|
Chơi đồi Vọng Cảnh, việc ǵ mà vội thế?
Nguyễn Đắc Xuân
Gởi
GS Nguyễn Lân Dũng, Hà Nội
Tối ngày 21.01.2005, đang ngồi ăn tối với
gia đ́nh ở một quán b́nh dân gần phường Phú Hội, tôi nhận được điện thoại của
một người dân Huế báo cho biết Đài TRT vừa phát một phóng sự quay tại đồi Vọng
Cảnh ghi lại ư kiến của nhiều giới hoan nghinh việc xây dựng khu du lịch Life
Resort trong vùng đồi Vọng cảnh do Ct Du lịch Hương Giang liên doanh cùng
Vietnam Hotel Projeckt B.V. (Hà Lan) thực hiện. Qua điện thoại, tôi cám ơn nguồn
tin và hỏi thêm người dân cho thông tin: “Một công tŕnh sắp khởi công, có nhiều
ư kiến đóng góp của nhiều giới là chuyện b́nh thường có ǵ mà phải quan tâm đến
dữ vậy ?”. Đầu dây bên kia đáp: “Ư kiến của GS Nguyễn Lân Dũng - đại biểu Quốc
hội tỉnh Đắc-Nông đặc biệt lắm. Giáo sư tỏ ư phê phán các anh đó. Sáng mai anh
nên đón nghe lại và có ư kiến phản hồi chứ không thôi bẽ mặt dân Huế lắm đó !”
Sáng hôm sau tôi phải hủy việc đi bộ thể dục buổi sáng để ở nhà đón xem “chuyện
đặc biệt”. Và, quả là “đặc biệt” thật.
“Tôi có được đọc dự án đó và tôi cũng được
đọc những bài trên báo Tuổi Trẻ và một số báo khác của những cái người mà nặng
t́nh với Huế. Tôi nghĩ rằng đều là những ư kiến tốt. Họ yêu Huế họ muốn giữ lại
cái đẹp đẽ của Huế. Nhưng mà có lẽ là họ cũng chưa đến đây và chưa đọc kỹ cái
dự án đó. Và, nhất là chưa xem cái ảnh thiết kế trên máy tính. Tôi nh́n cái ảnh
trên máy tính tôi thấy nó chỉ làm đẹp lên cái đồi Vọng Cảnh nầy thôi . Ngày xưa
vua chúa đến đây để ngắm nh́n phong cảnh, phong cảnh quá đẹp và bây giờ nhân dân
cũng có quyền lên đây ngắm nh́n chứ nếu mà để nó hoang vu như thế nầy th́ nó
chả ích lợi ǵ cả. Bây giờ một cái khách sạn ở dưới nầy nó không che lấp cái
đỉnh nầy mà đứng đây vẫn nh́n thấy khách sạn ở dưới nầy kia mà. Nó chạy dài, họ
nói như hai đoàn tàu. Có đúng không ? Cái khách sạn họ xây rất đẹp tôi nh́n trên
thiết kế thấy nó đẹp. Người ta lại nói rằng là nó ồn ào nầy khác. Nhưng đâu phải
khách sạn nào cũng ồn ào ? Chỗ thành phố người ta vui chơi chỗ lên đây người ta
nghỉ . Mọi người đều có quyền lên đây nghỉ chứ đâu phải chỉ có khách nước
ngoài. Và khi khách sạn đó lên th́ ít nhất có độ 200 người dân lao động ở Huế
được có việc làm. Và, ở chỗ nầy nó trở thành cái nơi du lịch, mọi người lên đây
ngắm cảnh và chiêm ngưỡng, có phục vụ, có chỗ ăn ở để vui chơi nhưng mà vẫn giữ
cái khung cảnh nầy” (Hiện tôi đang giữ cuốn băng nầy, nếu có điều ǵ cần
nghe lại GS cho biết tôi sẽ gởi tặng một bản sao).
