Chuyển Luân kính chúc quý bạn đọc gần xa một năm Mậu Tý-2008 Sức khoẻ, An lạc và Tinh tấn

Trang chủ || Liên hệ

Góp nhặt cát đá

Tác giả

CHUYỂN LUÂN SỐ THÁNG 08/2005

GOODBYE WESTY…

Anthony Darlic

Cùng với Elsworth Bunker và Cabot Lodge, William Westmoreland là tên tuổi gắn liền với lịch sử Việt Nam hiện đại. Ông Thống Tướng của quân đội Hoa Kỳ này vừa từ trần ngày 18/7/2005, thọ 91 tuổi.

Westy chào đời khi đại chiến thứ nhất bùng nổ. Thân phụ muốn ông làm thầy kiện, thân mẫu muốn ông làm thầy thuốc. Ông không khoái đánh nhau bằng mồm, mà cũng không muốn chữa bệnh cứu người kiếm ăn. Ông chọn nghề lính. Cái chữ lính thuần túy căn cốt la tinh soldarius, mà The Highroads Dictionary phiên nghĩa ra là “one who is paid to fight” hay như chữ soldier với nghĩa mà Boris Pasternak đã dùng trong tác phẩm Bác Sĩ Jivago.

Westy tốt nghiệp sĩ quan Westpoint ba năm trước khi đại chiến thứ hai khởi phát, đủ thời giờ chuẩn bị tinh thần lâm trận để thi thố tài năng trên các chiến trường Bắc Phi và Âu châu. Chiến tranh chấm dứt với ông bằng quân hàm Đại Tá lúc mới 30 tuổi. Nghỉ ngơi ít lâu, ông lại được thảy vào chiến trường Cao Ly thử lửa với chiến thuật biển người trên nhữngchiến tuyến rạch ròi. Chiến tranh Cao Ly kết thúc, ông hồi hương với quân hàm Thiếu Tướng phục vụ ở Ngũ Giác Đài một thời gian rồi trở về trường mẹ Westpoint làm Chỉ Huy Trưởng.

Năm 1965, hai năm sau khi Kennedy bị sát hại, phe chủ chiến ở Tòa Bạch Ốc đang cần một danh tướng để thủ bàn cờ domino chống Nga Xô trên đấu trường Nam Á. Người trực tiếp cầm chịch chiến lược này là McNamara. Danh tướng được lọt vào mắt McNamara là Westmoreland, người đã được đào tạo và trưởng thành trong chiến thuật quy ước sẵn sàng ngăn chận đà bành trướng khả hữu của Hồng quân vào Tây Âu cũng như đà tiến của Đệ Bát Lộ Quân xuống Nam Triều Tiên năm 1950.

Không biết khi nhận nhiệm vụ tổng chỉ huy MACV, có lúc nào Westy băn khoăn tự hỏi cái gì đã làm cho McMamara quay ngoặc 180 độ từ chủ hòa sang chủ chiến không? Thật vậy, trước khi Kennedy bị ám sát, McNamara từng cam kết với Kennedy là cuối năm 1963, Mỹ sẽ bắt đầu rút một ngàn quân về và chậm lắm là đến 1965 giao kết của Mỹ bảo vệ Miền Nam sẽ coi như hoàn thành. Điều này chính Kennedy cũng công khai xác nhận trước khi bị giết. Ấy vậy mà đến khi Johnson lên thay, quân Mỹ đã từ 12.000 cố vấn không tham chiến lên đến 549.000 khi Westy từ chức rời Việt Nam.

