. Khi máy quay, tui nhìn sang ổng thấy ổng mặt mày hớn hở lắm, diễn hăng say, tay chân quơ tới quơ lui rất nhiệt tình. Nhưng chỉ cần máy vừa ngừng để chuyển cảnh, là ngay lập tức ổng im phắc, chân tay bám chặt vào thân cây. Tui biết lúc đó ổng mới ngấm cái sợ sẽ bị ngã xuống dưới. Nhìn cảnh đó, tui thương ổng lắm. Ổng là vậy, hết mình cho vai diễn. Chỉ khi thoát vai ra mới nhớ mình là ai, đang ở đâu", Mạc Can bồi hồi nhớ lại.

Ngoài đời, với bạn bè, anh em đồng nghiệp, ông là một con người sống chan hòa khiến ai cũng quý, cũng thương.

Hơn 10 năm qua, Hồ Kiểng sống với một trái tim gần như là nhân tạo. Các bác sĩ dùng một thiết bị như cục pin gắn vào ngực lão nghệ sĩ. "Cục pin" này giúp tim bơm máu lên não. "Cứ hễ pin hết thì lấy ra sạc lại rồi gắn vào tiếp. Nhiều khi tôi chọc ổng là 'người rôbốt' ", Mạc Can kể.

Và "Người rôbốt" ấy là người hiền lành, tử tế, vui vẻ, không bao giờ làm phiền người khác. Dù cuộc đời có không ít phiền phức, buồn phiền, ông có thể gác lại tất cả để vui với vai diễn, vui với mọi người. Những giờ nghỉ trên phim trường, ông nói chuyện vui, chuyện hài, ngâm thơ, hát cải lương. Lê Cung Bắc còn nhớ Hồ Kiểng có thể ghép tất cả tên phim mà ông biết lại để phổ thành một bản cải lương khi hát lên rất hài hước. (Xem clip: Hồ Kiểng đọc thơ về các loài hoa)

"Sự ra đi của Hồ Kiểng là mất mát của điện ảnh nước nhà, bởi thời nay, tìm được một diễn viên chuyên đóng vai phụ yêu nghề như ông là hiếm", Lê Cung Bắc nói.

Mạc Can bùi ngùi nói: "Cách đây vài ngày, tui còn ngồi bên ổng để tham dự buổi ghi hình của một đài truyền hình. Lúc đó, ổng bế cháu ra để mọi người quay phim… Rồi khi người ta hỏi ổng về chuyện riêng tư gì đó thì ổng bật khóc, làm tui ngồi bên cạnh cũng phải mếu máo theo. Buổi này chưa quay xong, đoàn phim hẹn là sẽ quay tiếp cảnh ông Hồ Kiểng trên đường phố. Nhưng giờ điều đó là không thể thực hiện rồi. Hồ Kiểng đã bỏ vai thật rồi!".

http://giaitri.vnexpress.net/tin-tuc/gioi-sao/trong-nuoc/ho-kieng-oi-anh-bo-vai-dien-sao-2631636.html

Thoại Hà

 

Bài ngẫu nhiên

Can't create/write to file '/tmp/#sql_566_0.MYI' (Errcode: 13) SQL=SELECT a.*, u.name, u.username, cc.image AS image, CASE WHEN CHAR_LENGTH(a.alias) THEN CONCAT_WS(":", a.id, a.alias) ELSE a.id END as slug, CASE WHEN CHAR_LENGTH(cc.alias) THEN CONCAT_WS(":", cc.id, cc.alias) ELSE cc.id END as catslug,'link' as link FROM jos_content AS a LEFT JOIN jos_content_frontpage AS f ON f.content_id = a.id LEFT JOIN jos_users AS u ON u.id = a.created_by INNER JOIN jos_categories AS cc ON cc.id = a.catid INNER JOIN jos_sections AS s ON s.id = a.sectionid WHERE ( a.state = 1 AND a.sectionid > 0 ) AND ( a.publish_up = '0000-00-00 00:00:00' OR a.publish_up <= '2014-04-16 22:51:54') AND ( a.publish_down = '0000-00-00 00:00:00' OR a.publish_down >= '2014-04-16 22:51:54' ) AND a.access <= 0 AND cc.access <= 0 AND s.access <= 0 AND ( a.catid=3 OR a.catid=4 OR a.catid=5 OR a.catid=6 OR a.catid=7 OR a.catid=8 OR a.catid=9 OR a.catid=10 OR a.catid=11 OR a.catid=12 OR a.catid=13 OR a.catid=14 OR a.catid=15 OR a.catid=16 OR a.catid=17 OR a.catid=18 OR a.catid=19 OR a.catid=20 OR a.catid=21 OR a.catid=22 OR a.catid=23 OR a.catid=24 OR a.catid=26 OR a.catid=1 OR a.catid=2 OR a.catid=25 OR a.catid=27 OR a.catid=28 OR a.catid=29 OR a.catid=30 OR a.catid=31 OR a.catid=32 OR a.catid=33 OR a.catid=34 OR a.catid=35 OR a.catid=36 OR a.catid=37 OR a.catid=38 OR a.catid=39 OR a.catid=40 OR a.catid=41 OR a.catid=42 OR a.catid=43 OR a.catid=44 OR a.catid=45 ) AND ( a.sectionid=1 OR a.sectionid=3 OR a.sectionid=4 OR a.sectionid=2 OR a.sectionid=5 OR a.sectionid=7 OR a.sectionid=6 OR a.sectionid=9 OR a.sectionid=8 OR a.sectionid=11 OR a.sectionid=13 OR a.sectionid=12 OR a.sectionid=10 OR a.sectionid=14 OR a.sectionid=15 OR a.sectionid=16 OR a.sectionid=17 ) AND ((TO_DAYS('2014-04-17') - TO_DAYS(a.created)) <= '1500') AND s.published = 1 AND cc.published = 1 ORDER BY RAND() limit 0,5

Đọc nhiều tuần qua

Gắn tin vào

Home Soạn giả, Nghệ sĩ Hồ Kiểng đã nhẹ nhàng theo cánh hạc bay xa