Chuyển Luân kính chúc quý bạn đọc gần xa một năm Mậu Tý-2008 Sức khoẻ, An lạc và Tinh tấn

Trang chủ || Liên hệ

Góp nhặt cát đá

Tác giả

CHUYỂN LUÂN SỐ THÁNG 10/2005

Lời toà soạn: Mấy tháng qua, báo chí và truyền thông trong nước sôi nổi bàn tán về một hiện tượng: Nhật ký của một chiến sĩ cộng sản -Đặng Thuỳ Trâm (ĐTT), đã hy sinh trên chiến trường Quảng Ngãi, lưu lạc trời tây 35 năm, nay được công bố. Đứng ngoài những diễn dịch cảm tính và những ý đồ ý thức chính trị, chúng tôi nhìn nhận ĐTT như là một hiện thân cho một tầng lớp trí thức trẻ sống và chết cho lý tưởng của mình đã chọn một cách trọn vẹn và hào hùng. Điều đó thể hiện qua những trang nhật ký đầy nhân tính, nước mắt, máu lửa, thương yêu và thù hận đã làm xiêu lòng các chiến binh đối phương và thức tỉnh ý thức phản chiến trong con người họ. Không chỉ là thông tin một chiều, báo chí âu tây cũng đề cập đến vấn đề này, chúng tôi trích đăng lại một tin từ tờ Independent.

Chuyển Luân

Nhật ký Anne Frank của Việt Nam

Đặng Thùy Trâm hy sinh khi vừa tròn 27 tuổi, trong một trận đánh của quân đội Mỹ vào một bệnh viện ở Quảng Ngãi trong cuộc chiến ở VN. Đến nay, sau 4 thập kỷ, nhật ký của cô đã trở thành một tác phẩm làm lay động lòng người ở cả Mỹ và VN, quê hương cô.

35 năm kể từ ngày được một cựu chiến binh Mỹ lưu giữ, cuốn nhật ký ấy đã trở thành một hiện tượng, với số lượng bán ra hơn 300 ngàn bản, được dịch ra nhiều thứ tiếng và được giới thiệu trên một chương trình tivi. Cuốn nhật ký ấy đã tạo nên một làn sóng yêu quê hương đất nước của thế hệ trẻ VN.

Những người đã đọc cuốn nhật ký của Đặng Thùy Trâm nói rằng đó là cuốn sách thuyết phục nhất, mô tả chân thực nhất về một cuộc chiến tranh, cuộc chiến đã cướp đi sinh mạng của khoảng 2-3 triệu người Việt Nam và châu Á, và khoảng 58 ngàn người Mỹ.

“Cô ấy đứng bên kia chiến tuyến với tôi, nhưng những gì cô ấy viết ra đã làm trái tim tôi thổn thức”, Fred Whitehurst, người lính từng tham gia chiến tranh ở VN, người đã giữ cuốn nhật ký khỏi bị đốt tâm sự. “Cô ấy là Anne Frank của Việt Nam. Tôi biết cuốn nhật ký này sẽ được truyền đi khắp mọi nơi trên trái đất này”.

Khi những trận oanh tạc bằng bom xảy ra ngày càng gần nơi trạm xá, cuốn nhật ký ghi lại tâm trạng của bác sĩ Đặng cũng liên tục tăng dần niềm xót thương các thương binh và căm giận kẻ thù của gây ra những trận oanh tạc. Mệt mỏi vì những trận chiến liên tục đã khiến mình phải chăm sóc vết thương cho các thương binh chỉ với aspirin và băng buộc vết thương, bác sĩ Trâm viết vào tháng 6-1970: “Thật điên khùng khi ngày càng mở rộng cuộc chiến này. Mình thật căm thù… Tất cả chúng ta là người nhưng những gì ở đây thật tồi tệ…”. Trong một mục khác, cô viết: “cái chết đến gần”, khi “cây cối trụi lá”, “những ngôi nhà bị xé nát thành nhiều mảnh”.

Cũng giống như là ứng viên của một cuộc hòa giải sẽ rất khó tìm được lời giải đáp chung, Whitehurst thú nhận rằng ban đầu ông cũng gặp rất nhiều khó khăn. Fred vốn sinh ra trong một gia đình quân dân Mỹ, tình nguyện tham gia chiến đấu chống lại những người cộng sản VN. “Tôi là một người Mỹ trung thành. Và tôi lớn lên trong một gia đình quân nhân rất nghiêm khắc. Tôi tin vào học thuyết domino (một học thuyết cho rằng nếu một quốc gia chịu sự ảnh hưởng của cộng sản, những quốc gia khác sẽ đi theo cộng sản, như domino, tầm ảnh hưởng này sẽ không bao giờ dừng lại). Nhưng điều đó đã không xảy ra!".

