Chuyển Luân kính chúc quý bạn đọc gần xa một năm Mậu Tý-2008 Sức khoẻ, An lạc và Tinh tấn

Trang chủ || Liên hệ

Góp nhặt cát đá

Tác giả

CHUYỂN LUÂN SỐ THÁNG 08/2005

BIỂN KHỔ

Anthony Darlic

Không hiểu sao mà tiếng lịch sử thường làm liên tưởng đến nước mắt, máu và đau thương chết chóc phân ly. Tuần lễ 7-15/8/2005 là một tuần lễ nặng nề về hoài niệm lịch sử theo nghĩa ấy. Ngày 15/8/2005 là ngày kỷ niệm Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc. Cuộc chiến ngắn ngủi sáu năm này đã giết 55 triệu người, trong đó có 20 triệu người Nga.

Từ ba năm nay, thiên hạ điên đầu và thương cảm những nạn nhân vô tội của những vụ nổ bom cảm tử ở New York, Bali, Baghdad, Kabul, Madrid, London. Không biết những thương cảm này có nhớ gì đến thảm cảnh Hiroshima và Nagazaki, hai thành phố đã được nếm cái vũ khí tối độc là bom hạch tâm mà con người bày ra để dùng vào một chiến thuật tối độc đó là đánh đối thủ bằng cách hành hạ những thường dân vô tội. Hiroshima với 340 ngàn dân thì một nửa vừa chết vừa bị thương. Trong số 210 ngàn dân Nagazaki thì 150 ngàn vừa chết vừa bị thương, số còn lại sống dở chết dở vì phóng xạ. Toàn bộ dân Nagazaki hầu như bị xóa sổ mặc dù Nagazaki không hề có tên trong danh sách các mục tiêu ăn bom. Thật vậy, thành phố được chỉ định ăn bom là Kokura. Nhưng máy bay đến tọa độ Kokura thì sương mù che khuất mục tiêu nên phải vòng về vì sợ hết xăng. Trên đường về, Nagazaki hiện ra dưới ánh sáng mặt trời. Hơ hớ mời gọi như cánh hoa đào trước gió. Không lẽ đi không lại trở về không? Lại nữa đem quả bom 4 tấn rưỡi này trở về hậu cứ cũng không được, không ném xuống Nhật thì cũng phải ném xuống biển thôi, cho nên Nagazaki hay Kokura thì cũng Nhật cả. Thế là xong! Nhưng có thật phải cần đến hai trái bom nguyên tử thì mới buộc được Nhật đầu hàng? hay chỉ cần một trái thôi cũng đủ? hoặc chẳng cần trái nào thì Nhật cũng phải buông súng thôi nhất là khi trước đó, 66 thành phố Nhật đã nếm mùi bom lửa trải thảm và 900.000 thường dân vô tội đã vong mạng?

Robert Lewis, phi công phụ của chiếc pháo đài bay B-29 ENOLA GAY chở bom đánh Hiroshima, khi nhìm thấy thành phố này chìm trong biển lửa đã thốt lên: Lạy Chúa tôi, chúng ta đang làm gì thế này? Câu than thở của Lewis không hề được trả lời, bởi như tờ TIME số ngày 8/8/05 xác nhận giới lãnh đạo Mỹ không hề tra vấn ý tưởng ném bom [nguyên tử xuống Nhật].

Tây phương hình như chẳng học được gì qua bài học với cái giá 10 triệu người chết và 20 triệu bị thương trong đại chiến thứ nhất kéo dài bốn năm, nên chỉ hai mươi năm sau họ lại gây thêm một cuộc chiến nữa với 50 triệu thương vong và hai quả bom nguyên tử lần đầu tiên - và cầu mong là lần cuối cùng - con người đem ra dùng với con người.

