Chuyển Luân kính chúc quý bạn đọc gần xa một năm Mậu Tý-2008 Sức khoẻ, An lạc và Tinh tấn

Trang chủ || Liên hệ

Góp nhặt cát đá

Tác giả

Thần Tượng Stalin Bị Cải Táng Như Thế Nào?

CÁO TRẠNG KHRUSHCHEV

Anthony Darlic

Tuần này cũng là tuần kỷ niệm văn kiện lịch sử được mệnh danh là Báo Cáo của Khrushchev được 50 tuổi, 1956-2006.  

Đây là văn kiện đã đập tan thần tượng Stalin mở đầu cho sự rạn nứt trong thành trì duy vật sử quan và vô sản chuyên chính là mối dây ý thức hệ bện buộc khối Xã Hội Chủ Nghĩa Đông Âu lại với nhau.  

Phải đợi 33 năm sau, thành trì đó mới sụp đổ theo bức tường ý thức hệ Berlin năm 1989. Đáng nói là sau đó, nhân loại đã không được hưởng bao nhiêu ngày an lạc. Bởi vì thay vì sụp đổ theo bức tường Berlin thì Bức Màn Sắt phân chia hai khối Tây Phương Ky-Tô giáo và Đông Phương Chính Thống giáo lại đã được chuyển dịch về Phương Đông Hồi giáo, làm sống lại ký ức đen tối của ngàn năm thánh chiến. Cuộc thánh chiến tái hồi này đang diễn ra ở Iraq từ ba năm nay có liên hệ gì đến việc giải thể khối Đông Âu và sự tan rã của lưỡng cực ý thức hệ Tư Bản - Cộng Sản không? 

Lịch sử chính trị không thiếu những bí mật động trời. Như các kim tự tháp của Ai Cập. Như nghĩa trang những quân nhân bằng đất của Tần Thủy Hoàng chẳng hạn. Chuyện bí mật kim tự tháp chôn vùi dưới sa mạc còn hiểu được vì Ai Cập thời đó dù sao chữ viết cũng như liên hệ quốc tế chưa phát triển, cho nên bí mật cung đình có thể theo vua chúa đình thần xuống mồ luôn. Nhưng Trung Hoa, thời Tần Thủy Hoàng văn tự đã phát triển, thế mà không một tài liệu nào như gia phả, thơ văn, ca dao tục ngữ nhắc đến chuyện mấy ngàn lính đất nung hình thù như người thật được tập trung vào một chỗ để làm gì? Số phận những người phụ trách tạo tác công trình đó ra sao? Sao họ và con cháu họ chẳng ai nhắc đến một lời về chuyện này?  

Cho nên, cái gọi là lịch sử đúng là một hồ lô không đáy, một lổ đen hun hút bí ẩn. Nghĩ mình biết hết và mong biết hết chỉ là cuồng vọng. Những chuyện như Mỹ có biết trước Nhật đột kích Trân Châu Cảng không, những giờ phút cuối cùng của Hitler, Kennedy bị thảm sát, Nixon nhúng tay vào vụ Watergate, Mỹ có biết trước Hà Nội sẽ làm vụ Mậu Thân không, quyết định của Gorbachev giải thể khối Đông Âu... biết bao nhiêu điều đang được chờ đợi giải mật. Và bản cáo trạng của Khrushchev...    

Bản cáo trạng K cũng là một trong những bí mật hiện đại loại này. Chỉ khác một điều, bí mật này chỉ thọ được ba tuần thì xì ra và chỉ cần ba tháng để được phơi bày dưới ánh sáng mặt trời.  

Để đánh dấu cáo trạng K được 50 tuổi, tờ Le Monde ngày 19/3/2006 có đăng một bài của Benoît Hopquin tựa đề Rapport Khrushchev, 50 ans de mystère [Báo cáo K, 50 năm bí nhiệm] gợi lại biến cố này dựa theo lời thuật của một nhân chứng còn sống là Sam Russell nay đã 91 tuổi đang dưỡng già ở London.  

Năm 1956, Sam Russell là đặc phái viên của tờ Daily Worker của Đảng CS Anh ở Moscow. Russell cho biết là thời gian đó các đặc phái viên ngoại quốc ở Nga đều nghe phong thanh về bản cáo trạng động trời này, nhưng lại không có một bằng chứng cụ thể nào và cũng không có một lời xác nhận chính thức nào từ chính quyền Nga. Mãi cho đến khi một phóng viên của Reuters ở Thụy Điển được một đảng viên CS Nga đang nghỉ hè ở Stockholm xác nhận bản cáo trạng đó có thật, nhưng lại không đưa ra được một văn bản nào cho ký giả ấy xem để làm bằng. Tuy thế, ký giả của Reuters vẫn chuyển tin đó về tòa soạn. Thế là bản tin của Reuters đã đồng loạt xuất hiện cùng bài báo trên tờ New York Times ngày 17/3/1956. Ngoài ra, để bảo vệ người cho tin, phóng viên của Reuters còn nói trớ ra là tin từ Bonn chứ không phải Stockholm nữa. 

