Chuyển Luân kính chúc quý bạn đọc gần xa một năm Mậu Tý-2008 Sức khoẻ, An lạc và Tinh tấn

Trang chủ || Liên hệ

Góp nhặt cát đá

Tác giả

CHUYỂN LUÂN SỐ THÁNG 07/2005

MÔT CÀNH HOA TRONG VŨNG LẦY IRAQ

Anthony Darlic

Tình hình Trung Đông và riêng Iraq ít lâu nay đã khiến cho tỷ số dư luận quần chúng ủng hộ TT Bush xuống đến mức đáng lo ngại. Tỷ số đó xấp xỉ với tỷ số mà TT Nixon đã nhận được trước khi ông từ nhiệm. Cho nên chẳng mấy ai ngạc nhiên khi thấy TT Bush tiếp Thủ Tướng Việt Nam với khuôn mặt không mấy hồ hởi. Chẳng phải chuyến viếng thăm Mỹ đầu tiên của Thủ Tướng Việt Nam là một công vụ ngoại giao bất đắc dĩ không làm không được, nhưng là vì Tòa Bạch Ốc quả đang ở trong tình trạng dầu sôi lửa bỏng.

Chuyện hành hạ tù nhân tại hai nhà ngục Abu Ghraib và Guantanamo. Khắp hang cùng ngõ hẹp của Iraq, bom khủng bố nổ lia chia. Giá xăng dầu tăng lên vùn vụt. Tiến trình đổi màu da xác chết có tên là tái thiết và dân chủ hóa Iraq cà rịch cà tang. Lộ đồ tái lập hòa bình giữa Israel và Palestine gặp bế tắc vì phe Do Thái cuồng tín không chịu tử bỏ âm mưu lấn đất. Phe quá khích đang có cơ trồi lên ở Iran khiến cho tương lai hòa hợp hòa giải giữa hai giáo phái Sunni và Shia ở Iraq chắc sẽ bị ảnh hưởng tiêu cực. Âu châu lững lơ con cá vàng chỉ đánh võ mồm và để cho Mỹ bơi một mình ở Iraq.

Ở quốc nội Hoa Kỳ, dân chúng bắt đầu tự hỏi có đáng chịu đựng ở Iraq không? Cảm thức chính trị của quần chúng đó phản hồi vào sinh hoạt Quốc Hội. Những Nghị Sĩ Dân Biểu từng ủng hộ hay ngậm miệng cho TT Bush đánh Iraq vì sợ chụp mũ là phản quốc bây giờ bắt đầu khó chịu, và lo ngại khi phải giáp mặt cử tri thắc mắc trong cuộc bầu cử bán phần Quốc Hội sang năm. Thượng Viện đang làm khó khăn không chịu thông qua việc Tòa Bạch Ốc bổ nhiệm John Bolton làm Đại Sứ Mỹ ở Liên Hiệp Quốc. Chính trong tình cảnh dầu sôi lửa bỏng đó mà TT Bush đón tiếp Thủ Tướng Việt Nam.

Chuyến viếng thăm của Thủ Tướng Việt Nam thực tế là một thành công cho cả Việt Nam lẫn Mỹ. Hơn nữa, đây là một món quà của Việt Nam tặng cho TT Bush trong lúc mà mức tán trợ đối với cá nhân Bush cũng như uy tín quốc tế của nước Mỹ nói chung đang tụt xuống mức đang quan ngại. Cuộc viếng thăm của Thủ Tướng Việt Nam gián tiếp xác nhận nếu Mỹ không có thêm một đồng minh tại chỗ ở Nam Á và Tây Thái Bình Dương thì ít ra Việt Nam cũng không phải là một đối thủ của Mỹ trong một đấu trường mà Đài Loan, Bắc Cao Ly là những điểm nóng thường trực, và Nga cũng như Trung Quốc là những đối thủ khả dĩ của Mỹ. Chuyến đi của Thủ Tướng Phan văn Khải chứng tỏ Việt Nam Việt không phải là nhánh dây leo dưới gốc cổ thụ. Bài học Trung Quốc, nhất là khi so sánh thành quả kinh tế của Trung Quốc và Ấn Độ, cho thấy hội nhập kinh tế quốc tế cũng như lệ thuộc vào Ngân Hàng Thế Giới hay Qũy Tiền Tệ Quốc Tế không hẳn là điều kiện ắt có và đủ để cho dân giàu nước mạnh. Do đó, xây dựng một nhà nước pháp quyền, trọng luật, một nền hành chính hữu hiệu hợp lý trong sáng, định chế hóa sinh hoạt dân chủ trước tiên là dựa vào quần chúng như đòn bẫy để ngăn chận nạn tham nhủng và hối mại quyền thế, để thâu ngắn hố ngăn cách giàu nghèo giữa những tầng lớp quần chúng và giữa những vùng đất nước, để thực hiện một mạng lưới an toàn đủ hiệu lực nâng đỡ và khuyến khích một số không nhỏ quần chúng đương nhiên sẽ bị rớt lại đàng sau qua tiến trình hiện đại hóa, chuyên môn hóa để có đủ khả năng cạnh tranh một khi Việt Nam chấp nhận tham dự cuộc chơi kinh tế toàn cầu. Việt Nam không chỉ “cần” giàu, mà còn cần đẹp nữa! Cho nên, những công tác đó phải được xem như nổ lực đổi với đương nhiên chứ không phải điều kiện Việt Nam phải bất đắc dĩ làm, hay làm lấy lệ để được nhận vào WTO. Việt Nam không đi ăn mày phép lạ hay xin xỏ một ân huệ quốc tế nào để gia nhập WTO. Việt Nam đang theo đuổi một đường lối đối ngoại giao cũng như quốc phòng xứng đáng với một quốc gia độc lập tự chủ mà họ đã phải hi sinh bao nhiêu xương máu để thành đạt.  Đàng nào đi nữa, chuyến đi của Thủ Tướng Phan văn Khải cũng đánh dấu một ly cách chiến lược đối với Trung Quốc và Nga. Và đó là một món quà chính trị của Việt Nam tặng cho Mỹ. 