Rồi khi Nhật đầu hàng và chiến tranh thứ hai chính thức kết thúc thì nhân loại  lại liều mạng kéo nhau vào cuộc thi đua võ trang nguyên tử để... ngăn chiến tranh và bảo vệ hòa bình. Cuộc thi đua đó đã đẩy nhân loại đến chỗ phải ăn chung ngủ chạ với gần 19.000 quả bom nguyên tử cất dấu rải rác đâu đó mà phần Mỹ là 10.315, Nga 7.200, Trung Hoa 410, Pháp 350, Anh 200, Israel 100-170, India 75-110, Pakistan 50-110 và Bắc Cao 7-15. Nam Phi cũng từng chế tạo được sáu quả bom, nhưng đã tự ý làm cho bom trở thành vô dụng. Số lượng bom hạch tâm đó tạo nên chiến lược chết chùm – MAD, trâu chết bò cũng ngất ngư, và quả thực phần nào cũng đã góp phần làm hạ hỏa những con gà điên ta đây. Đó là thực chất của chiến tranh lạnh trong đó các đối thủ chính dùng kẻ khác để thay mình đánh nhau bằng vũ khí nóng. Cao điểm của cuộc chiến này là Cao Ly và Việt Nam.

Trong thế chiến thứ hai, Nhật nhảy vô vòng chiến đã đem lại chết chóc đau thương tàn phá cho Á châu và Việt Nam. Nhưng Nhật cũng đã châm ngòi cho cách mạng tự chủ Việt Nam khi gạt bỏ chính quyền đô hộ Pháp ở Đông Dương.

Một trong những bài học chính của chiến tranh Việt Nam cũng như chiến tranh Cao Ly là làm cho thiên hạ phải suy nghĩ khi muốn phát động một cuộc chiến. Dần dần người ta nhận ra rằng với vũ khí nguyên tử thì chỉ có chiến bại chứ không hề có chiến thắng. Cường độ chiến tranh do đó đã hạ xuống. Viện International Peace Research Institute ở Stockholm, Thụy Điển cho biết là năm 2003 toàn cầu chỉ có 19 cuộc chiến lớn so với số 33 cuộc chiến năm 1991. Dùng một tiêu chuẩn định lượng khác, tổ chức Project Ploughshares ở Canada cũng đi đến một kết luận tương tự là năm 2003 chỉ có 36 cuộc chiến so với 44 cuộc chiến năm 1995. Số người chết trong các cuộc chiến này cũng đổi thay. Trong thập niên 1990, số thương vong tiêu chuẩn là từ 40.000 đến 100.000 trong khi số tiêu chuẩn của năm 2002 là 15.000 và khi chiến tranh Iraq bùng nổ thì số đó tăng lên 20.000 năm 2003. Tóm lại, số lượng cũng như cường độ chiến tranh đã giảm từ sau thế chiến thứ 2. Dĩ nhiên, những ước tính và nghiên cứu hậu Đệ Nhị Thế Chiến này đã không nói đến chiến tranh chiến tranh Cao Ly, chiến tranh Việt Nam và cuộc nội chiến ở Congo khởi phát năm 1998. Cuộc nội chiến Congo là một trong những cuộc chiến đẩm máu nhất khiến cho 3.8 triệu người chết, không phải chỉ vì súng đạn mà còn vì đói và bệnh cho nên gần một nửa số nạn nhân là trẻ em. Congo trở thành hỏa ngục trần gian chỉ vì người ngoài thèm muốn kim cương, vàng và các tài nguyên khác của cái xứ sở 60 triệu dân và rộng hàng thứ ba trên lục địa Phi châu này.

Nhưng điều đáng nói là trong khi chiến tranh giảm thiểu thì con người lại đã chết vì những lý do khác nhiều khi lãng xẹt.

Thật vậy, phúc trình của tổ chức Health Grades Foundation chuyên trách các tin tức về các dịch vụ y tế cho biết là hàng năm có 195.009 bệnh nhân đã bỏ mạng vì những sơ hở nghề nghiệp có thể dễ dàng tránh được. Nói thế khác, mỗi năm bác sĩ Mỹ đã giết khoảng 200 ngàn người vì bất cẩn. Số tổng kết của Health Grades Foundation đã tăng gấp đôi kết quả điều tra của American Medical Institute năm 1999 cho rằng mỗi năm có khoảng từ 44. 000 đến 98.000 bệnh nhân chết vì những sai lầm nhân tạo. Như vậy phải chăng học vị Bác sĩ và dịch vụ bảo hiểm y tế đã cấp môn bài cho một số thầy thuốc giết người vô tội vạ một cách hợp pháp?

