|
CÙI KHÔNG SỢ LỞ
Anthony Darlic
Để có một ư niệm về tầm quan trọng của vụ
việc, có lẽ nên xem qua nguyên văn bản tin của thông tấn xă Pháp AFP lúc 6 rưỡi
sáng thứ hai 7/11/2005: CHIRAC CHỦ TỌA CUỘC HỌP KHẨN TRONG LÚC HOẢNG LOẠN LEO
THANG
TT Jacques Chirac triệu tập cuộc họp khẩn
trương về an ninh trong lúc Pháp đang phải đối đầu với những bất ổn tồi tệ nhất
kể từ 40 năm qua. Những bất ổn này đang lan rộng vào các trung tâm đô thị kể cả
thủ đô Paris.
Thủ Tướng Dominique de Villepin, BT Nội Vụ
Nicolas Sarkozy, BT Quốc Pḥng Michele Alliot-Marie, và các BT Tư Pháp, Kinh Tế
và Giáo Dục đă tham dự cuộc họp kéo dài suốt hai ngày cuối tuần.
Nội đêm chủ nhật rạng thứ hai, đêm thứ
mười của bạo loạn đô thị, khắp nước Pháp đă có 1300 xe bị đốt cháy và 349 người
bị bắt. Đêm trước đó, 900 xe bị đốt và 250 người bị bắt.
Kể từ ngày 27/10, ngày bạo loạn khởi sự
đến nay, đă có 800 người bị bắt, 3500 xe bị đốt cháy đa số trong những khu lao
động quanh Paris của đa số di dân với tỷ lệ thất nghiệp có khi lên đến 20%. Cảnh
sát báo cáo là bạo loạn đang lan rộng đến 200 vùng thị tứ kể cả Marseille, Nice,
Toulouse, Lille, Rennes, Rouen, Bordeaux và Montpellier. Và lần đầu tiên Paris
cũng đă nếm mùi đốt phá.
Tại Paris, bom lửa phát nổ tại một trong
những địa điểm quan trọng của thủ đô là Công Trường Cộng Ḥa thuộc quận 17 Tây
Bắc thủ đô. Cảnh sát đă bắt giữ 30 người, một nửa trong số đó đang chuẩn bị bom
xăng để ném vào những chiếc xe đang đậu bên lề. Năm mươi mốt chiếc xe đă bị đốt
cháy trong đêm này.
Ở ngoại ô Paris, hai người bị thương và
100 người phải di tản khi một khu chung cư dành cho di dân bốc cháy. Nhiều nhà
cửa bị hư hại kể cả một tiệm McDonald, hai trường học và một trung tâm thể dục
thể thao.
Cảnh sát trưởng Frederic Aureal cho biết
là nhân viên của ông đang phải đối phó với những băng đảng dữ dằn chưa hề thấy,
và theo ông đây là những nhóm rất được chuẩn bị, có tổ chức và có cả vũ khí. Ông
nói: Chúng tôi phải đối đầu với những kẻ tấn công chúng tôi bằng cuốc xẻng gậy
gộc, gạch đá và rất nhiều bom xăng. Ông cũng cho biết là đă phát hiện một chỗ
làm bom với sẵn 50 bom xăng sẵn sàng sử dụng và có cả những mặt nạ bằng len nữa.
Tại tỉnh Evreux miền Tây nước Pháp, bốn
cảnh sát viên bị thương trong trận đụng độ với khoảng 100 thanh niên trang bị
gậy gộc. Cả chục chiếc xe và ba tiệm tạp hóa bị đốt cháy, một trường học ăn bom
xăng. Bạo động cũng lan vào trung tâm thị tứ Loire với các đám cháy ở Orleans,
Montargis và Blois.
Chirac đang chịu nhiều áp lực phải lên
tiếng về một t́nh h́nh bất ổn tệ hại nhất kể từ những khủng hoảng do phong trào
sinh viên xuống đường năm 1968 gây ra. Cho đến bây giờ, ư kiến công khai duy
nhất của Chirac đưa ra là qua phát ngôn viên của ông bảo rằng Chirac kêu gọi
‘hăy dịu xuống’.
Cảnh sát phải dùng trực thăng trang bị máy
quay phim và đèn pha để truy lùng các đám thanh niên gây hỏa hoạn rồi rút chạy
bằng xe gắn máy. Cảnh sát bắt đầu phá cửa xông vào những nhà t́nh nghi có kẻ làm
loạn.
Cho đến bây giờ chưa có ai chết, trừ hai
cậu choai choai bị cảnh sát đuổi chạy vào trốn trong một trạm biến điện ở Đông
Bắc thủ đô Paris rồi bị điện giật chết. Cái chết này đă làm cho nước Pháp bốc
cháy suốt 11 ngày qua.