- Ông Nguyễn Xuân Hoa - giám đốc Sở Văn hóa - thông tin
Thừa Thiên - Huế: “Phải giữ ǵn một thắng cảnh độc đáo của Huế”, không
được thay đổi cái giá trị “vọng cảnh” tuyệt vời của nó;
- KTS Nguyễn Thế Truyền - chủ tịch Hội Kiến trúc sư Thừa
Thiên - Huế, phó chủ tịch Hội đồng qui hoạch - kiến trúc TTH: “Không nên đụng
chạm vào điểm nh́n tiêu biểu của Huế”
- Họa sĩ Đặng Mậu Tựu - phó chủ tịch Hội Liên
hiệp văn học nghệ thuật Thừa Thiên - Huế: “Hăy cẩn trọng khi đụng vào đất
thiêng.”
- Nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân (Đại diện cho nhiều nhà
nhà văn, nhà nghiên cứu Huế): cảnh báo “Nếu bất chấp phong thủy, đi ngược
ḷng dân th́...”
- Nghệ sĩ nhiếp ảnh Đào Hoa Nữ - ủy viên ban
chấp hành Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh VN (đại diện cho nhiều người Huế trong Hội đồng
hương Huế tại TP HCM): Đồi Vọng cảnh là “Nơi để chiêm ngưỡng tất cả vẻ đẹp
của Huế”
- Ông Trần Xuân Sĩ - thôn Thượng 3, xă Thủy Xuân, TP Huế
(nhà ở gần đồi Vọng Cảnh): “Cần phát triển du lịch nhưng phải đúng chỗ”
- TS Hồ Ngọc Phú, nguyên giám đốc Ban quản lư dự
án sông Hương; “Nên lắng nghe và thận trọng khi Quyết định”
(Báo TTCN, số 49-2004, ngày 12.12.04, tr.14-15 và TTCN, số
51-2004, 26.12.04, tr. 9)
Thưa GS, “cái ảnh thiết kế trên máy tính” mà GS
được xem và hết lời ca ngợi “đẹp” đó, giả dụ như tất cả chúng tôi đều chưa ai
được hân hạnh xem như GS và cái ảnh đẹp thật, th́ xin thưa GS:
4.1. Một kiến trúc đẹp tạo bằng máy vi tính với phần mềm
kỹ thuật không gian hai chiều, ba chiều hay bốn chiều đi nữa th́ cũng chỉ là
một ảnh ảo. Mà từ một ảnh ảo trong máy vi tính đến cái kiến trúc được xây dựng
xong trên thực địa thường cách nhau (do sự điều chỉnh trong quá tŕnh xây dựng).
Vậy th́ có ǵ chắc chắn đâu để GS khẳng định “nó chỉ làm đẹp lên cái đồi Vọng
Cảnh nầy thôi” ? Nếu nó không đẹp th́ sao ? GS có chịu trách nhiệm nếu nó
không đẹp không ? Biết bao mẫu tượng đài đẹp khi xây dựng xong th́ lại rất xấu.
Đập đi th́ tiếc mà để lại th́ chướng mắt không chịu được, chỉ làm bia cho thiên
hạ chê cười thôi. Chuyện ấy đă xảy ra biết bao lần ở Việt Nam ta rồi, GS không
biết sao ?
4.2. Một mẫu kiến trúc đẹp nhưng phải đặt đúng chỗ. Một
kiến trúc gồm hai khối bê-tông giống như hai đoàn tàu sừng sững dọc sông Hương
trong vùng phong cảnh và lăng mộ phương Đông tĩnh mịch thiêng liêng chung quanh
đồi Vọng Cảnh như thế có hài hoà không ? Có thích hợp với kiến trúc phong cảnh
của Huế không ? Có phù hợp với kiến trúc bền vững của thế kỷ XXI không ? Nh́n
một kiến trúc thu nhỏ đặt trên sa bàn tổng thể với tỷ lệ chính xác người ta vẫn
chưa dám khẳng định là nó có đủ sức làm đẹp cho cả vùng chung quanh hay không.
Bởi v́ sa bàn dù được thực hiện chi tiết tài t́nh đến đâu nó cũng không thể
giống với bàn tay tạo h́nh của thiên nhiên được. Nh́n ảnh kiến trúc đẹp trên màn
h́nh vi tính mà khẳng định nó sẽ làm đẹp cho cả vùng đồi Vọng Cảnh của thiên
nhiên th́ quả là nói liều.