Nhưng không phải chiến tranh, không phải nội chiến, không phải đói kém bệnh tật đã giết người một cách kinh khủng. Cái giết người một cách khủng khiếp nhất là chính là con ma Tự Tử! Đó là kết luận của thông tấn AFP ngày 15/9/2004 về một phúc trình của Tổ Chức Y Tế Quốc Tế [WHO] của Liên Hiệp Quốc. 

 Trong hội nghị quốc tế thường niên lần thứ hai về ngăn ngừa tự tử do WHO và hội Phòng ngừa Tự tử Quốc tế (International Association for Suicide Prevention, IASP) đồng tổ chức ở Genève hồi tháng 9/2004, WHO đã đưa ra một phúc trình cho thấy hàng năm có khoảng từ 10 đến 20 triệu người tính chuyện kết liễu đời mình hay trốn nợ đời và trong số đó có khoảng 1 triệu người ... thành công! Con số này còn lớn hơn cả số nạn nhân chiến tranh và tội ác sát nhân gộp lại. Tệ trạng này nếu không được ngăn ngừa thì đến năm 2020 số người chết vì chán sống hàng năm có thể leo lên 1 triệu rưỡi.

Ai muốn chết? Tại sao muốn chết? Chết bằng cách nào? Đó là những câu hỏi đáng làm mọi người suy nghĩ, kể cả những người hết ham sống.

Điểm đầu tiên đáng ghi nhận là đàn bà ham tự tử hơn đàn ông, nhưng đàn ông khi đã muốn chết thì chắc chắn là... thành công hơn đàn bà. Phải chăng vì đàn bà yếu đuối,  không bạo tay, không liều như đàn ông?

Dù gì đi nữa thì cũng mừng cho các bà. Bởi, không có cái gì vô duyên bằng tự tử. Dĩ nhiên phải phân biệt tự tử với quyết tử hay cảm tử, bao hàm một quyết định hy sinh cho một mục tiêu được xem là cao hơn chính cuộc đời của người tự hi sinh. Con người tự hào hơn thú vật ở chỗ làm thật hay làm giả, chơi hay thiệt, đều có mục đích, đều biết kết quả hành động của mình. Và mục đích hay kết quả đó con người có thể tiên liệu được. Tự tử thì chẳng có mục đích gì, và cũng không tiêu liệu được kết quả là gì. Cho nên, tự tử thì tội nghiệp thật, đáng thương thật nhưng tội nghiệp mấy đi nữa thì cũng phải nói đó là một cái chết lảng xẹt. Tự tử là một cách quỵt nợ đời. Bắt phong trần phải phong trần, trả kiếp này khỏi trả kiếp sau.   

Thứ hai, tuổi tác. Thông thường người lớn tuổi tự tử nhiều hơn choai choai, con nít. Thế nhưng, điều nghịch thường gần đây là lớp trẻ tuổi từ 15 đến 25 lại ham tự tử hơn hạng lớn tuổi. Phải chăng vì lớp trẻ thường nhạy cảm với những nguyên nhân đưa đến tự tử như nghèo túng, thất nghiệp, thất tình, bất mãn hay bế tắc trong công việc? Ngoài những nguyên nhân chính vừa kể, huyết thống, rượu chè, nghiện ngập, thời thơ ấu bị lạm dụng hay xúc phạm tình dục, cô độc, u uất, điên khùng cũng là những nguyên nhân đưa đến tự tử.

Thứ ba, điều đáng ghi nhận là tỷ lệ tự tử cao nhất là những nước Đông Âu, đặc biệt là Nga và Ukraine. Thấp nhất là các nước Nam Mỹ, các quốc gia Hồi giáo và các nước Á châu. Các nước Phi châu thì chưa có những thống kê cụ thể khả tín.