Westy không hề băn khoăn thắc mắc. Cũng như ông không cần phải giải thích tại sao cho đến năm 1963, quân Mỹ chỉ có 50 người thiệt mạng, nhưng đến khi Westy rời Việt Nam thì có 58.000 chiến binh Mỹ tử trận và 300.000 bị thương. Westy không băn khoăn bởi những con số đó là hậu quả đương nhiên của chiến thuật tiêu hao và đếm xác địch mà Westy và McNamara theo đuổi. Đây là chiến thuật thông thường của kẻ trường vốn trên chiếu bạc. Bằng chứng là từ năm 1954 đến năm 1963, mỗi năm Mỹ chỉ tốn 400 triệu viện trợ. Nhưng khi chiến tranh kết thúc thì Mỹ đã tốn đổ đồng là 145 tỉ. Thế nhưng Mỹ vẫn không thắng. Và thủ huề cũng không. Bởi trên bàn domino Việt Nam, con domino tiên khởi đã đổ nhào rồi đẩy những con domino khác đổ theo lại không phải là chính quyền Miền Nam, hay quân đội VNCH. Con domino tiên khởi đó chính là lòng dân Mỹ, hay dư luận quần chúng Mỹ. Và lòng dân Việt Nam nữa. Một bài học lịch sử mà các chiến lược gia Mỹ phải nhớ nằm lòng là dân Mỹ không chấp nhận một cuộc chiến nào quá 5 năm, nhất là khi số thương vong gia tăng rõ rệt. Năm 1950, 56 phần trăm dân chúng Mỹ ủng hộ chiến tranh Triều Tiên, hai năm sau số ủng hộ sụt xuống còn 30 phần trăm, chỉ vì số thương vong đã tăng từ 11.000 lên đến 40.000. Truman đã học bài học ấy ở Triều Tiên, Johnson đã học bài học ấy ở Việt Nam và Bush đang học bài học ấy ở Iraq. Khi đã thân bại danh liệt vì chiến tranh Việt Nam, Westy than thở là mình đã bị các chính khách trói tay sau lưng hay bảo hai chân xỏ một ống quần nên thất bại. Điều Westy quên nói là những chính khách ấy lại chính là những con diều hâu chúa đã đẩy Westy sang Việt Nam mà quên lời cảnh cáo của Huân Tước Wellington ngày trước: Đại cường không nhúng tay vào những trận giặc nhỏ. Vì trận nhỏ có thể trở thành những vũng lầy, những bãi cát chuồi vô vọng cho kẻ sa chân vào. Hồi ký A Soldier Reports của Westy có ghi lại lời ông đã phát biểu hôm treo ấn từ quan: Nhìn lại đời mình, tôi cám ơn Chúa đã cho tôi cơ hội làm lính. Nếu cơ hội đó lại đến với tôi thì tôi sẽ tự hào và khiêm cung hơn nữa để lại dơ tay lên thề như một người lính. Cầu mong cho Westy là cơ hội đó sẽ không phải là một Việt Nam nữa! Như Johnson, như Nixon từng đấm ngực than trời No more Vietnam! No more Vietnam!      

Bản chất của chiến tranh tiêu hao, đếm xác địch, lùng diệt…là hỏa lực của phi pháo, của chất khai quang và napalm để tàn phá những gì không động đậy và giết chết những gì nhúc nhích. Chiến  trường Đông Dương đã nhận 10 triệu tấn bom và đại bác, nghĩa là nhiều gấp bốn lần tổng số bom dùng trong thế chiến thứ hai để đánh cả ba nước Đức, Nhật và Italia. Chưa kể 55.000 tấn napalm và Agent Orange. Hậu quả của số bom đạn đó là 12 trong số 18 triệu dân Miền Nam hơn một lần là nạn nhân chiến cuộc, 32 phần trăm lảnh thổ và 20 phần trăm rừng già bị tàn phá. Chưa kể khoảng 27.000 tấn bom đạn mìn đang ngủ quên đâu đó chờ kẻ bất hạnh. Cả nước có khoảng 4 triệu thương vong, nghĩa là 1 phần 10 dân số cả hai miền thời đó, trong đó có 184.000 tử sĩ VNCH tính từ năm 1961 đến 1973 và 900.000 của Mặt Trận và Bắc Việt tính từ 1961 đến 1974. Phần nước Mỹ tính gộp có khoảng 3 triệu người tham gia cuộc chiến cách này cách khác  trong đó có 300.000 thương vong trở về và có lúc 1 phần 3 quân đội Mỹ đã tìm quên trog khói cần sa ma tuý bạch phiến, chưa kể những thác loạn tâm thần khác. Thế nhưng người Mỹ hình như cũng không biết mình muốn gì ở Miền Nam và cả Việt Nam nữa, bởi Mỹ chưa bao giờ công khai tuyên chuyến, còn Quốc Hội Mỹ thì chỉ cho phép Johnson trả đũa vụ tàu chiến Mỹ “bị tấn công” ở Vịnh Bắc Việt thôi. 

Thực tế, nếu Johnson là người khởi động chuyển hóa cuộc chiến Bắc–Nam thành cuộc chiến Việt-Mỹ với vụ Vịnh Bắc Việt, McNamara là người hoàn thành cuộc chuyển hóa đó bằng chiến dịch Rolling Thunder thì Westy chính là tay chân chịu trách nhiệm tại chỗ việc chuyển hóa đó bằng chiến thuật Lùng Diệt khởi sự bằng hai tiểu đoàn TQLC Mỹ đổ bộ lên Chu Lai ngày 8/3/1965.