Tờ NY Times và thông tấn xã Reuters chỉ cho thế giới biết mơ hồ rời rạc như vậy thôi, nhưng thực tế thì ba ngày sau buổi họp mật sấm sét của ĐH XX đó, cáo trạng K đã được phổ biến đến thành phần lãnh đạo các đảng CS anh em cũng như cho nội bộ đảng CS Liên Xô với chỉ thị rõ ràng là phải bảo mật, không được sao chép, và không được nêu thắc mắc.  

Nạn nhân đầu tiên của chủ trương bảo mật này chẳng ai khác hơn là Sam Russell. Thật vậy, trong lúc Reuters và NY Times chỉ mới thu lượm được những tin tức phong thanh mơ hồ thì Russell đã có nguyên bản cáo trạng nhưng lại không tìm ra ai xác nhận xem thật giả và đến khi Russell luồn lách vòng vo gửi được văn bản đó về đến tòa soạn Daily Worker thì tòa soạn quyết định xếp xó. Xếp xó vì sợ tam sao thất bổn hay vì những tay chủ chốt trong tòa soạn là đảng viên CS Anh? 

Đến đây, người ta mới thấy rõ cái tác phong và văn hóa của những hội kín, hội của những người đã thề bảo mật, thề giữ kín những điều được gọi là mật. Khi cần thì những bức màn sắt, màn tre mong manh vô hình cũng dày đặc kín bưng như bức tường xi măng cốt sắt Berlin.   

Phái đoàn CS Pháp dự ĐH XX gồm Maurice Thorez, Jacques Duclos, Pierre Doize, Georges Cogniot dĩ nhiên đều có đọc cáo trạng đó, nhưng khi trở về Pháp thì chẳng ai hé ra một lời nào, chẳng thế mà mãi đến bao nhiêu năm sau, Đảng CS Pháp vẫn chỉ mơ hồ lơ lửng nói đến “bản báo cáo được coi như của đồng chí Khrushchev”. Chính K lại còn lì lợm hơn. Thật vậy, tháng 5/1957 nghĩa là gần một năm sau phiên họp mật lịch sử đó, khi được hỏi có phải ông là tác giả bản cáo trạng đó không thì K tỉnh bơ trả lời đó chỉ là một văn kiện do các cơ quan tình báo Mỹ ngụy tạo. K đã nín đợi đến ĐH XXII năm 1961 mới chịu công khai thừa nhận mình phát động chiến dịch hạ bệ Stalin. Và phải đợi 28 năm sau, tháng 4/1989, thì bản cáo trạng này mới được chính quyền Nga chính thức phổ biến khi quyền lãnh đạo Nga đã lọt vào tay Mikhail Gorbachev. Cũng dễ hiểu thôi.    

André Fontaine tổng biên tập tờ Le Monde kể là đã phong thanh nghe tin cáo trạng đó hồi tháng 4/1956 trong khi có việc sang Yugoslavia. Ngoài Sam Russell của tờ Daily Worker, hình như CIA là nơi đầu tiên có được văn bản cáo trạng này theo một nguồn tin từ Poland. CIA có thì Bộ Ngoại Giao Mỹ có, dĩ nhiên. Ngày 2/6/1956 tờ NY Times công bố toàn văn bản cáo trạng, và bốn ngày sau thì tờ Le Monde theo gót. Chuyện K hạ bệ thần tượng Stalin trở thành lịch sử. Để làm gì? 

K hạ bệ Stalin để cởi trói chính trị cho xã hội Nga và toàn khối Đông Âu để chuẩn bị sống chung với Mỹ và khối Bắc Đại Tây Dương hay chỉ cởi trói chính trị cho Nga mà thôi? Thực tế cho thấy, mệt mõi và hao mòn vì cuộc thi đua vũ trang với Mỹ và khối đồng minh Tây Ây, Nga cũng mong muốn một thời kỳ hòa dịu xả hơi. Nhưng Nga lại muốn rằng mình phải đích thân làm việc đó, đàn em của Nga không được lộn xộn và chỉ được rục rịch khi có lệnh.  

Và hai đàn em đã hiểu lầm đàn anh một cách tai hại đau thương chính là Hungary và Poland chứ chẳng ai khác. Cuộc nổi dậy Mùa Hạ Budapest tháng 5/1956 của Imre Nagy để mong đứng ra ngoài tranh chấp lưỡng cực ý thứ hệ và dân chủ hóa đất nước đã bị nghiền nát dưới những vòng xích sắt của chiến xa Nga phò Matyas Rakosi về lật đổ Nagy tái lập nguyên trạng. Cùng thời gian đó, ở Poland, dân chúng Poznan cũng tưởng bở có thể thừa thắng xông lên đòi tự chủ nên đã chịu chung số phận của người dân Budapest.   

Như vậy thì K muốn gì? Đặc câu hỏi đó để mà tiếc nuối rằng nhân loại đã bỏ lỡ nhiều cơ hội để sống trong an lành không cần phải kèn cựa, đấm đá, chém giết. 

