Chuyển Luân kính chúc quý bạn đọc gần xa một năm Mậu Tý-2008 Sức khoẻ, An lạc và Tinh tấn

Trang chủ || Liên hệ

Góp nhặt cát đá

Tác giả

THẦY NHẤT HẠNH VÀ TỔ ĐÌNH TỪ HIẾU

MINH MẪN tường thuật tại chỗ

 A- TỪ HIẾU - CHỐN  XƯA 

Vậy là lần nữa, sư ông Nhất Hạnh trở lại tổ đình Từ Hiếu mà 2005 đã về như một giấc mơ!

Ngày 23/3/07, chiếc Viet Nam airline VN A 311 đáp xuống sân bay Phú Bài lúc 8giờ 30 sáng, tháp tùng có tăng thân làng Mai vừa đến VN đợt sau. Quý thầy cô làng Mai về chuyến trước, đã ra Huế trước đó mấy hôm, quý thầy ngụ tại Từ Hiếu, quý ni trú tại chùa Diệu Nghiêm, nằm phía trên đường tay trái, ngoài chùa Từ Hiếu.

Để chứng kiến cảnh đón tiếp đoàn mà 2005 đã mất cơ hội, anh Văn Hùng Quang yêu cầu tôi ra sớm, chi phí về anh sẽ hoàn trả, tôi đến ngôi chùa ngoại vi TP HCM tạm mượn làm lộ phí.

Chiếc xe khách Miền Đông-Huế khởi hành lúc 6.30, đến Huế hơn 6giờ ngày hôm sau, trước khi sư ông đáp xuống phi truờng 2 tiếng. Khi xe nằm tại cửa hầm đèo Hải Vân, tôi phát hiện số tiền 900 ngàn đã bị mất tự bao giờ, nhưng gặp người xe ôm quen chùa Từ Hiếu, anh ta chở tôi đến kịp lúc chùa chuẩn bị đến phi trường, cũng là lúc anh Quảng Ân đến kịp đưa tôi ra Phú Bài.

Sân bay Phú Bài  cách TP Huế  chưa đầy 20km, sương mù và khí lạnh phủ khắp phố, rất may, hôm nay trời trong mát, mấy hôm trước mưa suốt. Tuy phi cảng hẹp nhưng thiết kế gọn sạch. Trên 20 xe bus và 50 xe du lịch đủ loại, cắm cờ PG đậu vào sân, xe 2 bánh để phía ngoài vòng rào phi trường; chư tăng ni TP Huế, BTS TT-Huế và tăng thân làng Mai đến rất sớm, các Phật tử đi tự túc và GĐPT cũng có mặt; các lẳng hoa, cặp lọng, nhang đèn đã túc trực từ cửa hông, lượng người tuy không đông như Saigon, nhưng khi đoàn về Từ Đàm, đã lên 2 ngàn người.

Chiếc máy bay trờ tới cách cửa hông độ 100m, mà đáng ra phải dừng từ đường băng quy định, sư ông và tăng đoàn không phải qua thủ tục tại phòng chính, Tổ đình Từ Hiếu và BTS ra tận chân cầu thang đón đoàn. GĐPT cầm cờ và hoa tiển đoàn ra xe, sư ông vẫy tay chào mọi người.

Chùa Từ Đàm cũng treo băng và cờ nghinh đón, Phật tử và GĐPT chờ sẳn khá đông, nhân viên trật tự, giao thông cũng khẽ chào khi đoàn đi qua.

HT Đức Phương, trưởng BTS TT-Huế, chống gậy ra đón sư ông. Sau khi chư tôn đức an tọa, thầy Giác Quang phó BTS tỉnh đọc lời chào đón, nói qua công hạnh của sư ông đối với đất nước và dân tộc được xương minh. Thầy Pháp Trí người Pháp cũng phát biểu nói lên lòng biết ơn của tăng đoàn trong sự đón tiếp nầy; và tiếp lời, thầy Nguyện Hải cũng tri ân sâu sắc BTS Thừa Thiên – Huế đã dành cho sư ông và tăng đoàn làng Mai một ưu ái đạo tình.

Sư ông  nói lên ước nguyện là chư tăng ni và phật tử TT-Huế nên đoàn kết, thiền hành, tu tập chung, có an lạc để đem lại lợi ích cho quê  hương dân tộc. Người cũng không quên ca ngợi tinh thần PG tỉnh nhà đã ân cần đối với Ngài Sư ông và tăng thân tháp tùng cùng HT Đức Phương và BTS xuống văn phòng giải lao, sư ông nhẹ nhàng đặt phong bì đỏ cúng dường  BTS trước khi về Từ Hiếu, sư ông và BTS chụp chung hình lưu niệm trước văn phòng Tỉnh Hội .

Đoàn xe quẹo vào cổng chính chùa Từ Hiếu, sư ông và tất cả xuống xe thả bộ, cách chùa độ 300m. Đường vào chùa, hai bên cỏ cây bụi rậm khá nhiều. Hoa dại trắng mọc chen với hoa sim tím, hoa hồng đỏ, hoa thược dược hồng và hoa thái dương vàng, tạo quang cảnh. Thiên nhiên thơ mộng như xứ lạnh Đà lạt, chung quanh là đồi thông reo gió. Đổ dốc đến cổng tam quan cổ kính, xây dựng kiên cố, giữ nét rêu phong tuế nguyệt, bề dầy  độ 0m8, lối vào vòm cong, mái ngói ám màu; sư ông và quý thầy ngồi ngay bờ hồ bán nguyệt nhìn nhau vui cười, một vị bắt nhịp hát bài Đã Về Đã Tới, tiếp theo là một đoạn ca bằng tiếng Anh…I’m sorry, I’m free…

Sư ông nói: Mình ở đây chơi thôi, vào trong làm gì! Mọi người cười, quý sư bà, quý sư ông và hiện chúng ánh lên khoé mắt vui tươi hạnh phúc.

Sư ông vào lễ tổ, lễ Phật, bên ngoài, chư tăng và Phật tử vãng cảnh, rừng thông và gió núi bạt ngàn, tuy chu vi chùa 08 hecta mà ngỡ như lọt vào cảnh giới xa xăm.

Những cội thông hàng trăm năm mà Từ Hiếu đổi thay bao vị Trụ Trì, cứ như trai tơ vừa lớn, là những chứng nhân của bao cuộc chiến, thế mà  vẫn không mang dáng dấp thương tích của vô thường, cây vẫn suông vẫn đẹp, không như Phương Bối am rừng Đại Lào, Bảo Lộc.

Chim vẫn hót, mây vẫn vờn lưng núi, trong hồ bán nguyệt, cá vẫn tung tăng lội, quanh vườn rào, cội tre già nhởn nha thả lá bay bay.

Tổ đình Từ Hiếu là ngôi chùa cổ, tọa lạc tại núi Dương Xuân, xã Thủy Xuân, cách kinh thành 5km hướng Tây Nam, mặt chùa xây về Đông Nam, lấy núi Ngự Bình làm tiền án; được xây dựng từ năm 1843, do HT Nhất Định, huý Tánh Thiên khai sơn, lúc đầu là thảo am để nuôi mẹ và tịnh tu, sau khi ngài từ chức Tăng Cang Giác Hoàng Quốc Tự tại Bảo Quốc cho pháp đệ Nhất Niệm.