Nhưng trong hoàn cảnh vừa kể thì lòng dạ nào mà TT Bush hồ hởi đón nhận được? Thành công ngoại giao mà Việt Nam đem lại cho Tòa Bạch Ốc quả không đủ để giúp TT Bush nâng tỷ số dư luận quần chúng Mỹ ủng hộ ông lên thêm một điểm nào. Đó là điều đáng tiếc cho TT Bush cũng như cho Thủ Tướng Việt Nam.

Mặt khác, chuyến viếng thăm Mỹ của Thủ Tướng Việt Nam có thể nói là một quyết định lịch sử. Chứng tỏ trước tiên chính quyền Việt Nam hôm nay quả đã không quên những bài học lịch sử. Bài học đó là tổ tiên người Việt ngày xưa thời Lý, Trần, Lê, Nguyễn Quang Trung phải nhiều lần đương cự với Trung Quốc và thành công. Có khi suýt thành công lớn như thời Lý Thường Kiệt hay Quang Trung. Nhưng mười lần như một, sau đại thắng là vua quan Việt Nam một mặt phải nhịn ăn để có gạo nuôi thương binh và bại binh địch, phải bấm bụng lo lừa ngựa thuyền bè cho địch rút lui và lo sửa sang ngay đền thờ Khổng Tử để chứng tỏ mình vẫn tôn sư trọng đạo, mặt khác phải vội vàng theo bén gót đoàn quân chiến bại sang tận Bắc Kinh để cầu hòa và cầu phong. Trên đỉnh cao thời đại của ba dòng thác cách mạng vì say sưa hăm hở tiến nhanh tiến mạnh nên một số người Việt đã quên bài học đó, đã không triệt để khai thác chính sách hòa hoãn của chính quyền Jimmy Cater đang ngất ngư vì vụ tòa đại sứ Mỹ ở Teheran bị tấn công và tất cả nhân viên bị bắt làm con tin. Hậu quả là Mỹ thu hồi được hết tù binh về nhưng lại không bận tâm chuyện bồi thường chiến tranh dù là gián tiếp trong lúc cả nước đang phải sống nhờ bo bo và bột mì,  cũng như Mỹ không những không ghi nhận công khó của Việt Nam đã chấm dứt chế độ diệt chủng Pol Pot mà còn lấy cớ mở chiến dịch cấm vận trừng phạt Việt Nam. Tấn công Cambodia chấm dứt chế độ Pol Pot và tấn công Iraq lật đổ Saddam Hussein, cái nào có lý và đáng hơn? Nếu cả Việt và Mỹ nhớ đến những bài học đó thì biết đâu người viếng thăm Mỹ đã là Phạm văn Đồng hay Nguyễn văn Linh chứ không đợi Clinton rồi Phan văn Khải.

