Chuyển Luân kính chúc quý bạn đọc gần xa một năm Mậu Tý-2008 Sức khoẻ, An lạc và Tinh tấn

Trang chủ || Liên hệ

Góp nhặt cát đá

Tác giả

CHUYỂN LUÂN SỐ THÁNG 02/2005

Để thay lời chúc Tết

HÔM NAY LÀ XUÂN MAI CÒN XUÂN

Hoàng Đông Tà

    Đầu đề hình như là câu thơ của Nguyễn Bính mà Hoàng tôi mượn để chúc xuân, chúc Tết. Hôm nay là 30 Tết Việt Nam, nhưng nơi chốn lưu đày này thì ngày nào cũng như ngày nấy thôi. Có nhớ thì bất quá cũng mơ về cố quận mà ‘lặng nhìn thiên hạ đón xuân sang’ như Nhất Linh một thuở ngậm ngùi.

    Bản nhạc đang vang lên khắp nơi đâu đó hình như là Ly Rượu Mừng?  Nhưng bài ấy vui hồn nhiên như một khúc nhạc Hướng Đạo và chỉ hợp lúc pháo nổ giao thừa. Rốt cuộc hai bài nhạc tôi thích vẫn là Bến Xuân và Hải Ngoại Thương Ca.  Bến Xuân lúc còn ở quê nhà, và Hải Ngoại Thương Ca khi đã lêu bêu quê người.  

    Tuổi trẻ lông bông, tim rộng mà chưa biết toan tính nên ai mà chẳng họa hoằn rơi vào cảnh ‘mỗi mùa tiễn đưa một người’ như Mạnh Phát thành thật khai báo trong Nỗi Buồn Gác Trọ.  Nhưng tự giác như Mạnh Phát thì đúng là tự sát nên cho tôi xin …không có ý kiến.  Hà! Hà! Nếu tôi được quyền phê điểm trao giải thì Bến xuân và Hải ngoại thương ca sẽ được liệt vào danh sách mười bản nhạc hay nhất của Việt Nam hiện đại.  Bất kể cái uẩn khúc tại sao Bến xuân là bến xuân, mà bến xuân cũng là Đàn chim Việt?   Văn Cao đã trở về thiên thai, Phạm Duy thì nghe đâu đang bận đón xuân giữa phồn hoa ba mươi sáu phố thị.  Không ai trả lời tôi, nhưng rứa cũng được, miễn hay thì thôi mà!  

    ‘Nhà tôi bên chiếc cầu soi nước, em đến tôi một lần, bao lũ chim rừng họp đàn trên khắp bến xuân.’  Bức tranh của một cuộc hẹn hò viên mãn, một cuộc tình dang dở ngậm ngùi?  Hồi còn trên Blue Mountains, mỗi lần đi qua dòng suối trên đỉnh đèo gần nhà, tiếng nước róc rách dưới cầu lại khiến tôi nhớ Bến xuân, da diết nhớ về những ngày cưỡi ngựa xem hoa thuở nào.  Những ngày xưa thân ái, như Phạm Thế Mỹ từng nói.  Đó là bóng mát cho kẻ lữ hành trên đường đời xuôi ngược.  Tôi có cái may mắn chia xẻ đời mình với một người tôi yêu và yêu tôi.  Tôi có cái may mắn hơn nữa là cuộc tình trọn vẹn đó không làm mất đi trong tôi những hoài niệm ngọc ngà thời niên thiếu.  Tôi luôn luôn tự nhủ lòng bội bạc với quá khứ là bất trung với hiện tại, nên tôi chắt chiu từng đoạn đời đã qua, nâng niu từng niềm thương nỗi nhớ qua bao nhiêu lận đận bầm dập đời dành cho hay tôi tự tìm lấy.  Không chỉ trân quý những niềm vui mà nâng niu những niềm đau nữa.  Bởi nói cho cùng quá khứ nào mà chẳng là một thất bại, cố nhân nào mà chẳng là một kẻ thua cuộc thì tại sao phải phụ hoài niệm, sao phải ghen với quá khứ?  Lại nữa, không thất bại thì quá khứ thành tựu đã trở thành hiện tại, ai vào đó nữa mà phụ mà ghen, phải không?!   

    ‘Em đến tôi một lần…’ dù là trên bến xuân hoang đường. Một lần thôi cũng đủ cho phù du thành thiên thu, cũng đủ ngàn sau tiếp nối ngàn xưa.  Xuân mà không có những sát-na thần tiên thì làm gì có xuân?  Tuổi trẻ không có những chuyện hoang đường mà rất thực đó thì còn gì là tuổi trẻ?   Và do đó cũng làm gì có trưởng thành, hay cùng lắm cũng chỉ có một trưởng thành bình thường đến độ chẳng có gì đáng để ‘lưu luyến một ngày qua’ cả.  