Trong khi Khrushchev của Nga nói đến hòa dịu thì Kennedy của Mỹ cũng nói đến “biên cương mới”. Trong khi Nga không muốn cho Bắc Việt đánh chiếm miền Nam bằng võ lực và phải tôn trọng nền trung lập ở Lào và Campuchia thì Kennedy cũng làm ngơ lời của chính Ngô đình Diệm yêu cầu Mỹ gửi quân tác chiến đến Việt Nam. Kennedy chỉ hứa sẽ giúp Miền Nam bằng mọi phương tiện, ngoại trừ việc trực tiếp tham chiến. Kennedy và Khrushchev cũng từng dự định gặp nhau ở thủ đô Vienna của Austria nhưng không thành vì trước ngày họp, chiếc phi cơ do thám U.2 của Mỹ bất thần bị bắn rơi trên lãnh thổ Nga. Phi công chiếc U.2 đó có gài sẵn thuốc độc trong miệng nhưng đã không tuẩn tiết mà để bị bắt sống rồi khai tùm lum. K của Nga và K của Mỹ cũng từng đụng độ nảy lửa tại Cuba khi Kennedy chủ trương đổ bộ lật Castro và Khrushchev đổ hỏa tiễn vào Cuba làm con tẩy để cứu Cuba khỏi trở thành một đảo quốc của Hiệp Chúng Quốc Hoa Kỳ. K của Nga vẫn tiếp tục chính sách hòa hoãn bằng hiệp định tài giảm vũ khí nguyên tử với Mỹ và Anh năm 1963.  

Nhưng rồi K của Mỹ bị thảm sát năm 1963. Một năm sau thì K của Nga vì cuộc khủng hoảng Cuba và xung đột ý thức hệ với Trung Hoa mà mất chức. 

Chủ trương hòa dịu của Khrushchev và chính sách Tân Biên Cương của Kennedy tuy nhằm đáp ứng những nhu cầu nội địa nhiều hơn, dù sao cũng là những viên gạch lót đường cho Mikhail Gorbachev đi một bước dài để làm rã băng Chiến Tranh Lạnh và giải thể khối Cộng Sản quốc tế năm 1989.  

Nhưng hình như con người thích có láng giềng để mà chống đối, để mà thù ghét hơn là để mà mà thương yêu hòa hợp. Tờ The Independent ngày 7/8/2004 nhắc lại lời Georgi Arbatov từng hăm he rằng: Chúng tôi sẽ gây ra cho các anh một điều khủng khiếp. Các anh sẽ không còn có kẻ thù nữa. [We are going to do something terrible to you. You will no longer have an ennemi.] Nhà ngoại giao Nga Arbatov thực ra cũng chỉ nói một sự thật. Bởi không có kẻ thù thì làm sao có ý do để thuyết phục dân chúng chịu ngoan ngoản để mình cai trị, chịu thắt lưng buộc bụng để đóng thuế, để tăng năng xuất mà không đòi tăng lương, không có kẻ thù thì lấy lý do gì mà sản xuất súng đạn xe tăng tàu bay, làm sao có lý do để gửi quân đi ngăn chận đối phương gây bất ổn và đồng thời bảo vệ thị trường cho mình. Không có kẻ thù thì... đúng là loạn. Cho nên, Karl Marx râu xồm ác ôn côn đồ Cộng phỉ biến mất để chỉ còn Mikhail Gorbachev tươi cười hiền hậu thì phải kiếm cho ra một ông râu xồm ác ôn côn đồ khác. Bin Laden. Cộng Sản tam vô được thay thế bằng Hồi giáo khủng bố khát máu. Chiến tranh Afghanistan, chiến tranh Palestine, chiến tranh Iraq I rồi Iraq II, mai đây có thể Syria, có thể Iran... Ai cũng được, miễn có kẻ thù. Cáo trạng về kẻ thù hậu Cộng Sản, hậu Chiến Tranh Lạnh này có tựa đề là Những Nền Văn Minh Húc Nhau và Tái Dựng Trật Tự Thế Giới [The Clash of Civilisations and the Remaking of World Order] mà tác giả là Samuel P. Huntington.        

Điều đáng ghi nhận là vô hình chung tình hình Việt Nam thời Khrushchev, cụ thể là phong trào chiến tranh giải phóng, đã trở thành một công cụ trong tay Nga cũng như Trung Quốc như một công cụ để khi cần thì dùng đến làm áp lực mặc cả quyền lợi quốc tế. Điều này giải thích tại sao cả Bắc Kinh và Moscowa đều không muốn có một Việt Nam thống nhất nhưng vẫn nai lưng viện trợ cho Hà Nội. Điều này cũng giải thích tại sao Nixon và Kissinger đã vòng qua Bắc Kinh và Moscowa trước khi ngồi vào bàn hội đàm Paris năm 1973.  

Nếu Kennedy và Khrushchev còn tại vị thêm thời gian nữa thì tình hình Việt Nam hồi thập niên 60 có đổi khác chút nào không?