Phản ứng của một số người gốc Việt hải ngoại chứng tỏ khí thế chống Việt Nam, chống Cộng của số này đã nguội lạnh hết than củi ngay cả trong mùa chiến dịch kỷ niệm 30 năm mất nước của họ. Lá thư ngõ ngày 25/6/05 của năm Dân Biểu Mỹ trong cái gọi là Ủy Ban Tự Do Tôn Giáo Cho Việt Nam (CRFV) gửi Thủ Tướng Việt Nam là một tiếng kêu lạc lõng của những kẻ ngất ngơ cơ hội chủ nghĩa. Cho nên hình ảnh cuối cùng còn sót lại trong màn kịch dàn chào Phan văn Khải này có lẽ là hình ảnh đầu tròn áo vuông của Thích Viên Lý ngơ ngác đơn độc ôm lá cờ vàng ba sọc đỏ phất phơ ở Washington để hô hào ủng hộ tứ nhân bang Quyền Quang, Quảng Độ, Tuệ Sĩ và Võ văn Ái. Không thấy các chuyên viên giải thể tức khắc như Tâm Châu, Giác Lượng, Chánh Lạc, Hộ Giác… Và dĩ nhiên, không thấy một ông cha nhà thờ, một ông mục sư nhà nguyện, một lãnh tụ Tây Nguyên Degas nào… Tội gì họ chường mặt ra, đã có Thích Viên Lý và công ty chạy hiệu rồi. Lâu nay, một số người Việt hải ngoại cứ nơm nớp rình xem chính quyền Mỹ chống Cộng thế nào để điều chỉnh những chiến dịch đối kháng phục quốc cuối tuần của họ. Họ sẽ làm gì khi TT Bush dang tay tiếp đón kẻ mà họ thường gọi xách mé là Thủ Tướng Cộng Sản Việt Nam?     

Tại sao Mỹ phải đơn phương đánh Iraq? Câu trả lời đánh Iraq vì Iraq có WMD hay bom nguyên tử, bom vi trùng hay bom hóa học… đã trở thành những lời đùa dai mà chính TT Bush, cũng như ThT Blair và Howard phải đỏ mặt khi nghe nhắc tới.

Đánh vì dầu hỏa? Nhưng hai năm rồi, chưa đánh Iraq thì dầu thô chưa tới 40MK một thùng. Bây giờ là Saddam Hussein đang bó gối trong tù chờ ngày ra tòa trong khi bin Laden đang trốn chui trốn nhủi ở biên giới Afghanistan-Pakistan thì dầu thô vọt lên 60MK! Xăng ở Úc lên đến 1.20 đồng, điệu này đến Xmas dám lên đến 2.00 chẳng cho khỏi thối?

Đánh vì chống khủng bố? TT Bush có thể đã làm được việc cho nước Mỹ khi đẩy khủng bố ra khỏi lảnh thổ Mỹ và dồn khủng bố trở về hang ổ cứ địa là Afghanistan hay Iraq. Nhưng đã thật làm được chuyện ấy chưa và để làm được thì TT Bush phải trả cái giá nào? Chiếc tính sơo khởi là 200 tỉ MK, 1.730 binh sĩ tử trận và 13.074 người bị thương. Và uy tín quốc tế…    

Cuộc thăm dò dư luận thế giới được hãng Pew Research Center for the People & the Press thực hiện qua 16 quốc gia kể cả Anh, Pháp, Đức, Spain, Hòa Lan, Nga, Turkey, Pakistan, Lebanon, Jordan, Ấn Độ, Indonesia và Trung Quốc thực hiện hồi tháng Tư và Năm vừa qua, cho thấy đa số nghĩ rằng chiến tranh Iraq càng làm cho thế giới bất ổn với khủng bố. Cảm tình của thế giới đối với Mỹ giảm sút. Và điều nguy hiểm cho TT Bush là như cựu Ngoại Trưởng Madeleine Albright thời Clinton nhận định cái lý do làm cho thế giới thiếu thiện cảm với Mỹ là vì TT Bush.

Mỹ đang có 135,000 quân ở Iraq và đang trang bị huấn luyện một lực lượng 168.500 công an cảnh sát và địa phương quân Iraq để đối phó với một đạo quân ma xuất hiện dưới nhiều tên gọi như Đạo quân Ansar al-Sunna, Đạo quân Hồi giáo, Đạo quân Mujahideen. Nổi trội nhất lâu nay là tàn quân Al Qaida do Abu Musab al-Zarqawi người gốc Jordan lãnh đạo. Mới đầu, đạo quân ma này được gọi là bọn khủng bố, bây giờ thì là quân nổi dậy, không biết đến khi nào thì được gọi là ‘quân giải phóng’?! Chiến thuật thông thường của quân nổi dậy là nổ bom tự sát. Vụ nổ trầm trọng nhất là hôm thứ năm vừa qua ở Falluja làm cho 6 TQLC Mỹ chết và 20 người Iraq kể cả chục sĩ quan cảnh sát. Đây là vụ nổ thứ 479 trong suốt năm qua.

