Chuyển Luân kính chúc quý bạn đọc gần xa một năm Mậu Tý-2008 Sức khoẻ, An lạc và Tinh tấn

Trang chủ || Liên hệ

Góp nhặt cát đá

Tác giả

CHUYỂN LUÂN SỐ THÁNG 09/2005

 CUỘN PHIM TÊN KATRINA

Anthony Darlic

Hồi nhỏ, mỗi khi đi xem phim cowboy, Anthony tôi cứ canh chừng màn bạc hiện lên chữ FIN hay THE END là ba chân bốn cẳng chạy vội ra thẳng qua bên kia đường sẵn sàng đứng nhìn vô rạp để coi thêm một màn cowboy nữa. Màn ngắn này là điệu bộ của mấy anh chàng vừa coi phim với tôi đang ra khỏi rạp. Đa số họ đều điệu bộ ngông nghênh, vừa đi vừa nhún vai, tay nhích nịt quần lên, mặt vênh váo thách thức giống hệt những anh cowboy trong phim hiên ngang đẩy hai cánh cửa liếp vào quán để...èng èng thế thiên hành đạo. Xem phim cowboy xong, họ tưởng họ là cowboy thứ thiệt nên mới có những cử chỉ, những động thái giống hệt anh cao bồi họ vừa xem. Nhìn họ khó mà không tức cười.

Trong những năm 50, Pháp sắp ra đi, Mỹ sắp đến. Thế hệ chúng tôi có mới nới cũ, nên những thần tượng của chúng tôi, ngoài Pier Angeli, Sylvana Mangano, BB, Simone Signoret... đã bắt đầu có E. Taylor, N. Wood, K. Novak, D. Reed, và J. Dean, G. Peck, B. Lancaster, P. Boone, G. Kelly thấp thoáng chen vào, qua những phim Mỹ lồng tiếng Pháp hay phụ đề Pháp ngữ. Chúng tôi bắt đầu để ý đến Mỹ, thích Mỹ và phục Mỹ nữa. Đầu óc chúng tôi bắt đầu mở ra cho văn hóa Mỹ thấm vào lúc nào không hay qua đường phim ảnh sách truyện. 

Tuần trước đây, tình cờ Anthony tôi lật tờ Playboy cũ số tháng 1/1996 thấy đăng bài phỏng vấn Dustin Hoffman, diễn viên gộc của những phim Rain Man, Tootsie, Outbreak, Accidental Hero, All The President’s Men, Midnight Cowboy. Trả lời phỏng vấn, Hoffman nói một câu làm tôi phải suy gẫm: Văn hóa Mỹ quá lấn lướt...Chúng ta đang chầm chậm làm ung độc các nền văn hóa khác bằng hệ thống giá trị ngày một nghèo nàn của chúng ta. May cho Dustin là nói câu ấy trước khi xảy ra vụ 11/9, bằng không thì đã bị chụp cho cái mũ un-American hay chống Mỹ cứu nước rồi! Rồi cuồng phong Katrina xảy đến. Những gì được ghi lại trên mạng, trên truyền hình về những thảm trạng ở Alabama, Lousiana, Mississippi, nhất là New Orleans, đã làm tôi sáng mắt ra thêm với nhận định sâu sát về điện ảnh của Hoffman.

Khi được phóng viên hỏi họ nghĩ sao về tình trạng họ đã và đang trải qua, thì một nạn nhân bão Katrina ngao ngán trả lời: Like a movie! Một nạn nhân khác đắng cay hơn: Like a horror movie!

Họ là những người sống sót qua trận cuồng phong đã được báo động mấy ngày trước sẽ là trận cuồng phong khủng khiếp nhất trong lịch sử nước Mỹ, và chính quyền địa phương từng giờ báo cho biết bão đang ở đâu, giờ nào sẽ vào bờ, sẽ di chuyển về hướng nào, tốc độ mưa gió là bao nhiêu. Chính quyền cũng khan cổ báo động tốc độ gió mưa có thể lên 240km/giờ cho nên sức tàn phá sẽ khó lường được, và kêu gọi dân chúng khôn hồn bỏ của chạy lấy người né xa trận bão kinh hoàng nhất này.