4.3. Xem ảnh một hoa hậu mặc đồ tắm ai cũng khen đẹp,
nhưng chắc chắn ít người dám treo tấm ảnh đó trước bàn thờ trong gia đ́nh ḿnh.
Đồi Vọng Cảnh là chỗ đất thiêng, là cái bàn thờ của vùng núi sông phía nam Huế
cho nên toàn bộ giới nhiên cứu tâm linh, văn hoá lịch sử, qui hoạch, kiến trúc,
xây dựng, văn học nghệ thuật TTH đều không đồng t́nh cho việc xây dựng khu du
lịch Life Resort trong vùng trên đồi Vọng Cảnh. Nếu GS chưa tin điều đó th́
chúng tôi sẵn sàng tranh luận với GS trên bất cứ phương tiện ǵ, bất cứ lúc nào
và bất cứ nơi đâu !
4.4. GS có biết, sông Hương - theo gợi ư của
UNESCO, đang được tỉnh Thừa Thiên Huế làm hồ sơ để tŕnh UNESCO công nhận là di
sản thiên nhiên của thế giới không ? Xây dựng hai toà khách sạn như hai đoàn tàu
bê-tông sừng sững dọc sông Hương như tấm ảnh GS đă thấy th́ cái thiên nhiên của
sông Hương có c̣n để được công nhận không ?
4.5. GS có biết khúc sông
Hương dành cho khu du lịch Life Resort dài 596m thuộc vùng Sơn lăng của lăng vua
Tự Đức không (tức vùng chung quanh di sản thế giới - Périmètre du Patrimoine)?
Mà di sản thế giới thuộc về thế giới, chúng ta đụng đến di sản thế giới th́ cần
phải có ư kiến của UNESCO. Vậy chúng ta sử dụng khu vực chung quanh di sản nầy
đă được UNESCO đồng ư chưa ? Nếu chưa, sau nầy UNESCO hỏi th́ ta trả lời như thế
nào ? Mà, nếu không trả lời được th́ chuyện ǵ sẽ xảy ra ? Hẵn GS đă biết UNESCO
ghi tên Huế vào danh sách di sản thế giới th́ UNESCO cũng có quyền gạch tên Huế
ra khỏi danh sách;
5. GS nói với giọng của một người lănh đạo địa phương, am
hiểu lịch sử văn hoá rằng: “Ngày xưa vua chúa đến đây để ngắm nh́n
phong cảnh, phong cảnh quá đẹp và bây giờ nhân dân cũng có quyền lên đây ngắm
nh́n chứ nếu mà để nó hoang vu như thế nầy th́ nó chả ích lợi ǵ cả”.
Đoạn trích nầy có ba nội dung đáng quan tâm:
5.1. Tuy không nói rơ vua nào, nhưng GS cho biết “Ngày
xưa vua chúa đến đây để ngắm nh́n phong cảnh”. Ngày xưa vua chúa là
những người đứng đầu bá tánh, cái ǵ tốt nhất đều dành cho vua chúa. Đồi Vọng
Cảnh được chọn làm nơi để vua chúa đến ngắm cảnh, nó khẳng định rằng đồi Vọng
Cảnh là nơi ngắm cảnh Huế số 1. Nó là nơi ngắm cảnh số 1 cho nên đầu thế kỷ XX,
khi thành lập ngành du lịch Kinh đô Huế người Pháp đă đặt tên Tây cho đồi Vọng
Cảnh là Colline du Belvédère - điểm tham quan quan trọng số 1 trong bất cứ tua
tham quan Huế nào (dù một ngày, hai ngày hay ba ngày). Trải qua hai cuộc chiến
tranh, người Pháp và người Mỹ chiếm đồi Vọng cảnh làm cao điểm chiến thuật ngăn
chặn các lực lượng cách mạng hoạt động trong vùng chiến khu dọc Trường Sơn và
vùng đồi núi bao quanh. Sau ngày hoà b́nh lập lại, đồi Vọng Cảnh tuy chưa được
ngành du lịch quan tâm nhưng nó vẫn là một nơi ngắm cảnh Huế số 1 của du khách,
người yêu Huế và giới trẻ. Điều đó chứng tỏ sự chọn lựa đồi Vọng Cảnh làm nơi
ngắm cảnh của các vua chúa xưa là đúng và trở thành “mặc định”. Bởi thế Giáo sư
đă không tiếc lời khen “phong cảnh quá đẹp.” Cám ơn Giáo sư đă nhắc lại
sự đánh giá đúng đắn nầy.