    Hải ngoại thương ca của Nguyễn văn Đông là bài tủ của tôi khi đã phải xa quê. Lời nhạc chân chất đi suốt vào những ngõ ngách con tim như nước thấm vào hốc đá:  

Một mùa thương kết muôn hoa lòng

Người về đây nối câu tâm đồng

Về cho thấy xuân nồng áo em

Cho tình xưa thôi cách xa

Về chung mái nhà lá.

Người về đây giữa non sông này

Hội trùng dương hát câu sum vầy

Về cho thấy con thuyền nước Nam

Đi vào mùa xuân mới sang

Xa rồi ngày ấy ly tan.

Tôi đi giữa trời bồi hồi

Cờ bay phất phới quên chuyện ngày xưa

Mong sao nước Việt đời đời

Anh dũng oai hùng chen chân thế giới.

Mặc thời gian tóc pha đôi màu

Mặc đại dương sóng to mưa gào

Đàn chim bé trong làn chớp xanh

Yêu trời tự do Á Đông

Thương về đồi núi xa xa.

     Ba mươi chín năm lìa nơi chôn nhau cắt rún, một phần tư thế kỷ xa quê hương sống đời lưu đày, mỗi lần Tết đến tôi lại quay cuồng ray rứt với bản nhạc đó như một hẹn hò tái ngộ.  Tiếng hát đơn thuần như một bài hài cú đó đã nói dùm tôi những gì tôi ấp ủ, đã dạy cho tôi thương, đã khuyên tôi đừng thù hận, đã ngăn tôi đừng thất vọng. 

    Trước ngày về, tôi đã được cảnh tỉnh: ‘Anh nhớ giữ gìn sức khoẻ để đủ sức vi hành nhé, về lại nơi xưa chốn cũ là có nhiều người, nhiều cảnh gợi cảm lắm, rất nguy hiểm cho những người có trái tim bao la…’  Nhưng điều ‘gợi cảm’ với tôi không phải là người mà là tâm cảnh. Giờ đây người Việt không còn phải lo giết ai và phải lo sợ bị ai giết, có thể đi đâu thì đi từ Bắc vô Nam từ Nam ra Bắc.  Nước tôi có gạo dư ăn, có dầu hỏa, có lâm hải sản.  ‘Gợi cảm’ là đồng bào tôi có thể, và có quyền, nghĩ tương lai đang ở trong tầm tay mình.  Những điều khác, còn tùy thời gian, tùy nổ lực tự quyết của mọi người, tùy can đảm tự giác của kẻ có quyền.  Kinh nghiệm đó đã tập cho tôi kiên định hơn với lòng tin một đất nước anh hùng, luôn luôn có anh hùng.  Tôi khỏi cần thất vọng, tôi khỏi cần bục dọc, tôi khỏi cần băn hăn bó hó.  

    Trên chuyến bay chặng đầu trở lại đời xa xứ, khi mở hộp điểm tâm nâng ổ mì thịt lên miệng, tôi bỗng ứa nước mắt dù không có gì để khóc.  Tôi lật đật chùi mắt và phân vân không hiểu tại sao.  Cho đến lúc chợt ngộ rằng, đây là lần đầu tiên từ ngày thật sự đặt chân lên quê hương, tôi đang ăn một mình, không có cha mẹ anh em bạn bè thân thương bên cạnh!  Những buổi ăn vui vầy, những buổi chuyện trò thân mật thẳng thắn, những cuộc họp mặt đầm ấm vui nhộn, tôi đành để lại đàng sau.  Chuyến về thật như chim chóc trở về rừng núi, như kình ngư trở về biển cả, như tôm tép trở về sông lạch.  Hay như Nguyễn văn Đông đã tiên đoán cho tôi từ mấy mươi năm qua: 

Về cho thấy con thuyền nước Nam

Đi vào mùa xuân mới sang

Xa rồi ngày ấy ly tan.

    Có người vẫn thường hoài nghi làm gì có Xuân, có Tết. Không có một hiện thực nào là giao thừa trừ tịch.  Bởi tất cả đều là chuyển dịch. Hiện tại chỉ là sát-na của sát-na. Tôi bắt đầu hoài nghi cái hoài nghi đó.  Để thấy rằng có thiên thu trong phù du và phù du trong thiên thu.  Qua ánh mắt nụ cười thương yêu và nguyện ước mọi điều tốt đẹp cho nhau.

Hoàng Đông Tà

30 Tết Ất Dậu, 2005.