Nhưng chính quyền nói chính quyền nghe, 80% dân chúng của thành phố cổ New Orleans với khoảng 480.000 dân đã ở lại. Vì nhiều lý do. Có thể vì họ muốn đi nhưng không có xe, có xe nhưng không có tiền mua xăng, có xe có xăng nhưng không biết đi đâu vì không có thân nhân ở nơi coi như an toàn. Cũng có thể vì có xe, có xăng, có thân nhân nhưng lại tin rằng chết ai chứ ăn nhằm chi mình mà lo con bò trắng răng! Cũng vì như vậy cho nên 80% dân chúng New Orleans đã phải bất đắc dĩ xem một movie, và hơn nữa một horror movie tên Katrina,  khi ‘nàng’ đến và khi nàng đi, nhất là khi nàng đã phóng tay tàn độc lấy mạng khoảng 10.000 người, dìm cả thành phố ngập sâu dưới 12 thước nước, gây ra khoảng 130 tỷ MK thiệt hại, và làm cho khoảng 1 triệu người te tua xấc bấc xang bang phải lêu bêu nín thở chịu đựng ít nữa 9 tháng cho nước rút khô để quét dọn, và ít nữa cũng 2 năm để tái thiết những hoang tàn đổ nát nếu họ muốn quay về, có can đảm để quay về. Và cái movie hay horror movie Katrina đó đã có những cảnh hồi hộp mê ly hấp dẫn rùng rợn nào?

Nhìn từ trên cao xuống, New Orleans thành phố cổ kính lịch sử của một nước giàu nhất, mạnh nhất, tiến bộ nhất nhân loại trông chẳng khác gì một vùng nghèo mạt rệp ở Phi châu, Ấn độ, Pakistan, Haiti, Indonesia hay Philippines nhấp nhô dưới mươi thước nước, nhẫn nhục tang thương như vừa bị sóng thần dập qua.

Giữa biển nước mênh mông im lìm ghê rợn đó là Superdome, trông như một phi thuyền khổng lồ của người ngoại tầng không gian lạc rơi xuống địa cầu giữa một biển người lúc nhúc và một biển rác ngập đầu. Đây là cái phao cuối cùng cho mấy trăm ngàn người New Orleans sống sót trồi lên như ma loạn từ những trận mưa gió chết người và biển nước mênh mông mò tới.

Muốn đến đó, họ phải làm sao? Một nạn nhân kể: Phải mất một giờ rưỡi chúng tôi mới lết đi được hai dặm dưới trời nóng bức, cứ hai chục thước thì phải dừng lại thở dốc. Chúng tôi đến được trung tâm tạm cư này và nằm bò ra trên sàn nhà suốt năm ngày, cuối cùng thì cầu tiêu ngập vô phương nhúc nhích... Đa số người ở đây chỉ còn bộ đồ trên người, không biết đi đâu và chẳng được ai tiếp trợ. Có những người đã lang thang trên xa lộ hai ngày dưới cái nóng thiêu đốt. Chẳng ai hỏi han, và dĩ nhiên chẳng ai thí cho một giọt nước. 

Bà nữ hộ sinh Dangerfield 60 tuổi đẩy xe lăn cho bà cụ Nita LaGarde 105 tuổi cầm tay đứa cháu 5 tuổi của bà Dangerfield. Cả ba sống hai ngày trên gác lửng căn nhà ngập nước, hai ngày ngoài xa lộ và khi mò đến được trung tâm cứu trợ thì họ phải ngủ từ bốn ngày qua ngoài hành lang trung tâm.

            Một bà cụ 75 tuổi kẹt trong nhà nước ngập quá bụng và được một chiếc ca nô cứu thoát. Người trên ca-nô chở bà và ông chồng ra đến xa lộ và thả ông bà bên đường. Xe tư nhân, xe cảnh sát, xe cấp cứu chạy lên chạy xuống ngang qua, bà cụ cố hết sức ngoắc họ dừng lại vì chồng bà bị lên cơn động kinh đột ngột. Không một xe nào ngừng lại và cuối cùng ông cụ lìa đời dưới chân bà. Cho đến hai hôm sau, xác ông cụ vẫn còn đó. Chuyện đó xảy ra chiều thứ Ba trong lúc TT Bush đang tắm nắng và ăn mừng sinh nhật Thượng Nghị Sĩ John McCain ở San Diego.

            Một phụ nữ chỉ ra hành lang và bảo có người vừa nhảy xuống tự vận. Bà ấy kể: Người đàn ông ấy lăn lóc ở đây đã hai ngày, miệng lảm nhảm: Họ sẽ không đem nước uống đến đâu, họ sẽ không đem đồ ăn đến đâu, chúng ta không thoát đâu... Và cuối cùng một hôm, người đó đứng dậy và phóng mình vào khoảng không.