Nhân một lần trò chuyện với Kissinger sau đó, ông thần nước mặn này hỏi Anthony sao không đi choàng vòng hoa đón chào chiến binh ở Chu Lai? Anthony hỏi lại đại ý Mỹ đổ bộ mà có sẵn sàng vượt vỷ tuyến 17, có sẵn sàng đụng đầu với Trung Hoa như ở Triều Tiên không? Hay như trong thế chiến thứ hai, Pháp bị Nhật đuổi chạy khỏi Đông Dương sau 1945 trở lại tiếp tục tự tung tự tác. Sau 9 năm thì phe “quốc gia” mất nửa nước. Bây giờ Mỹ đến chủ động cuộc chiến, nếu Mỹ cũng hành xử như Pháp thì nửa còn lại sẽ giữ được bao lâu? Bao giờ thì Mỹ sẽ cảm thấy Miền Nam là của nợ chứ không phải đồng minh nữa? Anthony tôi bảo Kissinger là Mỹ đến Việt Nam xa nhà hàng vạn cây số và lại quen sống với thời khóa biểu 9-to-5, rừng rú sình lầy ruộng lúa xa lạ, ai cũng có thể là kẻ thù nên vui thì ở buồn thì đi cũng chẳng ngạc nhiên gì. Người Việt thì coi như ở nhà 24 trên 24, được thua cũng phải bám đây mà sống, đi đâu bây giờ? Cho nên, các anh đứng ra chủ động cuộc chiến theo kiểu ngăn chận làn sóng đỏ tràn xuống Miền Nam và bảo vệ tự do cho Miền Nam, nghĩa là đổ quân để thủ huề thôi, thì phải nghĩ huề là thắng rồi. Với điều kiện là biết khai thác thế thủ huề đó. Nếu không thì phải nghĩ chuyện vượt vỷ tuyến 17 và đụng độ với biển người Trung Quốc.

Johnson rút lui, Nixon thay thế và đã phóng tay xử dụng bom đạn gấp hai lần hơn thời Johnson ở Đông Dương nhưng lại đánh mất cái thế thủ huề đó khi tuyên bố chấp nhận ngưng bắn tại chỗ và đơn phương rút quân.             

Trong lúc Westy đang nói đến thành công của chiến dịch Lùng Diệt thì Vụ Mậu Thân bùng nổ. Westy đòi tăng thêm 206.000 quân để cung ứng cho chiến trường. Tòa Bạch Ốc chối từ và Westy cho đó là một thất bại chính trị. Như hành động rút lui của McNamara và Johnson. Chính trị đã ngăn không cho Westy mở rộng chiến tranh qua bên kia vỷ tuyến 17, qua Lào và Cambodia, sẵn sàng đụng độ với Trung Quốc. Chính trị đã trói tay quân sự. Westy quên là Truman phải sang tận Triều Tiên để bốc Tư Lệnh Douglas MacArthur khỏi chiến trường. Westy không đợi Johnson hay Nixon làm chuyện ấy. Ông từ nhiệm Tư Lệnh MACV và về Mỹ nhận chức Tham Mưu Trưởng Lục Quân ngồi chơi xơi nước cho đến 1972 thì nghỉ hưu.

Bốn năm sau Westy cho xuất bản tập hồi ký A Soldier Reports [Da Capo Press, N.Y 1976]. Sách được tái bản năm 1989 thêm một lời tựa mới nhắc đến chuyện Westy đã kiện hãng thông tấn CBS ra tòa về tội vu không rằng ông đã lừa dối cấp chỉ huy và dư luận quần chúng khi báo cáo về địch. CBS đã đưa ra lời tố cáo đó trong một chương trình nhan đề The Uncounted Ennemy: A Vietnam Deception trình chiếu năm 1982. Vụ kiện đó đã được giải quyết ngoại tòa vì như lời Westy thú nhận ông không đủ sức để “chơi” CBS.

Westy đã từ trần gần như trong lặng yên và quên lãng. Như ông đã rút vào quên lãng từ sau vụ đụng độ với CBS. Tang lễ không có cờ rũ, không có quốc táng, không loan báo rầm rộ trên truyền thanh, truyền hình, báo chí, không lễ lược mặc niệm, không thơ văn phúng viếng. Một số người cả Việt lẫn Mỹ đều cho rằng Mỹ không thua ở Việt Nam, Miền Nam sụp đổ vì “bọn” ngụy hòa, phản chiến, đâm sau lưng chiến sĩ, vì những quyết định chính trị sai lầm, rốt cuộc Mỹ không thua trận nào mà lại thua giặc. Những người này vẫn đan cử Westy như nạn nhân tiêu biểu. Những người này đã không bỏ sót một cơ hội mượn hoa cúng Phật, hay mượn vong linh người quá cố để nhắc nhở thiên hạ phải nhớ những chức vụ le lói hay tẹp nhẹp ngày xưa của mình. Thế mà giờ đây khi Westy lìa đời, họ đã không có cả một lời phân ưu, khoan nói là một lễ tưởng niệm phải đạo. Thẹn thùng đến như thế!     

Westy tại thế 91 năm, giả từ nhân thế đúng 30 năm sau ngày hòa bình trở lại với phần đất mà ông đã tích cực tiếp tay tàn phá. Nhất tướng công thành vạn cốt khô. Mừng Westy đã an nhiên chuyển nghiệp.

Goodbye Westy. 

Anthony Darlic