Chính quyền Iraq lâm thời gồm đại đa số người Iraq thuộc giáo phái Shia và người Kurd. Đây là những thành phần không được Saddam Hussein trọng dụng ngày trước. Nếu ngày trước Saddam Hussein chỉ tin dùng những người thuộc giáo phái Sunni thì bây giờ trong chính quyền lâm thời, người Sunni coi như không có, hoặc vì bị loại bỏ, hoặc vì tẩy chay bất hợp tác. Đây là nguồn phát xuất của các hoạt động phiến loạn. Chính quyền lâm thời có nhiệm vụ hoàn thành dự thảo Hiến Pháp vào 15/8 là hạn chót và tổng tuyển cử phải được tổ chức vào cuối năm. Nói thế khác, hai mục tiêu trọng yếu của Mỹ ở Iraq là thứ nhất, cũng cố lực lượng trị an bản xứ và thứ hai, đẩy mạnh tiến trình hợp thức hóa một chính quyền Iraq thân Mỹ. Chính quyền này sẽ làm bình phong cho Mỹ rút về một ít để trấn an dư luận quốc tế và quốc nội và đồng thời danh chính ngôn thuận yêu cầu Mỹ ở lại Iraq. Bởi Mỹ bỏ công sức chiếm Iraq không phải để ra đi mà là để bám trụ ở lại! Hai việc đó có thể hoàn thành đúng thời hạn không? Sẽ có trấn an được phe nổi dậy và thu hút được sự hợp tác của phe nổi dậy không?

Tòa Bạch Ốc và đích thân Bộ Trưởng Quốc Phòng Rumsfeld xác nhận là đã có những cuộc tiếp xúc giữa loạn quân với chính quyền. Abdul Karim al-Enzi Bộ Trưởng Nội Vụ chính quyền lâm thời Iraq cũng cho thông tấn xã Reuters biết rằng ông đang nhờ trung gian để tiếp xúc với loạn quân và nhắn với họ rằng: Trong hàng ngũ nổi dậy thế nào cũng có những người vì dân tộc mà chống lại sự xâm chiếm của Mỹ. Chúng tôi yêu cầu họ chường mặt ra và ngồi vào bàn hội nghị với chúng tôi. 

Nhưng đàm phám bắt đầu thì chém giết cũng sẽ gia tăng với chiến thuật cố hữu vừa đánh vừa đàm, sức mạnh chiến trường là sức mạnh trên bàn hội nghị. Cái kẹt nhất cho Mỹ và chính quyền thân Mỹ ở Iraq là phải đối phó với những kẻ cùi không sợ lở, những kẻ đánh nhau không phải là để có tương lai và sống để hưởng tương lai đó nhưng là tìm tương lai trong cái chết. Cho đến bây giờ, qua ngót 480 vụ nổ bom trong một năm trời, quân nổi dậy chứng tỏ họ có khả năng tuyển mộ người sẵn sàng liều chết, có phương tiện xe cộ, có chất nổ, và có chương trình hành động được hoạch định. Bế tắc chính là chỗ đó.

Hai chữ ‘vũng lầy’ đã được một vài Dân Biểu Nghị sĩ Mỹ nhắc đến với dụng ý liên kết cuộc chiến ở Iraq và chiến tranh Việt Nam. Nhưng chiến tranh Việt Nam kéo dài ngót mười năm và làm cho 58 ngàn binh sĩ Mỹ tử trận trong khi chiến tranh Iraq chỉ mới kéo dài hơn hai năm và chí mới có chưa đầy hai ngàn binh sĩ Mỹ hi sinh. Cái làm cho chiến tranh Việt Nam và chiến tranh Iraq giống nhau có lẽ là điểm quần chúng mất lòng tin vào hiệu năng phát động và điều hành chiến tranh của chính quyền. Một nhóm Dân Biểu và Nghị Sĩ trong Quốc hội Mỹ đang khai thác sở đoản đó của chính quyền Bush bằng cách đề nghị một dự luật khuyến cáo hành pháp triển khai một kế hoạch khả dĩ rút chân khỏi vũng lầy Iraq khởi sự từ 1/10/2006. Dĩ nhiên là TT Bush bác bỏ thẳng thừng đề nghị đó. Bởi theo ông, đề nghị một chương trình rút quân là nối giáo cho giặc. Nhưng TT Bush sẽ làm gì khi mà đa số dân chúng Mỹ nghĩ rằng lật đổ Saddam Hussein là một sự sai lầm, và 60% cử tri muốn Mỹ rút khỏi Iraq trong khi mức độ tín nhiệm TT Bush chỉ hơn 40% thôi?

TT Bush sẽ trả lời câu hỏi đó trong bài diễn văn quan trọng tại Fort Bragg, North Carolina vào thứ Ba 28/6/2005 này. Liệu có gì mới hơn những điều ông từng nói khi ra lệnh đánh phủ đầu Iraq từ tháng 3/2004 không?