Năm 1848, HT Cương Kỷ xây dựng quy mô, được vua Dục Tông ban  tặng  hiệu Từ Hiếu.. 1894 tiếp tục kiến thiết do vua Thành Thái  cùng Giám quan và đồng bào hổ trợ.

1931 HT Huệ Minh tiếp tục chỉnh trang.

1962 HT Chơn Thiệt tái thiết toàn cảnh

1971 TT Chí Niệm trùng tu Tam Quan, hồ bán nguyệt và các dãy nhà xuống cấp.

Từ Hiếu qua các đời trụ trì như: HT Cương Kỷ, HT Huệ Đăng, HT Tâm Tịnh, HT Huệ Minh, HT Chơn Thiệt, TT Chí Niệm và Thiền sư Nhất Hạnh.

Từ Hiếu được xây theo hình chữ khẩu. Giữa chánh điện,  tổ đường, Đông lang, Tây lang là vườn hoa trỉu nặng quýt vàng, mai tứ quý, lan, bonsai. Trong hòn non bộ nằm một góc sân là cây khế trên 160 tuổi thọ. Phía sau quá đường là dãy nhà tăng và nhà trù..

Ngày thường, khách vãng lai tứ phương, có cả người ngoại quớc đến du lãm vì không những là cổ tự mà còn là danh lam thắng cảnh mang tính văn hoá lịch sử PG cố đô, nơi xuất phát lắm vị danh tăng của mọi thời đại, có lẽ địa linh sanh nhân kiệt!

HT Mật Khế, HT Viên Quang, HT Bích Phong, HT Đôn Hậu từng là giới tử từ giới đàn Từ Hiếu vào năm 1924. Ngày nay, TS Nhất Hạnh đã tiếp nối đạo mạch làm thạch trụ PGVN vang danh thế giới.

Trong hai chuyến về quê hương, tuy đã có sự cảm thông trong quần chúng, nhưng Ngài không tránh khỏi sự chống báng bởi những tâm địa hẹp hòi.

Không phải ngẩu nhiên tạp chí Time tôn xưng ngài là một trong 60 anh hùng châu Á.

Võ Nguyên Giáp giải phóng dân tộc bằng vũ lực thì Thiền sư hành xử bằng vận động ngoại giao phản chiến trong ôn hòa. Võ Nguyên Giáp chỉ bị lằn tên mũi đạn từ một phía, TS Nhất Hạnh phải hứng chịu cả đôi bên, bên nào cũng kết án tinh thần phản chiến lúc bấy giờ, và ngay cả nội tình PG trước 1975 cũng không dung nạp Ngài.

Ngài bị lưu đày, nhưng trên mãnh đất lưu đày, ngài đã làm cho PG nở hoa và PGVN đầy hãnh diện, nước VN có một kiện tướng đạo sĩ lừng danh thế giới bên cạnh đức Đạt Lai Lạt Ma.

Tiếp nối long mạch tổ đình Từ Hiếu sẽ là ai? Dù là ai thì PP vẫn được truyền thừa như dấu ấn Từ Hiếu vẫn lưu danh, rừng thông vẫn xanh ngát, gió nội mây ngàn vẫn vãng du thong dong như bước chân Thiền sư nhởn nha khắp thế giới.

Uy danh ngài phải chăng đã xác định tầm vóc tổ đình Từ Hiếu là một Quốc Tự của linh hồn PGVN.

Chiều nay nghỉ ngơi, sư ông cùng đại chúng lên viếng đền thờ Huyền Trân Công Chúa và khu Chín Hầm. 

 B - MỘT KỶ NIỆM  THỜI  THƠ ẦU 

Trời sáng mát dịu, không có sương mù như hôm qua. Cảnh vật còn ngái ngủ trong màn đêm, tiếng đại hồng chung nhẹ ngân như từng ngân nhẹ suốt hàng thế kỷ, từ ngày Từ Hiếu có mặt..

Thời chiến, Pháp đi càn, dân chạy giặc bỏ vườn hoang  nhà trống,  cư dân thưa thớt, lúc bấy giờ Từ Hiếu cheo leo hiu quạnh một góc núi , cây cỏ rậm rạp, trong chùa chỉ vài thầy trò và dì Tư nấu ăn, khuya chiều vẫn vang vọng chuông mõ, thầy trò cố bám trụ giữ chùa. Sư ông kể:

Ngày ấy, ba người lính Pháp, có một sĩ quan, họ lái xe jeep vào rừng thông cưa đốn tự nhiên, chú điệu chạy vào báo, thầy Chánh Kiến không biết tiếng Tây, nhờ thầy ra nói chuyện – các ông có biết rằng các ông cưa cây của chùa không? Người Pháp nhìn thầy từ đầu đến chân để thẩm định chú điệu này gan lớn bằng người chú chăng, hai lính Pháp vẫn tiếp tục cưa cây, do tính cương quyết của thầy, chiếc cây thứ ba vừa bị hạ, cũnglà cây cuối cùng, họ mang đi làm cầu cống cho xe qua.

Sư ông vừa chỉ rừng thông đối diện cổng chùa vừa nói. Thầy trò ngồi xúm quanh  dưới tán thông, sư ông kể tếp:

Có hôm  một người lính Tây ốm đói như vừa sốt rét, tuổi không hơn thầy bao nhiêu, bắt chùa đưa vào lục soát nhà bếp, thấy nửa bao gạo, anh ta bắt thầy vác ra xe thế là thầy lo chiều nay cả chùa nhịn đói; nhưng không, sư ông của thầy  đào lên một lu lúa khác đã chôn dấu. Sư ông thầy vừa đào vừa than: Sống sao mà khổ quá, còn sống còn khổ, chết mới hết khổ, rôi sư ông thầy lại nói - chết rồi ai hết khổ?nó biến thành một công án!

Từ trong chùa, thầy trò thong dong ra cổng, đến hồ bán ngyệt, sư ông ngồi lại nhìn từng thân cây, từng ngọn sao, sư ông kể, đây là chỗ thầy ngồi gọt mít, phải gọt dưới nước mít không đen, chả hiểu tại sao thầy luôn ngồi bên nầy, sư ông chỉ ngay đường xuống hồ. Ngôi tháp cổ, tầng trên có cửa vòm đủ người chui vào, nằm xéo cổng chùa cách độ hơn trăm thước:

Các con biết không, lúc nhỏ, thầy bắt thang leo lên tháp, chui vào trong xem các cốt tượng, tượng nào còn đẹp, thầy đem về tu bổ lại. Vì chưa cốt tượng hư và kinh sách cũ rách nên gọi là Bảo tháp. Bên tay trái chạy về dốc trên là chùa Diệu Nghiêm, thuộc  nhánh nằm trên đất của chùa Từ Hiếu.

Khi vòng xuống lại cổng Tam Quan, sư ông nhìn nó một cách thân thương, vì chính cổng nầy đã tạo cho sư ông một ấn tượng khi được mẹ dắt vào cửa Phật, nơi đây, sư ông phải xuống suối tắm rữa sạch sẽ trước khi vào bái bạch thầy mình; con suối gần Tam quan vẫn róc rách ca suốt hàng thế kỷ.