5.2. Nhưng rất tiếc ngay sau đó GS lại có một phát biểu
“đ̣i” thiếu chính xác rằng: “bây giờ nhân dân cũng có quyền lên đây ngắm nh́n
chứ”. Không phải “bây giờ” mà cả thế kỷ qua (trừ thời gian chiến
tranh bị quân đội Pháp, Mỹ chiếm giữ), có lẽ chỉ riêng những tù nhân trong lao
Thừa Phủ mới không được lên đồi Vọng Cảnh ngắm cảnh thôi, c̣n ngoài ra có người
dân nào (kể cả khách quốc tế) không được lên Vọng Cảnh đâu ? GS đ̣i một cái
quyền đă có hàng thế kỷ rồi để làm ǵ ? Để mị dân chăng ? Tôi rất khó hiểu.
5.3. GS tiếc “phong cảnh (đồi Vọng Cảnh. NĐX)
quá đẹp […] để nó hoang vu như thế nầy th́ nó chả ích lợi ǵ cả”. Để
đồi Vọng cảnh hoang vu là sao ? Theo từ điển Tiếng Việt của Viện Ngôn Ngữ Học
Việt Nam: “Hoang vu là ở trạng thái bỏ không, để cho cây cỏ mọc tự nhiên,
chưa hề có tác động của con người”. Có đúng như thế không ? GS đă lên đồi
Vọng Cảnh hẵn đă thấy băi đất nằm giữa các lô-cốt trên đỉnh đồi Vọng Cảnh bị dẫm
phẵng ĺ chứng tỏ hằng ngày có một lượng người lên đây ngắm cảnh khá đông, nó
không bị “ở trạng thái bỏ không”. Trong vùng đồi Vọng Cảnh, phủ xanh bằng
sáu ngàn cây thông, nay đă được 5 tuổi, do Công-ty Công viên cây xanh của Thành
phố Huế trồng chứ đâu phải “cây cỏ mọc tự nhiên, chưa hề có tác động của con
người ”. Đồi Vọng Cảnh là một nơi ngắm cảnh thiên nhiên tuyệt vời. Sau chiến
tranh, dù nó chưa được tôn tạo để đón khách thu tiền nhưng nó vẫn được đông đảo
dân Huế và khách du lịch đến ngắm cảnh đó chứ ? Nó đă giúp cho biết bao người
đến đây nghỉ ngơi, thư giản, lấy lại sức khoẻ. Như thế không có lợi sao ? Khai
thác kinh tế ở đồi Vọng Cảnh là làm sao cho việc ngắm Phong cảnh hùng vĩ bao
trùm cả vùng lăng mộ u tịch và Vùng cận cảnh tuyệt đẹp trên sông Hương như
người Pháp trước đây đă chủ trương. Một tài liệu hướng dẫn du lịch in năm 1935,
người Pháp viết: Colline du Belvédère “Panorama grandiose embrassant toute la
région des Tombeaux. Échappée pittoresque sur la Rivière des Parfums” (Phong
cảnh hùng vĩ bao trùm cả vùng lăng mộ. Vùng cận cảnh tuyệt đẹp trên sông hương).
Việc tôn tạo để ngắm cảnh có hiệu quả hơn chưa làm được th́ sẽ làm chứ không
phải chưa làm nên có thể thay nội dung ngắm cảnh bằng chuyện ăn ngủ vui chơi
(Resort) mà ở bất cứ nơi đâu cũng có thể xây dựng được. Như thế là vô cùng hại
chứ không thể nói là có lợi được.
6. GS giải thích với dân Huế rằng: “Bây giờ một cái
khách sạn ở dưới nầy nó không che lấp cái đỉnh nầy mà đứng đây vẫn nh́n thấy
khách sạn ở dưới nầy kia mà. Nó chạy dài, họ nói như hai đoàn tàu. Có đúng không
? Cái khách sạn họ xây rất đẹp tôi nh́n trên thiết kế thấy nó đẹp”.
