Home Văn hóa - Văn nghệ Thơ Trần Vàng Sao và Hồi ký
Thơ Trần Vàng Sao và Hồi ký In Email
Mục lục bài viết
Thơ Trần Vàng Sao và Hồi ký
Trang 2
Tất cả các trang

Một ngày mùa thu năm nay (2009), trên bờ sông Hương, gần 50 anh chị em nhà văn, nhà nghiên cứu Huế đã gặp gỡ Hồn Việt. Và trong cuộc gặp gỡ thân tình ấy, lần đầu tôi gặp Trần Vàng Sao. Trước năm 1975, anh có ra Bắc, nhà tôi lúc ấy làm Biên tập viên Nhà xuất bản Giải Phóng, có gặp anh, mang về những bản thảo chép tay của các anh chị ở núi rừng Trị Thiên… và nhờ đó tôi đã “làm quen” với các anh chị qua văn chương… Trần Vàng Sao xuất hiện ít, cuộc đời cũng “ở không yên ổn, ngồi không vững vàng”; nét mặt anh giờ “phong trần” sau bao năm tháng. Thế nhưng, ai đã đọc Bài thơ của một người yêu nước mình (viết 1966, lúc anh còn trong thành Huế, chưa “lên xanh”) thì đều thừa nhận rằng đó là một bài thơ hay hàng đầu của thơ Việt Nam hiện đại. Từ hình ảnh, tứ thơ, nhịp điệu, trùng điệp… nó đều khác, đều mới với thơ đương thời, nó gần với văn xuôi nhưng vẫn thơ, vẫn quyến rũ và bắt người ta đọc đi đọc lại. Một đời làm thơ, kể có được một bài như thế, cũng đã là một niềm an ủi lớn… Rồi đây, mọi sự đều qua, câu thơ hay, bài thơ hay còn lại…

 

MAI QUỐC LIÊN


Chân dung Trần Vàng Sao. Tranh của HS Đinh Cường (Hoa Kỳ).

Bài thơ của một người yêu nước mình

Buổi sáng tôi mặc áo đi giày ra đứng ngoài đường,
Gió thổi những bông nứa trắng bên sông
Mùi tóc khô còn thơm lúa mùa qua
Bầy chim sẻ đậu trước sân nhà
Những đứa trẻ đứng nhìn ngấp nghé
Tôi yêu đất nước này như thế
Buổi sớm mai
Bầy chim sẻ ngoài sân
Gió mát và trong
Đường đi đầy cỏ may và muộng chuộng
Tôi vẫn sống

vẫn ăn

vẫn thở

như mọi người

Đôi khi chợt nhớ một tiếng cười lạ
Một câu ca dao buồn có hoa bưởi hoa ngâu
Một vết bùn khô trên mặt đá
Không có ai chia tay
Cũng nhớ một tiếng còi tàu

Mẹ tôi thức khuya dậy sớm
Năm nay ngoài năm mươi tuổi
Chồng chết đã mười mấy năm
Thuở tôi mới đọc được i tờ
Mẹ thương tôi mẹ vẫn tảo tần
Nước sông gạo chợ
Ngày hai buổi nhà không khi nào vắng người đòi nợ,
Sống qua ngày nên phải nghiến răng
Cũng không vui nên mẹ ít khi cười
Những buổi trưa buổi tối
Ngồi một mình hay khóc
Vẫn thở dài mà không nói ra
Thương con không cha
Hẩm hiu côi cút
Tôi yêu đất nước này xót xa
Mẹ tôi mười mấy năm không lấy chồng
Thương tôi nên ở góa nuôi tôi
Những đứa bà con nhà giàu hàng ngày chửi bới
Chúng cho mẹ con tôi áo quần tiền bạc

như cho một đứa hủi

Ngày kỵ cha họ hàng thân thích không ai tới
Thắp ba cây hương
Với mấy cái bông hải đường
Mẹ tôi khóc thút thít
Cầu cha tôi phù hộ tôi nên người
Con nó còn nhỏ dại
Trí chưa khôn chân chưa vững bước đi
Tôi một mình có kể chi mưa nắng
Tôi yêu đất nước này cay đắng
Những năm dài thắp đuốc đi đêm
Quen thân rồi không ai còn nhớ tên
Dĩ vãng đè trên lưng thấm nặng
Áo mồ hôi những buổi chợ về
Đời cúi thấp
Dành từng lon gạo mốc
Từng cọng rau hột muối
Vui sao khi còn bữa đói bữa no
Mẹ thương con nên cách trở sông đò
Hàng gánh nặng phải qua cầu xuống dốc
Đêm nào mẹ cũng khóc
Đêm nào mẹ cũng khấn thầm
Mong con khôn lớn cất mặt với đời
Tôi yêu đất nước này không nguôi
Tôi yêu mẹ tôi áo rách
Chẳng khi nào biết tuổi mình bao nhiêu