Quẹo tay trái, vào khỏi cổng, đến một giếng cạn, nơi đây là chổ tắm giặt của chùa, chiếc cối đá dùng làm thau giặt áo, vẫn còn nằm một góc bờ cỏ, phủ rêu xanh, giếng cũng xây cao hơn, không còn tự nhiên của những vò đá quanh miệng. Nước giếng chỉ cách một sãi tay, mát trong vaw lạnh.Sư ông nhắc lại từng cây khế, cây Bùi, cây Dầu sỡ, cứ đến mùa  Người phải hái Bùi đem cúng cac chùa ở Huế, ngày xưa đi bộ, không dép, không xe, vì thế chân bị phong thấp nứt nẻ đau nhức; trái dầu sỡ lấy hột bỏ vào cối đâm nhuyển lấy dầu nấu ăn. Đặc biệt là khế, chính tay sư cố hái cho thì ăn ngọt, trộm mà ăn thì chua, thật ra sư cố biết trái chín ngọt sẽ ngã màu nào đó. Nơi chỗ lên chùa, khỏi hồ bán nguyệt một tầm tay là chổ trồng khóm, thầy ăn trộm khi quá khát nước, giờ thầy phát lồ trước hội chúng, mọi người đều cười ồ! Thầy chỉ về cánh trái của chùa:

Nơi kia là chuồng bò, các điệu vào là phải giữ bò, sáng mở cổng lùa bò ra núi, gói theo cơm trưa, khi cắt đầy mấy bao cỏ, thầy lấy kinh ra học, khi nghe tiếng kẻng công phu chiều vọng vào núi, thầy lùa bò về, tắm rữa, nuôi bò để lấy phân làm ruộng; có hôm chú bò nghe theo tiếng gọi của tình yêu, bỏ thầy chạy mất, thật khốn khổ thầy đuổi theo và nhờ dân giúp phụ. Cũng có cái giếng cho bò uống va tắm. Trong khi giếng bên trên để nấu ăn, và những vại nước lọc kia để nấu trà cho sư cố! Thầy nhớ có lần buồn ngũ, thầy mang nước cho sư ông khách mà cái khay lật ngược, sư cố nhắc khéo thầy. Một hôm, sư ông khách không còn đủ răng, thầy đứng hầu, sư ông kêu lại bảo thầy ngữa tay ra, sư ông khách gắp bỏ vào tay thầy cái chả giò chiên rồi nói, chú thấy tôi còn cái răng nào không? Có hôm, thầy dọn cơm cho sư cố , ăn xong, ngài hỏi, chùa mình còn tre không, dạ còn nhiều, chú hạ một cây, thưa thua thầy làm gì ạ?, làm vài đôi đũa, thầy sực nhớ dọn ăn thiếu đũa.

Vào hậu liêu, Đông lang, ngài chỉ  bộ sạp, chỗ của sư cố ngồi, giờ đây vẫn còn nguyên vẹn, tuy không còn người, khi đi qua cũng nghiêng mình kính cẩn; phòng thờ sư cố, hình sư cố do chính tay sư ông thuê người làm từ SG mang về một cách trang trọng.. Một hậu liêu khác là chỗ lúc bé sư ông bị sốt rét nằm co quắp đơn điệu, khi hết bệnh, dì Tư cho ăn hai chén cháo trắng thấy ngon hơn lúc bình thường. Cái cột tiền đình, xưa kia màu trắng, thầy dùng mực đen viết: Nguyện độ nhất thiết chúng sanh, nếu sư cố bắt gặp chắc sẽ bị phạt! khẩu khí tự phát như thế khi còn nhỏ, giống Lý Công Uẩn phạt di lý tượng Hộ Pháp vậy. 

Mãi đến khi thầy được gửi đi học, ở lại chú Dương phải gánh nhiều việc, ngoài việc thỉnh chuông hằng bữa, chú Dương có hạnh của một Bồ Tát!

Chùa Từ Hiếu là nơi in ấn kinh bằng bản mộc phổ biến cho các chùa ở Huế, sư ông hướng dẫn chúng xuống phòng để xem thực tập in kinh, không còn trên giấy bổi mà giấy trắng láng ngày nay.

Trên chùa, quý thầy đang cúng ngọ, giọng Huế tán rơi thâm trầm thiền vị, các du khách nước ngoài ngẩn ngơ đứng nghe; Chúng đệ tử còn ngậm ngùi những kỷ niệm ấu thời của vị thầy suốt đời hy sinh cho đạo pháp và dân tộc và suốt đời vẫn hứng chịu lắm đàm tiếu vô lý. Thiền sư luôn chánh niệm từng bước chân và hơi thở, nhưng quá khứ, đạo hạnh và tình tự dân tộc vẫn theo hơi thở của thiền sư đi suốt cuộc đời, giờ đây, pháp tử pháp tôn, ngoài việc truyền thừa pháp môn, còn được trao lại bao kỷ niệm một thời làm điệu của thiền sư! Vì hôm nay là ngày nghỉ ngơi sau chuyến  từ Nam về Trung, sư ông tận dụng thời giờ để tâm sự với núi đồi Dương Xuân một thời. 
 

C- KỴ TỔ

Khí hậu Huế năm nay oi bức lạ, mọi năm tháng Giêng vẫn còn hơi hướng cuối đông, vì thế, hội chúng tham dự lễ Kỵ tổ, sau khi nghe pháp thoại, tất cả cởi áo tràng, tìm bóng mát ngồi thở! 

Trong chương trình ngày 26/3 có buổi pháp thoại đặc biệt; sáng sớm, mọi người sau điểm tâm, sẳn sàng tập trung ngay trước sân để chờ kẻng báo, quý thầy và Phật tử đứng quay vòng, một vị bắt nhịp hát bài: Quay về nương tựa, Thở vào thở ra, Đã về, Đã Tới, have arrived: I’m solid, I’m free; Ba Sự Quay Về, Taking refuge in the three jewels, đặc biệt bài Tiếng Chuông Chùa: Boong boong, tôi là chuông đại hồng, ngôi chùa xưa trên núi cao…khi hát như thế, các ông tây bà đầm tuổi  “cặp kê” 70 cũng hồn nhiên vui vẻ hai tay ra điệu như lắng nghe chuông, những động tác tương xứng với đoạn nhạc; giữa cảnh núi đồi  mà tập thể già trẻ hoà lẫn niềm vui hoan hỷ như chưa từng vướng bận ưu tư trong đời, quả là Tịnh độ trần gian.

Thầy Pháp Ứng, tăng thân trong đoàn, hướng dẫn thiền hành xuống đồi cỏ trước mặt chùa,  sinh hoạt dăm điều, mọi người nhốn nháo, mấy bác phó nhòm cũng dáo dác tìm sư ông để chớp ảnh, nhưng không thấy, thật ra sư ông đã đến đền Huyền Trân Công chúa theo lời mời BTC hôm  nay khánh thành.

Vì đáp lời, sư ông phải đi chứ biết tờ mờ sáng làm gì có lễ. Đến cho có mặt và cúng dường, sư ông quay về, vì chương trình pháp thoại đặc biệt đã đúng giờ.

Người các tỉnh đổ về ngày càng nhiều, từ hai hôm trước cũng đã lai rai có người đến, chiều qua một số ni làng Mai cũng ra muộn, tăng ni các nơi đăng ký khoá tu cũng có mặt trước mấy hôm, phật tử thành hố Huế cũng về chùa sáng sớm.