Nếu GS đă đọc mấy bài báo trên hẵn GS đă biết chúng tôi
đặt vấn đề là “Huế: có nên xây dựng khách sạn trên đồi Vọng Cảnh?”. Tất
cả chúng tôi đều đưa ra những lư lẽ về mọi mặt lịch sử, tâm linh, văn hoá, nghệ
thuật, qui hoạch, kinh tế du lịch, pháp luật…để khuyến cáo chính quyền là “không
nên”. V́ không chấp nhận “xây dựng khách sạn trên vùng sườn đồi Vọng Cảnh”
nên chúng tôi chưa có ư kiến về cái khách sạn đó xấu hay đẹp. Theo tôi, không
thể dùng mè xửng để làm kẹo Nu-ga - không thể dùng mặt bằng vùng sườn đồi Vọng
Cảnh - nơi tham quan ngắm cảnh số 1 để xây dựng khu khách sạn - nhà hàng - giải
trí. Phá một cảnh quan thiên nhiên hiếm có để làm một khu du lịch ở đâu cũng có
th́ không nên. Khi nào khu du lịch Life Resort chuyển địa điểm chúng tôi sẽ có
nhận xét về các kiến trúc của nó đẹp hay xấu sau.
7. GS cao giọng dạy bảo: “Người ta lại nói rằng là nó
ồn ào nầy khác. Nhưng đâu phải khách sạn nào cũng ồn ào ?”
Thưa GS, GS đă được xem kỹ
đồ án khu du lịch Life Resort trên sườn đồi Vọng Cảnh hẵn GS đă biết: Resort
(tiếng Anh) là nơi vui chơi có đông người lui tới chứ đâu phải chỉ có một khách
sạn (Hotel). Trong khu du lịch Life Resort rộng 77.665 m2 nầy, ngoài hai khối
bê-tông khách sạn 100 pḥng tiêu chuẩn 4 sao dọc sông Hương c̣n có một pḥng hội
nghị qui mô 150 chỗ ngồi, 30 căn hộ, hồ bơi, khu trị liệu, ngâm tắm nước nóng,
băi để xe, đường xe vào …Thế tại sao GS chỉ đề cập đến hai khối bê-tông khách
sạn thôi ? Một khách sạn có thể không đến nỗi ồn ào nhưng cả một khu du lịch như
thế, phục vụ cho nó hằng ngày có hàng trăm ô-tô vô ra, 150 cán bộ nhân viên phục
vụ lui tới làm việc, với hàng trăm du khách đến sinh hoạt như thế làm sao giữ
được sự yên tĩnh vô giá của vùng đồi Vọng Cảnh ? Phát biểu câu nầy chứng tỏ
hoặc GS chưa được xem đồ án xây dựng khu du lịch Life Resort trên sườn đồi Vọng
Cảnh nên không biết ǵ ngoài cái ảnh hai dăy khách sạn dọc sông Hương, hoặc GS
đă biết nhưng “lơ” để có thể bênh vực ư kiến theo kịch bản là nó “không ồn ào”.
Có thể nói GS lên lớp dân Huế trên Tivi TRT bằng một giáo án láo.
8. GS đem miếng mồi “việc làm” ra nhứ dân Huế rằng:“Và
khi khách sạn đó lên th́ ít nhất có độ 200 người dân lao động ở Huế được có việc
làm”.