Tôi bước đi
Mưa mỗi lúc mỗi to
Sao hôm nay lòng thấy chật
Như buổi sáng mùa đông chưa thấy mặt trời mọc
Con sông dài nằm nhớ những chặng rừng đi qua
Những vách đá hàng cây cheo leo bốn mùa
Nỗi mệt mỏi rưng rưng từng con nước
Chim đậu trên cành chim không hót
Khoảng vắng mùa thu ngủ trên cỏ may
Tôi yêu đất nước này những buổi mai
Không ai cười không tiếng hát trẻ con
Đất đá cỏ cây ơi
Mười ba năm có héo mòn
Đất đá cỏ cây ơi
Lòng vẫn thương mẹ nhớ cha
Ăn quán nằm cầu
Hai hàng nước mắt chảy ra
Mỗi đêm cầu trời khấn Phật, tai qua nạn khỏi
Ngày mai mua may bán đắt
Tôi yêu đất nước này áo rách
Căn nhà dột phên không ngăn nổi gió
Vẫn yêu nhau trong từng hơi thở
Lòng vẫn thương cây nhớ cội hoài
Thắp đèn đêm ngồi đợi mặt trời mai
Tôi yêu đất nước này như thế
Như yêu cây cỏ ở trong vườn
Như yêu mẹ tôi chịu khó chịu thương
Nuôi tôi thành người hôm nay
Yêu một giọng hát hay
Có bài mái đẩy thơm hoa dại
Có sáu câu vọng cổ chứa chan
Có ba ông táo thờ trong bếp
Và tuổi thơ buồn như giọt nước trong lá sen
Tôi yêu đất nước này và tôi yêu em
Thuở tóc kẹp tuổi ngoan học trò
Áo trắng và chùm hoa phượng đỏ
Trong bước chân chim sẻ
Ngồi học bài và gọi nhỏ tên tôi
Hay nói chuyện huyên thuyên
Chuyện trên trời dưới đất rất lạ
Chuyện bông hoa mọc một mình trên đá
Cứ hay cười mà không biết có người buồn
Sáng hôm nay gió lạnh vẫn còn
Khi xa nhà cứ muốn ngoái lại
Ngó cây cam cây cải
Thương mẹ già như chuối ba hương
Em chưa buồn
Vì chưa rách áo
Tôi yêu đất nước này rau cháo
Bốn ngàn năm còn cuốc bẫm cày sâu
Áo đứt nút qua cầu gió bay
Tuổi thơ em hãy giữ cho ngoan
Tôi yêu đất nước này lầm than
Mẹ đốt củi trên rừng cha làm cá ngoài biển
Ăn rau rìu rau éo rau trai
Nuôi lớn người từ ngày mở đất
Bốn ngàn năm nằm gai nếm mật
Một tấc lòng cũng trứng Âu Cơ
Một tiếng nói cũng đầy hồn Thánh Gióng

Tôi đi hết một ngày
Gặp toàn người lạ
Chưa ai biết chưa ai quen
Không biết tuổi không biết tên
Cùng sống chung trên trái đất
Cùng nỗi đau chia cắt Bắc Nam
Cùng có chung tên gọi Việt Nam
Mang vết thương chảy máu ngoài tim
Cùng nhức nhối với người chết oan ức
Đấm ngực giận hờn tức tối
Cùng anh em cất cao tiếng nói
Bản tuyên ngôn mười bốn triệu người đòi Độc Lập, Tự Do
Bữa ăn nào cũng phải được no
Mùa lạnh phải có áo ấm
Được ca hát, nói cười yêu đương không ai cấm
Được thờ cúng những người mình tôn kính
Hai mươi năm cuộc đời khi nào định

Tôi trở về căn nhà nhỏ
Đèn thắp ngọn lù mù
Gió thổi trong lá cây xào xạc
Vườn đêm thêm mát
Bát canh rau dền có ớt chìa vôi
Bên hàng xóm có tiếng trẻ con khóc
Mẹ thương con ngồi cầu Ái tử
Đất nước hôm nay đã thấm hồn người
Ve sắp kêu mùa hạ
Nên không còn mấy thu
Đất nước này còn chua xót
Nên trông ngày thống nhất
Cho bên kia không gọi bên này là người miền Nam
Cho bên này không gọi bên kia là người miền Bắc
Lòng vui hôm nay không thấy chật
Tôi yêu đất nước này chân thật
Như yêu căn nhà nhỏ có mẹ của tôi
Như yêu em nụ hôn ngọt trên môi
Và yêu tôi đã biết làm người
Cứ trông đất nước mình thống nhất.