Chờ sư ông, thầy Giác Viên bắt nhịp ca bài Thở ra thở vào, Đây là Tịnh độ…Sau 3 tiếng chuông, tăng thân hát bài: Ba sự quay về

Vẫn mở đầu buổi pháp thoại là hợp xướng bản Nhành Dương và ca tụng Bồ Tát Quán Thế Âm. Gần 10 phút im lặng và 15 phút sư ông hướng dẫn trình tự quán niệm hơi thở, sư ông nói: Nay là ngày kỵ tổ, hôm nay thầy nói về tình thầy trò, tình cha con…

Trong cuộc sống luôn có những nội kết từ bản thân đến gia đình và xã hội, biết giải tỏa những nội kết thì cuộc sống sẽ hạnh phúc. Giữa cha mẹ, con cái, anh em và mọi người chung quang. Sư ông ước muốn mở Viện Hạnh Phúc cho một người và Viện Hạnh Phúc cho nhiều người.

Viện HP cho một người là để hướng dẫn cho người sắp có gia đình, biết giải toả nội kết tự thân và biết ưu ái quan tâm với vị hôn phối tương lai, ít ra thời gian một năm tập luyện chuyển hoá thì sau nầy gia đình không đỗ vỡ và con cái không là nạn nhân của  khổ đau.

Viện HP nhiều người là các cô các thầy giáo thọ biết cách giải tỏa cho nhiều người. Bản thân mình không chuyển hoá được thì làm sao chuyển hoá người khác…

Làm thầy, phải quan tâm xem đệ tử có buồn giận mình không, cha mẹ phải lắng nghe con có bất đồng với mình không, người lớn phải tỏ thiện ý trước mới cởi mở người nhỏ; nếu hai bên không tạo cảm thông nhau được thì phải nhờ ngưòi thứ ba có uy tín và khả năng hoá giải. Mình là tu sĩ không gỡ gút mắc tình huynh đệ được thì làm sao giúp bá tánh!

Thật ra chủ đề sư ông nói hôm nay đã có chủ đích khi không khí Thiền môn Huế có vẻ ngột ngạt theo thời tiết. Một số quý thầy trong tông môn cũng như các hệ phái pháp lữ, đến thắp nhang kính lễ Tam Bảo nhân ngày giỗ tổ rồi quay về, không lưu lại thọ trai, không tiếp xúc sư ông, cứ xem như khách thập phương vãng cảnh, nhưng bá tánh vẫn vô tư tràn ngập sân chùa, vẫn rải rác ngoài cổng trong sân, khẩu phần ăn tăng ni Phật tử đã lên 3 ngàn phần.

Sinh hoạt thành phố Huế vẫn trầm lặng, tâm tư người dân vẫn kín đáo muôn thuở, buồn vui thiền môn như án mây trôi.  

Người chết kẻ sống vẫn đợi ngày giải kết.

Chim trời vẫn hót, hoa vẫn nở, dù sự xạc xào của gió hay đàm tiếu thế nhân cũng là tiếng phong linh để trở về chánh niệm.

Tào Khê một giòng nước, chảy mãi về phương Đông! 

D - OI BỨC  và  HIU QUẠNH

MINH MẪN - tường thuật tại chỗ 

Khí hậu dạo nầy thay đổi nhiều quá, mới nửa tháng Hai mà trời như vào hạ. Rừng cây rậm bóng của núi đồi Từ Hiếu vẫn không xua tan cái nóng bất thường.

Đạo tràng Từ Hiếu vẫn tiến triển theo chương trình, sau ngày Kỵ Tổ, chư tăng ni các nơi tiếp tục đổ về đăng ký tham dự khoá tu, nhưng thưa thớt lác đác như lá mùa Thu, so với Bát Nhã.

Tại Lâm Đồng, lượng số tăng ni và tín đồ hoành tráng bao nhiêu thì nơi đây lẻ loi bấy nhiêu. Hết ngày đầu đăng ký, qua ngày thứ hai, số khách tăng chỉ tròm trèm 200 vị, nhưng phần lớn là các tỉnh thành khác đến, Tăng Ni ở Huế chỉ đếm trên đầu ngón tay, cả số  tăng thân làng Mai, tu viện Bát Nhã và chúng thường trụ Từ Hiếu chỉ độ 700 vị; riêng Phật tử địa phương hình như không có; một số ít từ Sàigòn và các tỉnh đến.

Đặc biệt, có mấy vị ngồi xe lăn từ SG ra và một Pháp kiều chống nạn theo sư ông từ nước ngoài về. Đã thế, Từ Hiếu quá rộng, càng thấy không gian lỏng bỏng, chỉ thấy toàn bộ Phật tử Âu châu.

Riêng hôm kỵ Tổ khá đông, vì tập quán  ở Huế, giổ chạp là điều quan trọng, cho dù anh em bất hoà, ngày ấy cũng phải có mặt, vì thế Phật tử và một số thầy đến thắp nhang lễ Phật xong rồi về, trả lại cảnh hiu quạnh cho khung trời Từ Hiếu.

Trên Bát Nhã, khách tham dự ngủ ‘lây lất khắp nơi” thì Từ Hiếu, phòng ốc dành cho cư sĩ tha hồ muỗi mòng tung hoành.

Sư ông vẫn pháp thoại, thiền đường không lớn lắm, nhưng vừa đủ cho thính tăng. Vài anh em Tiếp Hiện đi lại nhìn mây trời bên ngoài sân; hôm nay không thấy một phật tử vãng lai.

Tại Pháp Vân, nghe có sư ông ở đó, hằng ngày số người đến còn đông hơn khóa tu của Từ Hiếu hiện thời.

Có người bảo: do hậu quả của cuốn “Hiện Tượng Nhất Hạnh” tung ra mấy tháng trước. Có người nói tại Huế, PG chia năm xẻ bảy, có ba phe, một của Thống Nhất, một của GH hiện tại, một của Thiền sư N.H.

Trong tông môn cũng bất đồng với nhau. Có người nói Ban Trị Sự tỉnh không thông báo rộng rãi cho các chùa, Khuôn, một số Phật tử lệ thuộc vào thầy mình nên không được phép đi…Phần lớn chùa ni tại Huế đều bất mãn.

So với chuyến về 2005 của sư ông thì chuyến nầy xứ Huế quá ư lạc lỏng. Một gia đình nằm ngay cổng chính ngoài đường, thấy cặp vợ chồng trẻ người Pháp chở con tóc để ba giá, họ hằn học nói – tu gì mà tu, kể cũng lạ, xứ Huế là cái nôi PG, một người dân gần một tổ đình như thế mà không hiểu gì về đạo, không có tâm đạo lại cộc cằn thô lổ thì biết rằng PG đã xa rời quần chúng. Ngày còn bé, tại làng tôi ở Quảng Điền, người bán đậu hủ, buôn hàng rong cũng mặc áo dài, gặp nhau chắp tay vái chào miệng niệm A Di Đà…nhà nhà đều thờ Phật và tâm đạo rất cao, chỉ mấy mươi năm thay đổi nhanh thế!

Trong buổi pháp thoại chủ nhật 25/3, một chị Phật tử ngồi ngay bậc tam cấp, mắt rớm lệ, tôi nghĩ, có lẽ lời giảng sư ông tác động vào lòng người, tôi lân la bắt chuyện, được biết trong gia đình chị có 5 người đi tu, người đầu là thầy Thiện Châu ở Trúc Lâm, Pháp, thầy mất, người em kế thừa năm nay đã 77 tuổi.