Hiện tượng lớp trẻ tự tử trong khối Đông Âu là một điều đáng cho người Việt ưu tư. Tuổi trẻ thường cao vọng, thích hưởng thụ, cho nên kỳ vọng thành công cũng cao vời hơn ngưòi thuộc các hạng tuổi khác. Kỳ vọng và cao vọng đó một khi va chạm thực tế đắng cay gắt gắt thì dĩ nhiên thất vọng sẽ tràn trề, rất dễ quất sụm người trong cuộc. Hiện tượng tự tử của thanh niên Nhật là một điêu đáng suy gẫm. Ngày 28/11/2004, thông tín viên của hãng AP ở Tokyo đã loan một tin như sau: Bốn người ở Tokyo nghéo tay nhau để chết.  Four Die In Tokyo Suicide Pact. Bốn người này đã chết ngạt từ từ với những lò than hồng trong một căn phòng dán bít hết cửa ngõ bằng băng keo. Hiện tượng rủ nhau cùng chết của thanh niên thiếu nữ Nhật đã đạt đến số báo động là 32.000 trong năm 2004. Tuần trước đó, sáu người cũng chết bằng lò lửa trong xe hơi đóng kín. Thanh niên thiếu nữ Nhật cũng lên Internet để rủ nhau chết chùm cho có bạn. Từ tháng 1/2003 đến tháng 6/2004, đã có 45 người chết bằng cách đó. Tại sao những thanh niên thiếu nữ Nhật chán sống? Tại sao một quốc gia từng sản xuất những phi công thần phong, từng bị cái nhục đầu hàng sau niềm đau vì hai quả bom nguyên tử giờ đây lại cũng là quốc gia sản xuất ra những kẻ tràn nhựa sống rủ nhau trốn nợ đời? Nhật là nước giàu nhất thế giới, không thua gì Mỹ dù dân số chỉ bằng nửa Mỹ, sao Nhật không đủ cung phụng, không đủ quyến rũ đối với những người trẻ ham sống? Đó không chỉ là những câu hỏi cho riêng người Nhật mà thôi...  

Thứ tư, theo một phúc trình tập thể của MH Swahn, KM Lubell, và TR Simon thuộc phân viện phòng ngừa bạo động của National Center for Injury Prevention and Control, thì sát nhân và tự tử liên hệ chặt chẽ với bạo động. Ở Mỹ, sát nhân và tự tử là nguyên nhân trọng yếu thứ nhì và thứ ba gây ra chết chóc cho lứa tuổi từ 13 đến 19. Năm 2001, các nhà nghiên cứu này đã khảo sát trên 11.815 học sinh toàn quốc từ lớp 9 đến lớp 12 là trong năm qua có bao giờ họ định tự tử hay có bao giờ dính líu đến chuyện ẩu đả không? Phân tích các câu trả lời của đám học sinh này, các nhà nghiên cứu trên đã kết luận: số trả lời là trong năm qua đã định tự tử và có dính vào các vụ ẩu đả đông gấp bốn lần số nhận là có ý định tự tử nhưng không hề nhúng tay vào chuyện bạo hành. Thứ hai, số học sinh thú nhận có ý định  tự tử và có đánh nhau thì đông gấp hai lần [61.5%] số bảo là không hề nghĩ đến chuyện tự tử [30.3%].

Chiến tranh và hòa bình, sướng và khổ, giàu và nghèo, thù và bạn nhiều khi chỉ là hai mặt của một thực tại như hai phía của bàn tay. Sống và chết cũng thế, biên giới rất rõ rệt nhưng cũng rất mù mờ như qua mắt của những thanh niên Nhật khoái chết chùm, hay những thanh niên Đông Âu hằng mơ tưởng một cuộc sống được vẽ vời qua Playboy, Penthouse... Thế kỷ qua, nhân loại đã thoát khỏi những bức xúc của chiến tranh nóng ngót nửa thế kỷ, rồi chiến tranh lạnh trong bốn mươi năm, có điều kiện để nghĩ đến một tương lai không sợ phải chết chùm từ khi khối Đông Âu giải thể. Tại sao tình trạng đó không thể kéo dài, tại sao xung đột ý thức hệ phải tiếp tục bằng chiến tranh tôn giáo? Người Việt Nam đã thoát khỏi cơn biến động bom đạn, đã qua khỏi cơn bĩ cực đói kém, sẽ đối phó thế nào với những buồn chán no đủ và những cơn khủng hoảng phồn vinh hưởng thụ trong một hoàn cảnh quốc tế chớp lòa vì những quả bom biết đi?