Thưa GS, thời chiến tranh dân Huế nghèo hơn bây giờ nhiều,
thế nhưng có biết bao người không thèm đi làm cho sở Mỹ để có được nhiều tiền mà
trái lại họ đă cam chịu sự đói khổ để xuống đường chống Mỹ cứu nước. Nhờ thế mà
trên đất Huế sau ngày giải phóng (1975) GS vào thăm Huế không thấy có bất cứ một
công sở nào do quân đội Mỹ xây dựng trên đất Huế cả. Ngày nay đất nước độc lập,
hoà b́nh, công nghiệp hoá-hiện đại hoá, đang mở cửa vươn ra thế giới chen vai
thích ánh cùng nhân loại, Huế có hai di sản thế giới th́ không có lư ǵ v́ 200
chỗ làm thuê cho một cơ sở kinh tế có 70% vốn nước ngoài mà người dân Huế phải
“nghiến răng” dẫm đạp lên mảnh đất thiêng - mảnh đất suốt thế kỷ qua nhà giàu
thực dân Pháp, tư bản đế quốc Mỹ không dám động đến của ḿnh ? Nếu khu du lịch
Life Resort dời đến một địa điểm khác không phá hủy môi trường, hợp ḷng dân,
kinh doanh thuận lợi th́ ông chủ Hà Lan 70% vốn không sử dụng 200 người Huế được
sao ? Nói như GS th́ người ta có thể hiểu v́ 200 chỗ làm thuê của người Huế nên
phải hy sinh vùng đồi Vọng Cảnh. 200 chỗ làm thuê ấy có đủ nuôi được trên 300
ngàn dân Huế không ? C̣n hàng vạn người Huế đang cần việc làm, phải cần hy sinh
ǵ nữa để cho họ có được việc làm ? Và hy sinh đến bao giờ nữa th́ dân Huế mới
sung sướng được ? Tôi nghe nói GS rất thông thái về sinh học nhưng GS phát biểu
về lănh vực công ăn việc làm cho dân Huế như thế th́ quá thơ ngây. Thơ ngây đến
mức “xúi trẻ con bốc cứt gà”.
9. GS kết thúc những lời vàng ngọc trên Tivi TRT tối
21.1.05 rằng: “Và, ở chỗ nầy (đồi Vọng Cảnh. NĐX) nó trở thành cái nơi
du lịch, mọi người (ư nói cả người dân Huế.NĐX) lên đây ngắm cảnh và
chiêm ngưỡng, có phục vụ, có chỗ ăn ở để vui chơi nhưng mà vẫn giữ cái khung
cảnh nầy.”
Lời b́nh luận thứ 7 của
tôi nêu trên tôi chỉ thấy GS đề cập đến cái khách sạn không thôi nên tôi c̣n
phân vân không biết GS đă xem kỹ đồ án xây dựng khu du lịch Life Resort trên đồi
Vọng Cảnh hay chưa. Đến đoạn cuối nầy th́ đă rơ: GS đă xem kỹ đồ án ấy và biết
đây là một khu du lịch mà mọi người có thể “lên đây ngắm cảnh và chiêm
ngưỡng, có phục vụ, có chỗ ăn ở để vui chơi”. Lời kết nầy mâu thuẫn với ư
kiến của GS mà tôi đă trích và b́nh luận trên (thứ 7). Đây là một khu du lịch
chứ không phải chỉ là một khách sạn. Một khu du lịch ăn ở vui chơi như thế làm
sao có thể giữ được sự yên tĩnh của vùng đồi Vọng Cảnh bên cạnh lăng vua Tự Đức
? Rơ ràng GS đă nói lấy được, mâu thuẫn với chính ḿnh, nói theo đơn đặt hàng,
vô tội vạ. GS từ Hà Nội vào phát ư kiến rồi rời Huế, chứ chúng tôi ở địa phương
mà dại mồm nói lỡ như thế th́ ra đường phải kéo mũ xuống thấp mà đi, trốn ở nhà
th́ cũng phải cắt điện thoại mới khỏi nghe dân chưởi.
10.- Khi tôi viết đến đây,
th́ có người đến tặng tôi tờ báo Thừa Thiên Huế số ra ngày 26.1.2005 có đăng bài
trả lời PV báo TTH của GS: “Tôi đồng t́nh với quan điểm khai thác đồi Vọng
Cảnh theo hướng bảo tồn thích nghi” (trang 1 và tr.4). Trong bài trả lời
phỏng vấn đó GS có hỏi : “Ai sẽ ở đấy ? (tức là ở tại khu du lịch Life Resort.
NĐX) ” và GS tự trả lời : “Là những người yêu Huế, đến thăm Huế, người ta sẽ
được tận hưởng cái đó, kể cả nhân dân Huế, cũng có thể lên đấy để nghỉ.”