Gia đình chị là phật tử thuần thành trong một ngôi chùa  ở Huế, nhưng khi mẹ mất, thỉnh thầy rất khó, mãi đến nửa đêm thầy mới tới tẩn liệm, sau ba ngày ma chay, gia quyến công đức ba triệu và mâm ngũ quả, thế mà thầy tỏ ra không vừa lòng; chị nói, gia đình mình dư giả gì đâu, bên Kito giáo, nếu biết, họ sẳn sàng lo từ A tới Z mà mình không tốn một xu, khỏi cần mời thỉnh!

Tuy bất mãn, chị nói, hầu hết quý thầy trọng tiền hơn trọng phật tử, nhưng nhìn phong cách tăng thân làng Mai, chị nghĩ rằng trong PG vẫn còn có người chân tu.

Hơn một năm trước, bố tôi mất, tại Phú Lâm, chùa cạnh nhà tự động qua lo hậu sự, vì hàng ngày, bố mẹ tôi vẫn là phật tử ngoan của thầy, lúc 49 ngày, gia đình tổ chức cúng dường trai tăng, thầy không cho mời tăng ngoài quận, để thầy mời những vị mà thường xuyên có đám mời nhau; gia đình nấu đãi, thầy bảo không tinh khiết, hãy đưa chùa 5 triệu để thầy lo tất. Gia đình bất mãn, thu hồi tro cốt ông bà, cha mẹ, con cái đem ra đổ biển đổ sông!

Vâng, không chỉ có Huế mà chạy dài vào Nam, đa phần là vậy, (ngoại trừ Hoằng Pháp, Phật Quang, Trúc Lâm Thường Chiếu, Bát Nhã, phái thầy Duy Lực và một số vị chân tu) không ít Phật tử bỏ Chùa cũng vì thế!

Chuyện tăng phong đạo cách của tu sĩ đã thế, nội tình GHPG cũng chẳng khá hơn. Ai chứng kiến Đại Trai Đàn Thủy Lục Giải Oan Chẩn Tế tại Vĩnh Nghiêm sẽ thấy tầm vóc đại lễ không chê vào đâu.

Ban Kinh sư của TT Lệ Trang tập dượt hàng mấy tháng, chưa nói một chi phí hàng trăm triệu do Ban nghi lễ cúng dường. Lần đầu tiên mang tầm vóc quốc gia, tất cả dồn vào lễ, thầy rất trọng lễ nghi, vì thầy đang dạy luật cho Tăng Ni.

Tất cả ban kinh sư đều thanh tịnh nhất tâm hướng về siêu độ cho ông bà tổ tiên thân bằng quyến thuộc ngàn năm chưa có một lần. Tất cả cốt tượng thỉnh từ Trung Quốc về đều được thiết lễ. Bộ đại y cúng dường sư ông cũng theo kiểu cách thời đại mật pháp hưng thịnh của VN.

Thế nhưng, ngoại trừ ban kinh sư, những chức sắc tu sĩ có mặt trong đại đàn không mặc y (quỷ thần trọng nể uy lực pháp y của Phật) chẳng những thế, khi xướng ngôn viên giới thiệu từng thành phần có mặt niêm hương, thầy Trí Quảng lệnh cho người dẫn chương trình đưa micro cho Thiện Tánh, thế là chỉ có Sư ông và HT Trí Chơn, trưởng Ban Nghi Lễ trung ương đại diện niêm hương chú nguyện mà đáng ra cần có cộng lực chư tăng hiện tiền, đây là động thái tâm linh chứ không phải nghi tắc hành chánh tượng trưng! Về tâm linh đã thiếu lễ với tổ tiên thân tộc thì tiếp xử tình người sao trọn đạo luân thường.

Một điều lạ lùng của Thành Hội, khi khai đàn cũng như bế đàn, Thầy Trí Quảng không một lời giới thiệu và cảm tạ  sư ông, người đã khởi xướng đai lễ nầy.

Nội tình PGVN làm sao ấy, chả ai hiểu được, ủng hộ thì không hết mình, chống đối thì không ra mặt, thật đáng buồn cho vận mệnh PGVN và dân tộc VN. Những tu sĩ và tín đồ nước ngoài không đồng ngôn ngữ, nên không hiểu được sự bạc bẻo của đồng đạo đối với vị thầy tâm linh của họ  mà thế giới đang quy ngưỡng!

Suốt bao thập kỷ, tại VN chưa có một đại trai đàn mang tầm vóc quốc gia như thế, âm dương lưỡng lợi, từ người dân thường đến chính quyền vô thần CS đều nhất tâm ủng hộ thì ngược lại chức sắc GH xem nhẹ như chuyện giải sầu trên chung trà buổi sáng.

Với tuổi ngoài 80, với cơ ngơi quốc tế, với uy tín lẫy lừng, tại sao Thầy Nhất Hạnh không an hưởng tuổi già giữa hàng ngàn đệ tử xuất gia và hàng triệu đệ tử tại gia, phải chăng cũng chỉ vì giữ thơm quê mẹ, an bình cho quê hương, đoàn kết cho dân tộc, chấn hưng cho PG?

Tay bắt mặt mừng, chào hỏi xã giao, tiếp đón theo nghi tắc phải chăng cũng chỉ để qua mắt thiên hạ, đánh lừa cảm quan quần chúng.

Ngay cả tôi đi theo sát đoàn, cũng bị ảo giác khi thấy sư ông để trên bàn bao thư đỏ mà tôi nghĩ cúng dường BTS TT-Huế, thật ra, một vị trong làng Mai cho biết, không bao giờ sư ông cúng dường tiền mặt, có chăng là thư pháp hoặc kinh sách.

Những tiếp đón mấy hôm trước đây tại phi trường và Từ Đàm, giờ đây đã chìm ngập trong bình lặng, người dân vẫn bình thản trôi theo cuộc sống, các sư vẫn đắm sâu trong đố kỵ hẹp hòi, một xứ Huế trầm lắng đau thương trong một từ truờng nhiều uẩn khúc, liệu đại đàn chẩn tế sắp tới có đủ khả năng thanh tẩy những lợn cợn của mãnh đất Thần kinh hay vẫn phủ trùm một không khí ngột ngạt như sự ngột ngạt oi bức của khí trời, quạnh hiu của của rừng núi mà không là sư im lặng trầm hùng của Phật Pháp. 

E - NỔI  LÒNG  CỦA HUẾ 

Tôi ra Huế được một tuần, tuy không có phương tiện đi lại, không quen phố phường, nhưng cũng được một số huynh đệ cho đến thăm một vài chùa, tìm hiểu tình hình sinh hoạt nội bộ, gặp gỡ một số tăng ni cư sĩ trí thức, nhờ thế mới hiểu được tâm tư nguyện vọng của PG núi Ngự sông Hương!

Qua bài Oi bức và Hiu quạnh, ta thấy hoạt cảnh của Từ Hiếu trong những ngày qua. Người trong cuộc cảm thấy buồn và trách sự hửng hờ của cái nôi PGVN. Sư ông đã trên 80, lặn lội từ nửa vòng trái đất để đem hy vọng thổi luồng gió mới cho đạo Phật mà mấy thập niên qua, sư ông luôn ước vọng Hiện Đại Hoá PG, sư ông đã thành công trên xứ sở công nghiệp.