Octave Carter 42 tuổi kẹt trong nhà với một xác thân nhân. Carter kể: mỗi ngày, mỗi buổi sáng, tôi nhìn xác chết mà ăn sáng, ăn trưa và ăn tối. Hỏi tại sao không dời đi chỗ khác mà sống? Carter trả lời: Đâu cũng thúi inh như nhau cả! Trước nhà, một bà nằm chết trên xe lăn ngay trước cửa vô ra.

Một bệnh nhân đang mặc nguyên đồ bệnh viện nằm trên một miếng ván ép nổi lệnh bềnh cả một ngày chẳng có ai vớt lên. Xác chết vất vưởng khắp nơi, trên những căn gác lửng, bồng bềnh trên những đường phố đổ nát ngập ngụa, co quắp trên xe lăn, sóng soài trên xa lộ. 

Một người khác kể: Mấy đứa trẻ hai, ba, bốn tuổi đã khuyến khích bố mẹ chúng gắng sống. Có những đứa trẻ mới sinh được mười ngày hay hai tuần và mẹ chẳng có giọt sữa. Họ tìm hết cách che nắng cho con. Họ không có lều trại, không củi lửa, không cả một miếng bìa lót lưng hay che nắng gió cho con thơ.

Bên ngoài lề đường Superdome, Hillary Snowton 40 tuổi đầu quấn băng trắng trông như trái chuối chăm chăm nhìn vào một xác chết ngồi trên cái ghế dựa đã bốn ngảy nay, chân còn mang tất thò ra ngoài tấm chăn.

Trong một căn nhà nước ngập gần cả tầng trên, hai anh em người da đen trung niên loay hoay chịu trận với nước lụt, hỏi sao họ không di tản thì họ chỉ xuống cái xác bà mẹ đang treo tòn teng ngâm nước nơi hiên nhà tầng trệt đang phơi bày ra dần dần theo mức nước rút. Một người ấp úng nước mắt lưng tròng nói: Chúng tôi đành phải sống chết ở đây vì không nỡ bỏ bà già!     

Một nạn nhân khác: Hơn cả chục người chết mỗi ngày, vì bệnh hoặc vì yếu quá không kham nổi. Tôi thấy một người bị đánh chết, một người khác nhảy qua ban-công tự tử. Trước đó, người này nói chuyện với một bà hắn bảo cảnh tượng khủng khiếp nhắc hắn nhớ đến chiến tranh nhưng hắn không biết đi bây giờ. Và hắn nhảy...Ba đứa trẻ sơ sinh chết vì nóng nực. Bắn giết, hiếp dâm xảy ra trong Superdome.

Đói đầu gối cũng bò. Thiên hạ tụ tập trước một tiệm thuốc tây, trước của tiệm là một cảnh sát viên hờm súng đứng canh chừng. Cuối cùng người cảnh sát đành phải đầu hàng nói: Này đồng bào, tôi không thể nói đồng bào cứ vào đi, nhưng tôi nghĩ đồng bào phải làm những gì phải làm để sống cái đã.

Cướp phá bắt đầu. Người ta cướp những thứ để ăn, để uống, để mặc, để săn sóc vết thương bện hoạn. Người ta cướp xe để chạy. Nhưng trứ danh hơn cả là cũng có người nghĩ đến chuyện cướp cả những đôi giày đắt tiền trong khi cả thành phố nước ngập cả hơn mươi thước, có người cướp cả súng, súng nhỏ, súng lớn. Nhân viên công lực trơ mắt ếch đứng nhìn.

Đấy, cuộn phim hay cuộn phim kinh dị Katrina mà ngót triệu nạn nhân bảo lụt ba bang Alabama, Lousiana, Mississippi, nhất là New Orleans đã xem là thế đó.

Tuy nhiên, dù Katrina là cơn bão lớn nhất vô tiền khoáng hậu ở Mỹ, nhưng trước đó không phải nước Mỹ không từng chịu những thiên tai nhân họa cũng động trời không kém. Năm ngoái, riêng Florida đã chịu đến bốn cơn bão, các nơi khác thì bão Hugo năm 1989, bão Andrew năm 1992, động đất ở Northbridge năm 1994, và khủng khiếp hơn cả có lẽ là cơn bão đã tàn phá tỉnh Galveston ở Texas 105 năm trước khiến cho từ 6 đế 8 ngàn người vong mạng.