Whitehurst nói rằng niềm tôn kính của ông đối với học thuyết này bắt đầu bị lung lay ở VN, và đã hoàn toàn sụp đổ trong suốt thời gian ông làm việc ở FBI.

Whitehurst đã đấu tranh với FBI để được xuất bản cuốn sách này. “Ước nguyện của tôi bao nhiêu năm qua là trả những dòng chữ này về cho gia đình cô ấy, đất nước của cô ấy. Sẽ thật quỷ tha ma bắt nếu tất cả rồi cũng phải theo chúng ta về địa ngục. Có thể tôi sẽ xuất bản cuốn nhật ký này và gửi tiền thu được cho một mục đích tốt đẹp nào đó. Nhưng FBI không đồng ý bởi lo sợ cuốn nhật ký này sẽ là một tác nhân hợp tác cùng cộng sản. Cuối cùng thì tôi chẳng màng đến FBI nữa”, Fred nói.

Whitehurst bây giờ là một luật sư. Ông đưa cuốn nhật ký cho anh trai mình, cũng là một cựu chiến binh Mỹ ở VN, nhưng lấy vợ VN. Nhất định phải đem quyển nhật ký này trở về VN cũng trở thành nỗi ám ảnh của Robert, nhưng cũng như bao nhiêu cựu chiến binh khác, Fred cảm thấy e sợ khi phải quay trở lại đất nước mà ông từng gây ra bao đau thương cho người dân ở đây. “Tôi có rất nhiều ám ảnh khi rời cuộc chiến ở VN trở lại Mỹ. Ký ức về chiến tranh ở VN khiến tôi khóc rất nhiều và tôi cảm thấy vô cùng đau khổ. Trong suốt 5 năm liền, cứ nhắm mắt là tôi lại gặp toàn ác mộng”.

Tháng 3 năm nay, 2 anh em đưa cuốn nhật ký đến một cuộc hội nghị về chiến tranh VN diễn ra tại ĐH Texas Tech. Ở đây, họ đã gặp Ted Englemann, một cựu chiến binh khác cũng từng tham gia chiến tranh VN, và hiện nay tìm kiếm cho cái mà ông ta gọi là “kết thúc” chiến tranh. Ted sẽ đi Hà Nội vào tháng tới. Ông ấy đã làm một bản CD quyển nhật ký, tìm gia đình bác sĩ Đặng Thùy Trâm. Vào thời điểm anh em nhà Whitehurst thăm gia đình vào mùa hè này, cuốn nhật ký được xuất bản, Fred và bác sĩ Đặng Thùy Trâm trở nên nổi tiếng.

Thay cho nỗi e sợ ban đầu về những điều đang chờ đợi họ ở VN, Fred Whitrehurst rất ngạc nhiên với những gì ông được đón nhận. “Chúng tôi đã làm ở Hà Nội những gì mà Đức đã làm ở London trong Chiến tranh thế giới II. Dù có bất kỳ lý do gì đi nữa, chúng tôi cũng là kẻ xâm lược. Nhưng đất nước VN đã mở rộng vòng tay đón chúng tôi. Ngài thủ tướng gặp chúng tôi, cảm ơn chúng tôi. Tôi biết rằng họ yêu cô con gái ấy xiết bao và xem tôi như một người con, cũng bằng tình yêu thương ấy”.

Cuốn nhật ký đã tạo nên một luồng cảm xúc mạnh cho mỗi người đọc, từ huyền thoại quân sự, đại tướng Võ Nguyên Giáp, đến thủ tướng Phan Văn Khải.

Whitehurst được mời phỏng vấn trên truyền hình, và ông nói rằng cuốn nhật ký “thuộc về cả thế giới này”. Khi được hỏi hãy giải thích vì sao ông lại đặt tình cảm vào một một người lính thuộc quân đội đối phương, Fred nói rằng: “Giọt nước mắt trên mặt bạn cũng giống như giọt nước mắt trên mặt tôi. Chúng ta đã cùng khóc”.

Mặc dù đây không phải là cuốn sách nhật ký chiến tranh đầu tiên ở VN được xuất bản, nhưng rất nhiều người VN nói rằng những dòng nhật ký của bác sĩ Đặng Thùy Trâm đánh trúng vào tình cảm của mỗi người trẻ bởi vì nó được viết ra với những tình cảm chân thật của con người và không mang ý đồ tuyên truyền của chính quyền.