Năm 2005, lần đầu sau 40 năm xa quê, sư ông mong được có ngày đặt chân lên đất mẹ, ngày ấy, mãnh đất Thăng Long được sư ông bước đi bằng những cảm xúc bồi hồi của người con viễn xứ hồi quy, và biết rằng, không phải chiêm bao, không phải là người tù lưu đày biệt xứ, sư ông đã nhìn dân tộc mình, anh em mìinh bằng ánh mắt trìu mến thân thương, đã hiểu đất nước mình, thương đất nước mình! Vì thế , sư ông gọi là Xuân đoàn tụ, Xuân bên nhau, ước vọng siết tay nhau  trong ngôi nhà PGVN đã được đáp lại bằng sự nghinh tiếp của chư tôn đức, nhất là tại Huế, thậm chí, tăng đoàn thuộc GHTN, quý thầy cũng hoan hỷ chúc mừng sư ông, họ cũng đã Bố Tát chung lần đầu tiên gần 3 thập niên không nhìn mặt nhau! Như thế, cho dù hệ phái tông môn nào, ý hệ nào, họ cũng tôn kính sư ông bằng tình đồng đạo và bậc trưởng thượng, một thạch trụ trong ngôi nhà PGVN hiện nay.

Thế nhưng tại sao chuyến về lần nầy, Huế mộng mơ mà Huế lại làm ngơ? Đối với sư ông chẳng là gì để phải bận tâm, vì khi lấy Từ Hiếu làm chốn tu học theo làng Mai, cho dù còn một người chấp nhận ở lại với những điều kiện tinh chuyên, cũng là tốt. Nhưng chẳng lẻ sư ông từ vạn dặm quay về chỉ để độ một người mà bỏ mọi người?

Có nhiều người, từ SG cho đến Huế, họ bảo: “Pháp tu của sư ông không thích hợp tại VN”; tám vạn bốn ngàn pháp môn, ai thích pháp nào theo pháp ấy đâu nhất cứ phải pháp của sư ông, thật ra cũng rất nhiều người tại VN đã tìm thấy an lạc trong pháp của sư ông. Thuở Phật tại thế, không thiếu chi người chống Phật, bỏ Phật ra đi, vì pháp phật nói không hợp căn cơ họ.Tinh thần môn phái là tinh thần hẹp lượng, nhưng không vì thế mà người ta chống đối, quay lưng, bằng cớ họ đã đến với sư ông trong buổi đầu. Và tại VN cũng đã tồn tại nhiều môn phái dị biệt mà có ai chống ai.

Vậy tại sao sư ông bị chống đối?

Ngoài cuốn HTNH của Quách Thị Song Phu tức Quách Mạc Nhiên, tục gọi là Giản, xuất thân từ Huế, không ai chống sư ông cả, theo tâm sự của một số tu sĩ tại Huế, họ chỉ buồn sư ông, khi sư ông nêu lên: Hiểu và Thương mà sư ông không chịu thương và hiểu họ!

Vấn đề tông môn, tổ đình: Huế là mãnh đất đa tình nặng nghĩa, người dân Huế sâu sắc thâm trầm, khi thương để dạ, khi ghét rát da! Tánh tình người Huế lặng lờ như sông Hương, tâm hồn thoáng đạt như núi Ngự; điều Huế nghĩ không ai biết, điều Huế làm chả ai ngờ.

Sư ông xuất thân từ cố đô, tâm tư tình cảm người đất Thần Kinh sư ông đã hiểu, cho dù gần nửa thế kỷ lưu lạc xứ người; vì thế sư ông thể hiện nghĩa tình qua một số trường hợp khá chu tất, ứng xử khá tinh tường, và nhạy bén trước hiện tượng mà người đương thời không bắt kịp.

Nhưng, một số thầy tại Huế đã nói lên được nguyên nhân nỗi buồn của chư tôn túc hầu hết các tổ đình tồn tại trong cái nôi PGVN đối với sư ông trong chuyến tái lâm. Họ nghĩ: cho dù sư ông là cổ thụ của PGVN, nhưng nguyên tắc, hiện sư ông là khách khi buớc chân về xứ Hò Mái Nhì, chư tôn túc các tổ đình vẫn là thổ địa sở tại, đáng ra sư ông phải ngỏ lời mời các Ngài quang lâm Từ Hiếu để vấn an trong tình huynh đệ; cùng nhau bàn bạc những Phật sự trong thời gian sư ông lưu trú. TT Giác Quang, phó BTS PGTT-Huế ra đón sư ông mà thay vì phải là vị chánh và toàn BTS cùng các khuôn hội, thành hội. Về lễ tân, như thế vẫn chưa đúng với tầm vóc đón đoàn quốc tế, chưa nói đến tình thầy trò mà đạo nghĩa nhà Phật quá thâm sâu, đủ cho thấy thái độ phản ứng ngầm của một dân tộc mọi thứ buồn vui ít khi biểu lộ.

Phía tăng thân thì nghĩ khác: sư ông là khách, làm sao khách lại mời chủ, lỡ mời không ai đến thì ăn nói làm sao với cái thể diện quốc tế đó! vả lại mời là do HT Chí Mậu, trụ trì tổ đình Từ Hiếu chứ sư ông lấy tư cách gì mời!?

Về lý thì ai cũng phải, nhưng trong đạo không lấy tình mà xử, chỉ dùng lý giữ kẽ nhau sao, liệu có vướng phải tà kiến để anh em xa cách nhau? Sư ông đã dạy, thầy trò, anh em không hóa giải nhau được thì làm sao hoá giải cho tín đồ! Và sư ông cũng dạy, người lớn phải đi trước một bước để gỡ những mắc míu đó.

Một số khác, vì ảnh hưởng quyền lợi nên bất mãn, một vị tâm sự: Tiền viện trợ cho các trường  và các cô giáo, với điều kiện họ phải lên Từ Hiếu để tu tập, nếu không chấp nhận là cắt ngay. Điều nầy chưa biết thật hư thế nào, đúng mấy mươi phần trăm, nhưng tôi đã biện hộ cho từ thiện làng Mai: Biết đâu đó là thiện ý, vì sợ nhận đồng tiền với tâm niệm đời thường, không tu tập thì xử dụng thiếu chính đáng mang tội…Người ta phản bác ý kiến tôi, tôi cũng không tiện gặp các vị có thẩm quyền làng Mai để hiểu thêm cho chính xác.

Những người tu pháp Tịnh Độ, họ nói: ông bà cha mẹ thầy tổ tôi lưu truyền nhiều đời quen tu Tịnh Độ, giờ đây khuyến khích thở và cười nghe xa lạ quá, ai mà không thở, ai chẳng phải cười trước cái ngộ nghĩnh đó.

Nghe đến đây tôi sực nhớ một tờ báo tại TP HCM nói biếm pháp thoại sư ông tại khu du lịch Văn Thánh dành cho doanh nghiệp: không thở có mà chết à, làm ăn giao dịch mà cái mặt chầm dầm ai thèm ký hợp đồng…

Thở và cười hay mọi hành trạng trong cuộc sống, sư ông muốn chúng ta trở về chánh niệm trong từng động thái đó.Nhưng họ vẫn không đồng ý, họ nói: các pháp tu khác không có chánh niệm à?