Có hai người bị thương nặng v́ bom xăng,
thứ nhất là một lính cứu hỏa, thứ hai là một bà lăo tật nguyền loay hoay không
ra khỏi chiếc xe buưt bị phục kích bốc cháy. Một ông già 61 tuổi bị đánh gục
trong một khu chung cư và một nữ phóng viên tryền h́nh Đại Hàn bị đánh bất tỉnh
tại khu vực ngoại ô Tây thủ đô. Mỹ, Anh, Canada và Nga đă cảnh giác công dân
nước ḿnh đừng loạng quạng đến các khu sôi động nhất ở Paris.
Bản tin sơ khỏi của AFP là
vậy...Tin mới nhất sáng nay cho biết, cũng trong đêm chủ nhật rạng thứ hai, tại
vùng ngoại ô Grigny phía Nam thủ đô, cảnh sát chiến đấu lần đầu tiên phải đối
đầu với những nhóm bạo loạn dùng súng bắn chim khiến cho 10 cảnh sát bị thương
trong đó có hai phải vào bệnh viện. Trong đêm thứ bảy rạng chủ nhật, ngót 1300
xe bị đốt, chưa kể các cửa hiệu, trường học, và các công sở như trạm bưu điện,
ga xe lửa. Một vài nhà thờ ở Lens và Sete đă bị đốt cháy sau khi có tin là cảnh
sát đă bắn lựu đạn cay vào trong một đền thờ Hồi giáo ở phía Bắc Paris.
Khởi từ những bất măn lan tràn
trong các khu chung cư nghèo nàn quanh ngoại ô Paris, cuộc bạo loạn đă nhanh
chóng trở thành một phong trào bất phục chính quyền toàn quốc của tầng lớp trẻ
mà đa số là những người Phi châu đang bất măn v́ nạn thất nghiệp, nhà ổ chuột và
kỳ thị. Những thanh niên biểu t́nh bạo loạn hăm he chúng chỉ ngưng tay khi có đă
hai cảnh sát đền mạng. Ư họ muốn nhắc đến cái chết của hai cậu bé, một gốc
Tunisia một Mauritania, đă bị cảnh sát săn đuổi rồi chết trong một trạm biến
điện khu của một khu chung cư ngoại ô.
Sau cuộc họp khẩn cấp cuối
tuần, TT Chirac tuyên bố là nước Pháp sẽ đề cao ḷng kính trọng với tất cả mọi
người, đề cao công lư và đồng đều cơ hộ thăng tiến. Nhưng nước Pháp trước tiên
phải tái lập an ninh và trật tự công cộng nghĩa là sẽ bắt giữ và trừng trị những
ai gieo rắc bạo động và sợ hăi.
Nhưng liệu những biện pháp này có đủ để
ngăn chận, xoa dịu và trấn an những sợ hăi, cuồng nộ, thất vọng của những thanh
niên thiếu nữ mà đa số là di dân ngoại đạo da màu không?
Những bạo động bất ổn hôm nay ở Pháp, cũng
như ở Mỹ và Anh, theo một nghĩa nào đó là nhân quả lịch sử. Pháp mắc nợ con cháu
của những dân thuộc địa Bắc và Trung Phi, Mỹ mắc nợ dân nô lệ Da Đen, bản địa Da
Đỏ và Mexico, Anh mắc nợ dân Ấn Hồi. Những người này đă hướng về những đô th́
hào nhoáng rực rỡ muôn ánh đèn màu của Pháp, Anh, Mỹ như thiên đàng hạ giới. Họ
sống chết chạy trốn nghèo đói hướng đến đó để làm lại cuộc đời, dù phải trả cái
giá là thân phận những công dân hạng nh́. Nhưng nhiều khi họ không đủ kiên nhẫn
với thực tế đó. Những thất vọng, bất măn, phẫn nộ chất chứa trong họ từ thế hệ
này sang thế hệ khác có dịp là bùng nổ.
Paris nổi tiếng là kinh đô ánh sáng, nhưng
từ hơn mười ngày qua, Paris đă bừng lên không phải trong những ánh đèn màu mà là
trong ánh lửa của những xe, những cửa hàng, trường học, nhà bưu điện, nhà ga bị
đốt cháy. Không ai có thể nói chính quyền Paris bất lực, hay chê trách t́nh báo,
cảnh sát và quân đội Pháp lăng xăng bất tài. Cũng không ai có thể chê trách Pháp
đă không làm ǵ để trả cái nợ thực dân cho những cựu thuộc địa ngày trước. Tuy
nhiên, xét cho cùng, biến loạn ở Pháp chỉ là trường hợp điển h́nh về cách ăn đời
ở kiếp giữa người với người.