Và người đàn ông giữ cuốn nhật ký ấy bao nhiêu năm nay đang tự hỏi thế giới đã thay đổi nhiều đến chừng nào. "Và biết đâu, một ngày nào đó, lại có một bà mẹ khác ở Iraq sẽ ở vào vị trí như mẹ của bác sĩ Đặng Thùy Trâm? Tại sao chúng ta còn ở Iraq? Tôi không biết. Khi bạn đưa quân lính vào chiến tranh, nó phải dựa trên nền tảng chân lý, làm giàu cho bản thân bằng máu của người khác là một điều sai. Bạn không thể biết được sự tàn khốc của chiến tranh cho đến khi bạn đến đó, cho đến khi bạn thấy máu của bạn bè mình tung toé khắp nơi".

Bản dịch trích lại từ www.tuoitreonline.com.vn

Diary of a Vietcong doctor: The Anne Frank of Vietnam

Independent

Published: 07 October 2005

Dang Thuy Tram was only 27 when she died fighting US troops at a field hospital in Quang Ngai province during the Vietnam war. Now, four decades later, her diary has become a publishing sensation both in America and in her homeland. By David McNeill. 

"I had to do an appendix operation without enough medicine. Only a few tubes of Novocain, but the wounded young soldier never cried out or yelled. He continued to smile to encourage me. Looking at the forced smile on his dry lips, knowing his fatigue, I felt so sorry for him ... I lightly stroked his hair. I would like to say to him, 'Patients like you who I cannot cure cause me the most sorrow, and their memory will not fade'."  

So begins the diary of Dang Thuy Tram, a North Vietnamese army doctor who fought Americans in the Vietnam war and died defending her hospital from US attack. Since the diary's re-emergence this year after 35 years in the hands of a US veteran, it has become a phenomenon, selling more than 300,000 copies, generating numerous translations and a television show and causing a wave of patriotic nostalgia among young Vietnamese. 

Those who have read it say it is the most compelling, honest account yet of a conflict that killed, by some estimates, between two and three million Vietnamese and other Asians, as well as 58,000 Americans. "She was my enemy but her words would break your heart," says Fred Whitehurst, the former soldier who saved the diary from the incinerator. "She is a Vietnamese Anne Frank. I know this diary will go everywhere on planet earth." 

Dr Dang, from a prosperous family of doctors, volunteered for duty in a military hospital in the killing fields of Quang Ngai Province in central Vietnam in 1967. The diary begins there in April, the year after, when the Tet offensive had proved a turning point that convinced many the war against the Communists was unwinnable but which led President Richard Nixon to initiate one of the largest aerial bombardments in history. 

As the bombing edged closer to her hospital, the diary records the mounting horrors Dr Dang witnesses in terms by turns worldly, compassionate and enraged. Worn out by the struggle to treat badly wounded comrades with aspirin and bandages, she writes in June 1970: "The dog Nixon is foolish and crazy as he widens the war ... How hateful it is! We are all humans, but some are so cruel as to want the blood of others to water their gold tree." In another entry, she writes how "death was so close" as the bombing "stripped the trees bare" and "tore houses to pieces". 

Shortly before she died, aged 27, the bombs killed five of her patients. Dr Dang helped move the remaining patients and staff to safety and fought an American ground unit which was attacking the now-deserted hospital. "She was shot in the forehead," Whitehurst says. "She was told to surrender but laid down a field of fire. She was killed protecting her patients and nurses, fending off the heavily armed US Army with an old Chinese SKS single-shot rifle." 

As a 22-year-old intelligence officer, Whitehurst reviewed recovered enemy documents. He was about to burn Dang's diary - "about the size of a pack of cigarettes" - when he was stopped by his translator, who said: "Don't burn this one, Fred, it already has fire in it." Whitehurst says: "I was so moved he respected his enemy that much I kept it." Later, he had it and the other Dang diaries translated. "It was obvious to me that this was a very beautiful person. I thought, 'I've got to get this back to her family'." So began a strange and remarkable journey that ended this year when Whitehurst was welcomed by the family of his old enemy "like a son" and fêted as a national celebrity in Vietnam. 

A less likely candidate for a project of reconciliation would be hard to find. Whitehurst was, by his own admission, the gung-ho son of a military family who volunteered to fight the Vietnamese communists. "I'm a loyal American and I was raised in a very strict military family. I believed in the domino theory [which held that if one country came under the influence of Communism, others would follow like dominos, unless stopped]. Well, it didn't happen." 

Whitehurst says his respect for authority began to disintegrate in Vietnam and was destroyed during his subsequent career as an FBI chemist, which ended when he exposed corruption and malpractice in, among other investigations, the 1993 World Trade Centre bombing; the über-patriot had become one of America's most celebrated whistleblowers. "The FBI HQ is like something out of an old movie about the Soviet Union," he wrote afterwards. "Everybody is terrified to breathe." 