Nhưng thưa quý ngài, chúng ta đã đi quá xa chánh pháp suốt nhiều thế kỷ, cha ông thầy tổ chúng ta cũng không nắm bắt được pháp hành hiệu quả để biến nhiều thế hệ tu sĩ thành những nạn nhân của nghiệp vụ tôn giáo, vắng mặt sự an lạc hiện tiền, không có một thiền sư đúng nghĩa, sư ông khôi phục lại con đường khởi nguyên từ An Ban Thủ Ý có gì xa lạ đâu! họ vẫn lắc đầu quầy quậy.

Một số khác cố chấp vào hạ lạp, cho rằng sư cô Chân Không mới tu, làm sao những sư bà năm bảy chục tuổi hạ phải tuân thủ sư cô! Thật ra là sự tôn trọng nhau, có ai bắt ai tuân thủ đâu.

Những sư bà không thể hoà nhập được lối sinh hoạt tươi trẻ của làng Mai, họ không đứng ra ca hát, không quen sinh hoạt từng nhóm mệnh danh gia đình Mít, Xoài, Ớt Ổi…Họ ăn có nơi, chơi có chỗ, không thể bưng bát đến lấy cơm như một selfservice, rồi ngồi ngoài trời thoải mái thong dong, vì họ từng được đệ tử cung phụng hầu hạ theo giai cấp phong kiến mà truyền thống thiền môn  nhiều đời đã un đúc thứ lớp trật tự.

Những người khác họ không chấp nhận thái độ độc đoán, kẻ cả của sư cô Chân Không, dù họ là tu sĩ thất học, nhưng họ không cho biết cụ thể thế nào là độc đoán, kẻ cả, có lẽ họ nói theo cảm tính và mặc cảm, phần lớn tu sĩ làng Mai rất khiêm hạ! Nếu thật sự sư cô Chân Không có những đức tính đó cũng dể hiểu, vì phong cách làm việc tháo vác, quán xuỵến mọi thứ cho làng Mai sinh hoạt hiệu quả, đều do cô Chân Không, không quyết đoán làm sao thành tựu! Không phải họ mới chống cô Chân Không lần nầy, mà 2005 cũng đã có, do hiểu lầm nào đó mà họ bảo sư cô thao túng và nắm quyền sư ông! Một số nghe không rõ khi sư cô trả lời phỏng vấn của đài nước ngoài.

Tại SG, chuyến về trước của sư ông tại chùa Hoằng Pháp, nhiều người phản ảnh về việc quy y cho những người mà họ đã quy y, đã có sư phụ!

Một ít tăng ni trẻ, họ ra đời sau chiến tranh, uy tín sư ông chỉ qua sách vở, họ chưa cảm nhận mối huyết thống tâm linh mà chư tôn đức hiện diện tại các tổ đình có sự ràng buộc, vì thế, khi sư ông trở về lấy tổ đình Từ Hiếu làm đạo tràng tu tập theo pháp làng Mai, một số tăng sĩ trẻ chưa hội nhập và chưa cảm thông được Hiện Pháp Lạc Trú đó, họ ra khỏi Từ Hiếu, nơi gắn bó quá trình tu tập từ bé, bằng sự đau buồn mà không có sự chia xẻ cảm thông để hiểu và thương!

Và mới hôm qua đây thôi, chùa Diệu Nghiêm trước Từ Hiếu, làm lễ bàn giao lại cho Từ Hiếu, vốn cũng là của Từ Hiếu, do sư bà Diệu Trí trụ trì, chưa họp chúng đả thông tư tưởng, tạo sự ngỡ ngàng cho một số ni trẻ, các ni hỏi: Thầy giao chùa rồi chúng con ở mô? sư bà đáp - thầy đã xin 2 cái phòng ở chùa Diệu Đức cho các con ở.- còn mấy em con đi học xa khi họ nghe như vậy làm sao họ biết mô mà về!

Quý cô như bầy gà con mất mẹ, vì chưa giáp mặt cuộc đời, chưa đối diện với những khó khăn, quý cô còn rất trẻ, rất nhỏ, như những tiểu  thư luôn được sự bảo bọc của  mẹ cha, thế là quý cô quyết định ra góc vườn che chòi tá túc!

Đó là những khó khăn vụn vặt thuộc tâm lý mà không tế nhị sẽ dẫn đến những bất mãn, và lây lan khá nhanh. Chưa nói đến những đồn đại mà kẻ nhẹ dạ cả tin đã không có mặt đông đủ như chuyến về lần trước của sư ông và tăng thân làng Mai.

Một số khác vì quan điểm chính trị, nghĩ rằng sư ông về để trang điểm cho chế độ, nghĩa là dìm những kẻ chống đối CS, giải tán tăng đoàn, phá hoại cơ sở GHTN. Lấy tâm nhỏ hẹp và phẩn hận của chính trị làm sao hiểu được đại hạnh của người từng làm việc lớn như sư ông.

Cũng không loại trừ những vị chưa làm gì cho PG ra hồn, sanh tâm đố kỵ và sợ uy tín của sư ông làm hại quyền lợi của họ, địa vị của họ, nên ngấm ngầm yểm trợ cho kẻ chống đối.

Có tăng trẻ tự hỏi: Bồi đắp gốc rễ, khai thông suối nguồn, Gốc rể nào, nếu gốc rễ là một truyền thống thì truyền thống PGVN không thể như thế. Khai thông suối nguồn thì suối nguồn nào bị bế tắt mà khai thông, nếu khai thông tại sao sư ông không chủ động hạ mình giao tiếp đả thông tư tưởng với tăng ni quần chúng Huế, nhất là chư tôn túc hiện tại để bắt họ phải tự động tới quỳ bên chân Người?  với tinh thần câu móc như thế, tôi đành im lặng. 

Tóm lại, Huế  đã dành cho sư ông một cảm tình sâu đậm, đã hãnh diện có một nhân tài từ đất mẹ mà ra, nhưng vì chưa hiểu nhau, đã mặc cảm cho nhau, buồn tủi nuôi trong lòng, không có cơ hội giải kết, cái im lặng đáng sợ đó tạo thành bức màn ngăn cách, cho dù mỏng như sương khuya trên sông Hương, cũng đủ thấm lạnh tình người.

Trong khóa tu Từ Hiếu, tuy phần lớn PG Huế ngoảnh mặt, nhưng Kito giáo Thừa Thiên lại đến với ngài bởi hai thầy dòng Đan Viện Thiên An, họ chăm chú học tập và phát biểu, pháp tu nầy không khác gì tôn giáo họ, họ đến học để về bổ sung cho những khiếm khuyết của giáo lý Thần học như họ nói.

Suốt cuộc đời của sư ông luôn bị nội bộ PG chống đối, trong quá khứ cũng như hiện tại, phải chăng một thiền sư nổi trội nhờ sự chống đối? Ngài vẫn im lặng mà tiến, bát phong xuy bất động, ngoãnh mặt mà đi thì có gì để nói, nhưng với tâm từ của một Bồ Tát Qúan Thế Âm, ngài lắng nghe sự chống báng, bất mãn, biết nguyên nhân của sự thể để dang đôi tay siết chặt cãm thông như ngài từng nói, nhìn, lắng nghe để hiểu và thương thì bài tán Quán Thế Âm và Nhành Dương Liễu sẽ xoá tan bầu không khí u ám hiện nay. PG Huế đang chờ Ngài mở lời, vì sự im lặng chỉ là chờ đợi một sự quan tâm, không khó khăn lắm đâu để cùng hát:

Dear friends, dear friends,, let me tell you how I feel, you have given me such treasures, I love you so!