Nếu người ta còn nhớ đến những bài học lịch sử thiên tai đó thì hẳn người ta cũng phải nhớ rằng một thảm trạng cỡ này đương nhiên phải cần đến một kế hoạch quy mô, chính quyền địa phương không thể nào cung ứng được. Ngoài thực phẩm, nước uống, thuốc men, họ cần vệ binh quốc gia để giữ an ninh trật tự, cần quân đội yễm trợ cho vệ binh quốc gia và cảnh sát địa phương, cần quân trang quân dụng, trực thăng và xe lội nước, tàu bệnh viện, những hải vận hạm chở trực thăng, quân xa các hạng, xe cần cẩu, cần trục, xăng dầu, máy phát điện, máy lọc nước. Họ cần những người tình nguyện cấp cứu, những địa phương chịu nhận và cưu mang các nạn nhân bão lụt. Chỉ có TT Bush, Tòa Bạch Ốc, nhất là Bộ Nội An mới thành lập mới có quyền quyết định và điều động chiến dịch cứu bão lụt với quy mô đó. 

Trong lúc đó thì TT Bush và chính quyền trung ương ở đâu? Tại sao Tòa Bạch Ốc không tiên liệu kế hoạch cứu trợ ngay khi phát hiên cơn bão Katrina sẽ đi vào đất liền? Nếu nước Mỹ bị một tsunami hay một hai quả bom nguyên tử chiến thuật với mức độ tàn phá như thế thì chuyện gì sẽ xảy ra? Không có ai trả lời những câu hỏi đó vì TT Bush đi nghỉ hè long nhong, Phó TT Cheney nghỉ hè ở Wyoming, Ngoại Trưởng Rice đi shopping ở New York, Đổng Lý Văn Phòng Andy Card nghỉ hè ở Maine, Cố Vấn truyền thông Mark McKinnon dự tiệc tùng đám cưới của Giám Đốc Thông Tin Phủ TT Nicolle Devenish ở Greece. Tóm lại, TT Bush một mình loay hoay như con cua gãy càng khi trở lại Tòa Bạch Ốc, thành ra chẳng có ai nhắc ông nên ông đã phạm phải một lỗi lầm có thể bị nghiệt ngã lên án là vô tâm khả ố lố bịch khi ông xuống máy bay ở sân cỏ xanh mướt của Tòa Bạch Ốc, ông tưng tiu con chó Barney như vàng trên tay trong khi cả nước đang lo lắng đau khổ dùm cho vùng bão lụt.  

Sáng tinh mơ ngày thứ Ba 30/8/2005 hệ thống đê điều bảo vệ cho New Orleans bị vỡ. Cả nước lên cơn sốt. Nhưng hai ngày sau thì TT Bush mới từ trang trại ở Texas trở về Tòa Bạch Cung để nói đến chuyện cứu trợ. Những vùng bị bão lụt tàn phá nằm trên đường về. Ông chẳng thèm bỏ công ghé xuống thăm một chút, mà chỉ ngồi thoải mái trên Air Force 1 nhìn qua cửa sổ xuống thiên hạ đang chết từng giờ vì đói lạnh và tuyệt vọng. TT Bush hờ hững không thèm đoái hoài như vậy phải chăng vì đa số những kẻ khốn cùng dưới đó là da đen, nghèo mạt rệp, không bỏ phiếu cho ông, vì New Orleans là một thành phố cổ mang dấu vết của văn hóa Pháp?   

Trước đó thì ông đi tắm nắng, đi dự sinh nhật của Thượng Nghị Sĩ John McCain, đi đọc diễn văn ăn mừng chiến thắng, kỷ niệm Nhật đầu hàng, dù Nhật đầu hàng ngày 15/8/1945 và bây giờ đã 30/8. Trứ danh hơn nữa là ông đã so sánh trận Pearl Harbor với vụ Al-Qaida đánh sập hai cao ốc ở New York và so sánh chiến tranh Iraq với Đệ Nhị Thế Chiến! Nhưng miệng người sang có gang có thép, bố bảo ai dám cà khịa rằng hiểu biết lịch sử của TT Bush là tơ lơ mơ ba chớp ba nháng? Lại nữa, TT Pakistan và Thủ Tướng India ông còn không thèm biết tên thì nhắc chi mấy chuyện lịch sử lẻ tẻ đó?!

