Chuyển Luân kính chúc quý bạn đọc gần xa một năm Mậu Tý-2008 Sức khoẻ, An lạc và Tinh tấn

Trang chủ || Liên hệ

Góp nhặt cát đá

Tác giả

CHUYỂN LUÂN SỐ THÁNG 09/2005

Bão Katrina và hai nước Mỹ (*)

Tháng 9 năm ngoái, một cơn bão cấp 5, với tốc độ gió lên đến 160 dặm/giờ tàn phá gần hết một đảo nhỏ ở Cuba.  Hơn 1 triệu 500 ngàn người Cuba được di chuyển đến những vùng đất cao hơn và an toàn hơn.  Mặc dù cơn bão tàn phá hơn 20 ngàn căn nhà, không một ai chết. 

Ông Fidel Castro có bí mật nào mà hay như thế?  Theo Tiến sĩ Nelson Valdes, một giáo sư xã hội học tại Đại học New Mexico và là một chuyên gia về các vấn đề châu Mỹ Latin, thì tất cả lực lượng quốc phòng Cuba đã được “cài đặt” trong quần chúng, trong cộng đồng địa phương, cho nên một khi có thiên tai xảy ra, Cuba có thể huy động một cách dễ dàng hệ thống quốc phòng này.   

Valdes cho biết các lãnh tụ Cuba xuất hiện trên tivi và ra chỉ thị ngay từ tivi. Ngược lại, George W. Bush phản ứng trước bão Katrina một cách khó hiểu: một ngày sau khi cơn bão tiến vào vùng Gulf Coast, ông Bush đang chơi golf.  Ông chờ đến 3 ngày sau để xuất hiện trên tivi, và 5 ngày sau để đi thị sát tình hình.  Trên tờ New York Times tác giả một bài xã luận gay gắt lên án thái độ của ông Bush và cho rằng ông Bush không thấu hiểu được tầm nghiêm trọng của vấn đề, và còn tỏ vẻ thờ ơ trước sự khủng hoảng càng ngày càng trầm trọng.  

Đối với người Cuba, Tiến sĩ Valdes cho biết việc dồn những nạn nhân của bão vào một sân vận động thể thao là chuyện khó tin. Ở Cuba, người ta di chuyển dân chúng vào những nhà tạm trú, nơi đã có sẵn y sĩ chăm sóc, cho nên họ có thể ứng phó kịp thời với khủng hoảng y tế.  Ở Cuba, người ta thậm chí còn di chuyển vật dụng trong nhà (như tủ loạnh và tivi) và gia cầm đến nơi an toàn!  

Sau cơn bão Ivan, ban bí thư về thiên tai của Liên hiệp quốc (United Nations International Secretariat for Disaster Reduction, hay ISDR) công nhận cách làm việc của Cuba là một mô hình cho việc phòng chống thiên tai.  Salvano Briceno, Giám đốc của ISDR cho biết phương thức của Cuba có thể áp dụng một cách dễ dàng đến các quốc gia khác trong điều kiện kinh tế tương tự.  Điều trớ trêu là các quốc gia có tài nguyên dồi dào hơn Cuba (như Mỹ chẳng hạn) lại không có khả năng bảo vệ công dân của họ như Cuba!  

Trong nhiều năm qua, với hiện tượng nóng toàn cầu, Chính phủ Mỹ đã được cảnh báo nhiều lần về những cơn bão có khả năng tàn phá New Orleans.  Song, thay vì tìm phương án để giảm khả năng tàn phá, chính phủ Bush tìm cách ngăn cản các biện pháp giảm thiểu tình trạng nóng toàn cầu.  Chính phủ Bush giảm ngân sách công chính của Army Corps of Engineers của New Orleans từ 71.2 triệu USD xuống còn 30 triệu US.  Ngoài ra, ông Bush còn gửi gần phân nửa lực lượng phòng vệ National Guard của New Orleans và các xe quân sự loại and Humvees (có thể đi lại trên nước) để tham chiến trong một cuộc chiến hoàn toàn không cần thiết ở Iraq.   

Một bài xã luận khác trên tờ New York Times phàn nàn rằng ông Bush đã thất bại trong việc giữ an toàn của người Mỹ.  Giáo sư Paul Krugman nói thẳng rằng các lãnh tụ hiện nay của Mỹ không thấy phòng chống thiên tai là nhiệm vụ của họ; ngược lại, họ thích gây tai hoạ bằng chiến tranh cho người khác!   

Trong cuộc tranh cử năm 2004, ứng cử viên phó tổng thống John Edwards nói đến "Hai nước Mỹ."  Cái cảnh tượng nạn nhân sẵn sàng dùng súng để bắn những người làm công việc cứu giúp nạn nhân quả là khó tin nhưng có thật ở Mỹ.  Song, sau vụ hành hung Rodney King được truyền đi trên tivi trên toàn nước Mỹ, những người nghèo khổ, tuyệt vọng, đói khát từ Watts nổi loạn, đốt phá cả một thị tứ.  Sự tức tối của họ thật ra đã được tích luỹ quá lâu, nó chỉ chờ cơ hội để bộc phát mà thôi.  Đó chính là những gì xảy ta tại New Orleans.  Và những người Mỹ da trắng, những người ăn trên ngồi trước ít khi nào biết đến một nước Mỹ thứ hai.  

Mục sư Calvin O. Butts thì nói thẳng: ông cho rằng tình trạng xảy ra ở New Orleans là do kỳ thị chủng tộc mà ra.  Nạn nhân của bão Katrina phần lớn là những người da đen nghèo khổ.  Khi được hỏi về nạn trộm cướp ở New Orleans, ông thị trưởng cho biết ngoài một số ít du côn, đại đa số là những người đói khát và tuyệt vọng gây nên.    

Khi bão Ivan xảy ra ở Cuba, chính quyền Cuba không hề có trộm cướp, không hề có bạo động, cũng chẳng có giới nghiêm.  Mọi người đều chung một thuyền!  Fidel Castro so sánh việc chuẩn bị cho bão cũng như chuẩn bị phòng chống xâm lăng từ Mỹ từ hơn 45 năm qua.    

Ngay sau khi bão Katrina tràn vào New Orleans, Quốc hội Cuba gửi một thư chia buồn đến nạn nhân ở New Orleans. Trong thư chia buồn có đoạn nói người Cuba theo dõi những tin liên quan đến cơn bão làm thiệt hại về người và của ở các bang Louisiana, Mississippi và Alabama. Thư còn ghi nhận rằng những người bị ảnh hưởng nhiều nhất là người Mỹ gốc Phi châu, gốc châu Mỹ Latin, những người nghèo khổ vẫn còn đang chờ để được cứu trợ.  Quốc hội Cuba kết luận bức thư với lời tuyên bố rằng tất cả thế giới phải cảm nhận thảm họa tại New Orleans như là thảm họa của chính mình.  

Hà Giang lược dịch

(*) Bài viết này được lược dịch từ bài “Two Americas” đăng trên trang nhà của truthout.org của Majorie Cohn, giáo sư luật tại Đại học luật Thomas Jefferson, và là phó chủ tịch hiệp hội luật sư Mỹ.