Nếu những suy tư trên của PG TT-Huế có thật, là một tà kiến như quan điểm của sư ông, thì cần một đả thông trí tuệ của sư ông, bởi vì tấm lòng Hiểu và Thương chưa đủ thẩm thấu làm mềm nhủn mãnh đất khô khốc đó.

Những tà kiến khô khốc đó đang bị đóng băng, lan nhanh như một hội chứng trầm cảm biểu lộ một thái độ thụ động, bất hợp tác. Chúng ta buồn và trách cứ Huế lạnh lùng, nhưng ta chưa hoà nhập vào sự lạnh lùng đó để biết lý do nào Huế đã làm ngơ…vì chúng ta chỉ biết trách cứ mà chưa biết cảm thông. 

Hoàng hôn xứ Huế, phủ lớp sương mờ cho giòng sông Hương thêm huyền ảo, che bớt nét uy hùng của dãy Trường sơn; hàm tàng nét quyến rũ đa tình lãng mạn  của đất cố đô, nhưng không dấu được sự thủy chung và buồn tủi từ những mái cong cổ tự mà hàng Thích tử phải góp phần trùng hưng Phật Pháp. 
 
                     TẠM THAY KẾT LUẬN - THÊNH  THANG  NHỊP  BƯỚC

Sớm hơn mọi ngày, hôm nay 4g30 đã chuẩn bị điểm tâm, 6g khởi hành khất thực thay vì 8g như trù hoạch. Tăng ni tập trung trên sân cỏ gần hồ bán nguyệt, sư ông thông qua một số nghi thức thọ nhận cúng dường, cách cầm bát, cầm nón…

Khí trời còn mát, cây cỏ tươi tỉnh sau một đêm ngậm sương, cây dại ven đường nở thêm nhiều đoá hoa đa sắc. Sư ông dẫn đầu 700 tăng ni rảo bước lên dốc, qua cổng tam quan, quẹo mặt ra lộ lớn. Chùa Từ Hiếu ra đến đàn Nam Giao độ 3km, xe cộ thưa thớt, thế nhưng cảnh sát công lộ vẫn đi trước dẹp đường. Người dân ngơ ngẩn chưa hiểu việc gì xẩy ra, một sự kiện quốc tế đều biết thế mà nơi đây họ vẫn không hề hay.

Sư ông và tăng đoàn thong dong chiếm nửa con lộ, khách bộ hành, xe cộ cứ mặc nhiên theo nhịp sống đời thường . Con chó lông vàng của chùa cũng đủng đỉnh chạy theo sư ông ra đến Nam Giao. Các quán cà phê ngã ba giao lộ xập xình trổi nhạc, mọi sự diễn ra một cách bình thường như Chuyện thường ngày ở huyện.

Cứ ngỡ hai bên đường sẽ bày bàn để thức ăn cúng dường khi đoàn đi qua như Bảo Lộc, hay sẽ có sự cúng dường lẽ loi của người dân quanh phố.

Năm 2005, ngoài chư tăng, còn nối đuôi rất dài những Phật tử khắp nơi tham dự, năm nay, khất thực chỉ là cuộc bách bộ dạo phố của chư tăng ni theo sư ông, không có một phật tử, trông đơn điệu, lẻ loi, chính vì thề mà trật tự giao thông cũng bớt vất vả. Ngay ngã ba quẹo vào Nam Giao, cảnh sát chận xe, la hét những anh chàng bướng bỉnh, nạt nộ  những chị thiếu nữ chưa kịp ngừng lại, người dân cũng không buồn ghé mắt để xem.

Một vài Phật tử đã từng có mặt trong chuyến sư ông về đợt trước, họ mới cảm nhận nét quạnh hiu tại Huế trong cuộc trở về lần nầy.

Vào khỏi cổng Đàn Nam Giao, BTC của chùa Từ Hiếu đã để sẵn thực phẩm dọc hai hàng giây nilon căng dài làm lộ dẫn cho đoàn vòng qua Đàn. Những chiếc xe lăn tật nguyền cũng chờ sẳn, có một xe lăn của người địa phương sắp bánh trái trên tay lắc, chờ đợi, lưa thưa phật tử đứng dọc hàng rào.

Hơn một tiếng đồng hồ, sư ông và tăng đoàn xuất hiện. Khuôn viên Đàn Nam Giao rộng, chỉ toàn cội thông “trưởng lão” tạo một bóng mát cho sân chơi, tăng đoàn như lọt thỏm khi bước vào khỏi cổng.

BTC trải nhiều tấm đệm nhựa, sư ông và tăng chúng ngồi dọc quanh, quay lưng vào Đàn. Sư ông hướng đại chúng vào chánh niệm hơi thở liên hệ đến sự sống của rừng thông, thở và sống của con người cùng với thở và sống của cội thông là một, đó là sự tương duyên sinh khởi. Đại chúng lại hát.

20 phút sau, cuộc khất thực bắt đầu, sư ông và đoàn hướng ngược ra gần cổng, quẹo vào con đường căng dây theo hướng dẫn của BTC.

Mới 30 phút trước, tại nơi nầy lưa thưa những phật tử của chùa đứng bên các quầy thực phẩm được sắp xếp sẳn, nhưng khi đoàn đến, lượng phật tử bổng xuất hiện đông đảo lạ thường, có đến trên 200 người, mặc áo dài lam, người Bắc, người Đà Nẳng, người Huế và cả dân miền Nam.

Thực phẩm ồ ạt mang tới, thay đổi sinh khí nhanh chóng, mọi người phật tử trông hồ hởi hơn; các anh em Tiếp hiện với vẻ mặt bánh tráng nhúng nước, giờ cũng có được nụ cười phấn chấn.

Ai đó trong đám đông khi đoàn mở bát nhận cúng dường, họ thốt: đây là cuộc picnic dã ngoại chứ khất thực cổ phật chi mô, thức ăn được BTC chuẩn bị sẵn đem theo cúng chứ có phải do quần chúng địa phương phát tâm mô, thay vì ăn ở chùa thì ra đây ăn để hóng mát thôi. Người đứng cạnh nghe thế, quay lại nhìn và rầy: Răng mi ăn nói phạm thượng rứa, mi có đi tu được như rứa không?!

Quý thầy được nhắc nhở mang theo túi vải đựng thêm khi bát đã đầy, thế mà vẫn không có chỗ chứa; các anh em trật tự cũng được quý thầy chia bớt thức ăn.

Tôi đi tay không, một thầy nhét thức ăn vào trong áo tôi, bánh nậm, bánh bột lọc tuột lá, đổ vào người, buộc lòng tôi phải bỏ vào bụng tại chỗ chứ không thể mang đi bằng tay không.

Thế mà thức ăn vẫn dư, trẻ con tha hồ bê xách như hội Rằm tháng Bảy. BTC lại phải mang về, về với một ít thức ăn còn lại nhưng tràn trề mãn nguyện, chả bù lúc mang tới đầy xe với niềm thấp tỏm lo âu tẻ nhạt.

Sinh hoạt xã hội vẫn rộn rã, sư ông và tăng thân vẫn thong dong, vì mây trời vẫn bay, sông Hương vẫn từ tốn xuôi dòng, cuộc sống vẫn thế, vượt khỏi mọi âu lo.

MINH MẪN - 31/3/07