Hố ngăn cách giữa có và không có, những
khác biệt màu da tiếng nói, những dị biệt văn hóa tín ngưỡng, những vô tâm hờ
hững với những khổ đau của đồng loại đă làm tăng cái dị biệt giàu nghèo sang hèn,
và do đó, làm tăng những bất măn, hận thù, tị hiềm nhiều khi vô cớ giữa người
nghèo với người giàu, người có học với người ít học.
Những quốc gia giàu, cũng như những cá
nhân giàu thường sống như những ốc đảo bao vây bằng những đại dương nghèo khó
thiếu thốn âm ỉ bất măn hận thù. Như Paris bao vây bởi những khu chung cư nghèo
hèn, như Sydney bao vây bởi Redfern, Blactown, Macquarie Field, Fairfield,
Liverpool. Như New York với khu Queens, Bronx...
Thùng rác của những nước giàu, những khu
giàu thường không thiếu đồ ăn không hết vứt đi khỏi chật tủ lạnh trong khi trên
thế giới đang có khoảng 213 triệu thanh thiếu niên sống dưới mức 1 MK một ngày
và 515 triệu dưới mức 2 MK một ngày, chưa kể 130 triệu mù chữ, 88 triệu thất
nghiệp và 10 triệu nhiễm bệnh AIDS.
Nh́n riêng lục địa Phi châu t́nh h́nh c̣n
hắc ám hơn nữa. 46% dân số của lục địa này sống dưới mức 1MK một ngày, 21% dưới
0.50MK, và 6% dưới 0.25MK. Trong lúc đó, toàn thể số nợ mà các nước Trung Phi
mắc là 231 tỷ MK trong năm 2003. Năm nay, 8 nước giàu nhất thế giới đă động ḷng
hứa là trong mười năm nữa, sẽ đẩy mức viện trợ hàng năm từ 0.51% lên đế 0.70%
lợi tức quốc gia. Nói thế khác, kiếm được 100MK th́ họ sẽ bỏ ra từ 51 xu đến 70
xu để giúp các nước nghèo. Bao lâu th́ Phi châu, nhất là Trung Phi khốn cùng sẽ
hết nợ và hết chết đói?
Viện trợ thường đi đôi với chính trị và
tôn giáo. Bao nhiêu nước mắt, bao nhiêu mực và bao nhiêu tiền đă đổ ra để than
thở, trợ giúp cho những nạn nhân vụ 11/9 ở New York, vụ London bị đánh bom, vụ
băo Katrina tàn phá New Orleans, vụ sóng thần quét vào Aceh? Và bao nhiêu nước
mắt, bao nhiêu mực và bao nhiêu tiền đă đổ ra cho những nạn nhân động đất ở
Kahmir? Trên 73.000 người tử nạn, trên 3 triệu người sống sót không nhà không
cửa, con lạc mất cha mẹ, vợ xa chồng... được cứu trợ bao nhiêu tiền, than khóc
bao nhiêu tiếng? Trong khi cả thiên hạ ùn ùn thương vay khóc mướn những kẻ rắp
ranh làm giàu bằng ma tuư?
Những điều đang làm Tổng Thống Pháp đau
đầu, những điều đang làm cho người dân thường của nước Pháp hôm nay lo âu bực
bội, nói cho cùng, cũng chỉ là kết quả đương nhiên của nghiệp báo lịch sử xă hội,
của những thất bại vềcác chương tŕnh xă hội liên hệ đến những kẻ xa lạ ngoại
nhập từ thế hệ này sang thế hệ khác có một kha sinh và thông hành Pháp nhưng
chưa bao giờ cảm thấy hay được đối xử như là người Pháp. Cái làm cho những thành
phần này cảm thấy họ không phải là người Pháp là xe hơi, bưu điện, nhà ga, các
cửa hàng, quán ăn, trường học, nhất là trường tiểu học. Và họ trút những buồn
bực, bất măn nóng giận của họ lên những thứ đó bằng...lửa!
Chính quyền Chirac đang đội nón rơm chữa
lửa, ban hành lệnh thiết quân luật từng phần tuỳ địa phương và dọa làm mạnh với
những phần tử gây rối. Nhưng căn bệnh trăm năm liệu một tháng đă t́m ra thuốc
chủng? Khói lửa đă lan sang Belgique, Đức. Bao giờ th́ đến Los Angeles,
Mississippi, New Orleans, Florida?
Cuộc khủng hoảng thanh niên trí thức năm
1968 đă đánh gục thần tượng de Gaulle. Liệu Jacques Chirac có tồn tại như ư qua
cuộc khủng hoảng thanh niên dị tộc nghèo nàn thất học hiện nay không?
|