His bitter fight with the FBI cleared a path for publication of the diaries. "My desire all these years was to get the words back to her family, her country. Beyond this blasted thing called government, there is humanity and damn it if there isn't we're all going to hell. Maybe I could publish a book and use any funds for some good? But the FBI wouldn't allow its agents to collaborate with Communists. In the end, I didn't give a damn about the FBI." 

Now a lawyer, Whitehurst showed the diaries to his brother Robert, also a Vietnam veteran who had married a Vietnamese. Robert became "obsessed" with the diaries and returning to Vietnam, but like many vets, Fred was terrified of going back. "I had a lot of issues when I came home," he says. "I saw and did a lot of crap. The memories left me crying and upset, and for five years I screamed in my sleep all the time." 

The brothers took the diaries to a conference on the Vietnam war in Texas Tech University in March this year, where they met Ted Englemann, another vet looking for what he calls "closure" to the war and who was travelling to Hanoi the following month. He made digital copies of the diaries and with the aid of local Quakers, found Dr Dang's family, including her 81-year-old mother. By the time the Whitehurst brothers visited the family this summer the diaries had been published and Fred and Dr Dang were famous. 

Initially fearful of what was waiting for them, Fred Whitehurst was astonished at the welcome they received. "We did to Hanoi what the Germans did to London in the Second World War. We were the invaders, for whatever reason. But the nation embraced us. The prime minister met us and thanked us, and as for the family: their father went into shock after his daughter's death from which he never recovered and that burdened that family enormously. They loved their daughter so much and still adopted me; the love of that. I was treated better there than I was by my own country." 

The diary has caused a sensation, with everyone who has read it, from the legendary General Vo Nguyen Giap, who led the resistance to the French colonialists, when Vietnam was Indo-China, from the 1940s through to the French defeat and withdrawal after the 1954 defeat at Dien Bien Phu, then against the Americans until the fall of Saigon in 1975, to the present Prime Minister, Phan van Khai. Whitehurst was interviewed on state television and said the diary "belongs to the world". Asked to explain why he would fall in love with an enemy soldier, he replied: "I said the tears on your face are the same as the tears on mine. We all cry together." 

Although this is not the first Vietnam war diary published, many Vietnamese say Dr Dang's account has struck a chord with young people because it comes raw with human emotions and unvarnished by government propaganda. Much of the official Vietnamese history of the anti-US conflict celebrates the heroic sacrifices of loyal Communist cadres, immune to the fear, hate and longing for love that all soldiers feel. 

Dr Dang switches from the language of a lovelorn teenager who desperately misses the mysterious "M" to earnest revolutionary, recalling the words of "Uncle Ho" [the Vietnam Communist leader Ho Chi Minh] and Lenin: The revolutionary is a person with a heart very rich and filled with love. "I am that way already." Nguyen Duc Tinh, a radio announcer from Hanoi, says: "She writes the truth about her feelings, and despite everything she loved people. It comes straight from her heart. I think a lot of young Vietnamese are impressed at the way she was ready to sacrifice her life. I hope people around the world will read it to understand the truth about the Vietnam war." 

The last entry in the diary, written days before Dr Dang died, is unbearably poignant. "I am grown up and already strong in the face of hardships, but at this minute why do I want so much a mother's hand to care for me, or really the hand of a close friend, or just that of a person I know who is all right? Please come to me and hold my hand when I am so lonely, love me and give me strength to travel all the hard sections of the road ahead." 

The youngest Dang sibling, Kim Tram, is fielding requests to publish the diary in English, Japanese, Korean, Chinese and French. Next month, she will travel to the US with her mother to pick up Dr Dang's diaries from Texas Tech University. Just 14 when her sister died, she says she remembers her as "gentle and fragile". She added: "I never imagined how hard and dangerous her life was. I was not surprised to know her longing for our parents, for our home in Hanoi. But now I've read her words I can sense her loneliness." Kim Tram says she is grateful to have met Fred Whitehurst. "I consider him a kind-hearted and honest man with a mind of great depth. I really respect him. And like him." 

And the man who held on to the diaries all those years wonders how much the world has changed. "An Iraqi mother will one day be in the same position as Mother Dang. Why are we in Iraq? I don't know. When you commit men to war, it has to be based on truth; to enrich yourself off other men's blood is wrong. I'm a Republican, dyed in the wool, but our President didn't have the courage to go to Vietnam. He let his Daddy get him out. You can't know the vulgarity of war until you've been there.

Nguồn: http://news.independent.co.uk/world/asia/article317801.ece