(19/12/1967)

Tình cờ lúc đó tôi đã viết cho em

làm thế nào tôi đừng nhìn vào hai mắt em
làm thế nào không có em tôi sống như thường được
làm thế nào không có những buổi mai
làm thế nào tôi chết đi em không nhận ra mặt
làm thế nào con sông trôi ra biển

khúc củi mùa lụt không tấp đâu hết

làm thế nào cho mọi người không ai biết đến mình
làm thế nào tôi qua cầu về nhà em

xuống dốc đường đi không nhớ

làm thế nào tôi lang thang trên đồng cỏ hoang

buổi chiều người thổi tù và gọi

bò về không thấy tôi

làm thế nào cho em hôn tôi cay đắng và môi lạnh tê
làm thế nào cho tôi hôn em tôi khóc
làm thế nào tôi nhìn được em rất lâu rất lâu
làm thế nào cho tôi xấu xí đừng yêu em.

Tôi yêu em

tôi yêu em

tôi u mê

tôi yêu em

tôi chán chê sự đời

tôi yêu em

tôi nổi trôi

tôi yêu em

tôi rối bời ruột gan

tôi yêu em

tôi lang thang

tôi yêu em

tôi muộn màng tuổi tôi.

 

http://honvietquochoc.com.vn/Van-hoc/Sang-tac/Tho-Tran-Vang-Sao.aspx

 

(Hồi ký Trần Vàng Sao ở cuối trang 2)

Đọc thêm:

Đọc thơ Trần Vàng Sao: Những câu thơ chảy máu dưới bầu trời chậm chạp

Liêu Thái

 

Cái cảm giác ấy, một thứ cảm giác chảy máu và âm ỉ nội thương mà Trần Vàng Sao đã thác vào thơ dường như không riêng gì ông mang, chỉ có điều ông nói nó ra một cách cụ thể, rành mạch và nói như trối chết, nói như chuẩn bị tắt thở, chẳng còn sợ vì cái chết đã ngấm vào căn phận Việt buồn của ông. Và cái chết, dù muốn thấy hay không muốn thấy nó cũng đã ngấm ngầm gặm nhấm sinh mệnh văn nghệ, sinh mệnh tự do của hằng thế hệ Việt trong một tương lai mù…

 




Tin liên quan:
Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

 

Bài ngẫu nhiên

Can't create/write to file '/tmp/#sql_566_0.MYI' (Errcode: 13) SQL=SELECT a.*, u.name, u.username, cc.image AS image, CASE WHEN CHAR_LENGTH(a.alias) THEN CONCAT_WS(":", a.id, a.alias) ELSE a.id END as slug, CASE WHEN CHAR_LENGTH(cc.alias) THEN CONCAT_WS(":", cc.id, cc.alias) ELSE cc.id END as catslug,'link' as link FROM jos_content AS a LEFT JOIN jos_content_frontpage AS f ON f.content_id = a.id LEFT JOIN jos_users AS u ON u.id = a.created_by INNER JOIN jos_categories AS cc ON cc.id = a.catid INNER JOIN jos_sections AS s ON s.id = a.sectionid WHERE ( a.state = 1 AND a.sectionid > 0 ) AND ( a.publish_up = '0000-00-00 00:00:00' OR a.publish_up <= '2014-07-28 08:16:59') AND ( a.publish_down = '0000-00-00 00:00:00' OR a.publish_down >= '2014-07-28 08:16:59' ) AND a.access <= 0 AND cc.access <= 0 AND s.access <= 0 AND ( a.catid=3 OR a.catid=4 OR a.catid=5 OR a.catid=6 OR a.catid=7 OR a.catid=8 OR a.catid=9 OR a.catid=10 OR a.catid=11 OR a.catid=12 OR a.catid=13 OR a.catid=14 OR a.catid=15 OR a.catid=16 OR a.catid=17 OR a.catid=18 OR a.catid=19 OR a.catid=20 OR a.catid=21 OR a.catid=22 OR a.catid=23 OR a.catid=24 OR a.catid=26 OR a.catid=1 OR a.catid=2 OR a.catid=25 OR a.catid=27 OR a.catid=28 OR a.catid=29 OR a.catid=30 OR a.catid=31 OR a.catid=32 OR a.catid=33 OR a.catid=34 OR a.catid=35 OR a.catid=36 OR a.catid=37 OR a.catid=38 OR a.catid=39 OR a.catid=40 OR a.catid=41 OR a.catid=42 OR a.catid=43 OR a.catid=44 OR a.catid=45 ) AND ( a.sectionid=1 OR a.sectionid=3 OR a.sectionid=4 OR a.sectionid=2 OR a.sectionid=5 OR a.sectionid=7 OR a.sectionid=6 OR a.sectionid=9 OR a.sectionid=8 OR a.sectionid=11 OR a.sectionid=13 OR a.sectionid=12 OR a.sectionid=10 OR a.sectionid=14 OR a.sectionid=15 OR a.sectionid=16 OR a.sectionid=17 ) AND ((TO_DAYS('2014-07-29') - TO_DAYS(a.created)) <= '1500') AND s.published = 1 AND cc.published = 1 ORDER BY RAND() limit 0,5

Đọc nhiều tuần qua

Gắn tin vào

Home Văn hóa - Văn nghệ Thơ Trần Vàng Sao và Hồi ký
Đóng   X