Cái kẹt cho TT Bush là ông rất thích đóng kịch nhưng lại không có tài đóng kịch. Cho nên thay vì hô hào dân Mỹ lá lành đùm lá rách, thay vì kêu gọi dân chúng nhín nhín bớt xài xăng dầu, kêu gọi mấy ông chủ xăng dầu đừng thừa thắng xông lên mà tăng giá, thay vì kêu gọi dân Mỹ và thế giới nghĩ đến những hậu quả về môi sinh bị tàn phá, thay vì vận động quốc tế tiếp tay, thay vì chỉ thị cho Bộ Nội An cấp tốc đặt kế hoạch cứu trợ khẩn cấp, ổn định tình thế và tái thiết lâu dài các vùng bị tàn phá thì TT Bush lại nói chuyện cứu trợ nghiêm trang hùng hồn như là đang hô hào dân chúng phải ủng hộ ông đánh Iraq, Afghanistan! Nghĩa là cũng Pray God, God bless Amarica, cũng những bài ca con cá thông thường như: The challenges that we face on the ground are unprecedented. But there's no doubt in my mind we're going to succeed. Nghe mà phát sốt, thôi xin miễn cho Anthony tôi cái khổ nạn phải chuyển những lời đó ra tiếng Việt. Không trích nguyên văn thì có kẻ sẽ bảo tôi thương TT Bush quá mà cà khịa nâng bi ẩu. Nhưng tôi nghĩ, thà đừng biết ổng nói gì ...khoẻ hơn!? Với lại, TT Bush trong cảnh khổ của ba bang bị bão lụt mà nghĩ đến Afghanistan và Iraq thì cũng phải thôi vì Tòa Bạch Ốc quyết thắt lưng buộc bụng, quyết hà tiện nhân lực để dư tiền mà giảm thuế cho người giàu và cung ứng cho chiến trường Iraq, Afghanistan, cũng như đã vét cạn quân số Vệ Binh Quốc Gia các bang Alabama, Lousiana, Mississippi để đôn quân cho Iraq và Afghanistan cả rồi thì kiếm đâu quân số mà điều động đến giữ an ninh vùng bão lụt?!

Sidney Blumenthal trên tờ Salon ngày 29/8/2005 viết rằng: Trong năm 2004, chính quyền Bush đã cắt đến 80% ngân sách do Cục Công Binh Mỹ đề nghị cho chương trình ngăn nước của Hồ Pontchartrin để bảo vệ New Orleans. Trong khi đó tờ Washington Post ngày 2/9/2005 thì bảo quyết định của Bush cắt giảm ngân sách củng cố con đập quanh New Orleans đã phản ánh một chủ trương du di ngân sách rộng lớn - để giảm thuế và xâm lăng Iraq – đã làm cho nước Mỹ dễ bị tai họa hơn. Tờ Salon cũng như Washington Post đã hẳn không phải là những tờ báo chống Mỹ cứu nước rồi.

Nghĩ lại, từ ngày TT Bush đăng quang đến nay, nước Mỹ sao chịu nhiều tai họa quá. Tai họa cứ từ từ leo thang như giá dầu xăng vậy! Ông bà mình ngày trước gọi một ông dzua như vậy là có số sát quân. Và bình thường, nếu một ông dzua lên ngôi mà đất nước bị nạn lia chia thì ông dzua đó phải cạo đầu, mặc áo sô gai, ăn chay nằm đất để sám nguyện.

Đồng hương mình chắc thế nào cũng có người thương TT Bush như cha chú, và cầu mong ông có sức để rút chân khỏi vũng cát chuồi Iraq, Afghanistan! Không biết mấy đồng hương đó có hoan hỉ nhắn TT Bush cho Anthony tôi một câu rằng thì là: Ôn ơi, ôn bị ám quẻ rồi, đem toàn xui xẻo đến cho dân Mỹ cũng như dân phải sống nhờ xăng dầu khí đốt khắp thế giới, nên ôn phải ăn năn sám hối thôi, ôn có thể cạo đầu, mặc áo sô gai, ăn chay nằm đất và nhất là tịnh khẩu dăm bữa nửa tháng cho dân Mỹ và ít ra là những người có xe hơi phải đổ xăng đều đều nhờ chút không?