Thưa GS, GS nói “Huế
c̣n nghèo” (như GS trả lời trong bài báo vừa dẫn) th́ người dân Huế nào sẽ
được lên “tận hưởng” những dịch vụ của khu du lịch quốc tế Life Resort ? Liệu
lương tháng của 200 người được nhận vào làm việc cho khu du lịch đó có đủ trả
tiền vui thú một đêm ở đây không ? Hay chỉ có những hạng “người yêu Huế” nói đến
đâu có tiền đến đó như GS th́ mới có đủ tiền đến đó thôi ? Ở Huế đă có khu vui
chơi dựng trên hồ Thủy Tiên (Thiên An) rất đẹp, người ta hết lời ca ngợi, giá vé
chỉ vài chục ngàn đồng nhưng GS có biết hằng ngày có được mấy người đến chơi
không ? Khách đến có thể đếm trên đầu ngón tay. Rồi c̣n khu Lâm viên Ngự B́nh
phía tây nam Huế xây dựng sắp xong nữa nhưng chưa chắc sẽ có đủ khách. Thế th́
GS bảo người ta xây dựng khu du lịch Life Resort để phục vụ người dân Huế là
chuyện phỉnh con nít, nếu không th́ có nghĩa là GS mỉa mai dân Huế nghèo mà chơi
sang.
Thưa GS, c̣n nhiều vấn đề
nữa có thể trao đổi với GS nhưng không tiện viết ra hết. Nếu có dịp được GS sư
đối thoại cho ra lẽ lúc đó tôi sẽ trao đổi tiếp với GS. Rất mong được GS hồi âm.
Huế, ngày 28.01.2005
N.Đ.X.
PHỤ LỤC
Để Giáo sư và những người
quan tâm cùng biết lư do v́ sao tôi không đồng t́nh xây dựng khu du lịch Life
Resort trên đồi Vọng Cảnh, tôi xin nhắc lại những ư kiến mà tôi đă trả lời báo
chí, trả lời PV đài truyền h́nh Việt Nam, phát biểu trong buổi gặp mặt cuối năm
do Thành phố Huế tổ chức vào chiều ngày 26.1.05 sau đây:
Với xu thế xây dựng một
nền du lịch bền vững, trong nhiều năm qua tôi đă tham gia đấu tranh bằng ng̣i
bút chống lại các “công tŕnh du lịch” phá hoại môi trường cảnh quan Huế, góp
phần tránh cho Huế những thiệt hại không thể cứu văn được như Nhà Thủy Tạ trước
cửa Nhà Đồ (ngày nay vẫn c̣n hệ thống cọc chứng tích), khu khách sạn Lucvaxi
trên mảnh đất xây dựng Nhà Bảo tàng Chủ tịch Hồ Chí Minh hiện nay.
Tiếp tục công cuộc bảo vệ
Huế để phát triển du lịch bền vững, tôi không đồng t́nh với chủ trương của tỉnh
TTH cho phép Ct Du lịch Hương Giang liên doanh với Hà Lan xây dựng khu du lịch
Life Resort trên sườn đồi Vọng Cảnh soi bóng xuống khúc sông Hương chảy giữa
điện Ḥn Chén và vùng Sơn lăng Vạn Niên. Tôi xin tóm lược những lư do v́ sao tôi
không đồng t́nh sau đây:
1. Vùng đồi Vọng Cảnh
(Colline du Belvédère) là di sản vô giá của thiên nhiên trao tặng cho Huế Việt
Nam, không nơi nào có được. Hàng trăm năm qua nó là điểm “vọng cảnh” số 1 của
ngành du lịch Huế. Tư bản Pháp và nhà giàu Mỹ không dám động đến nơi đây. V́ thế
không thể biến cái nơi vọng cảnh không nơi nào có được đó để làm một khu Resort
mà ở bất cứ nơi đâu cũng có thể có được;
2. Đồi Vọng cảnh với thiên
nhiên của trời ban tặng cho con người, là vùng đất thiêng, là nơi qui tụ của
khí thiêng sông núi, là tiền án của vùng sơn lăng, là hiện thân của tạo hoá để
cho văn nghệ sĩ cảm xúc làm thơ, viết văn, soạn nhạc, chụp ảnh, vẽ tranh. Không
có bất cứ một công tŕnh nhân tạo nào có đủ sức thay thế cái tặng vật của tạo
hoá vô giá đó. Con người chỉ có thể giúp sửa chữa những cảnh đă bị chiến tranh
và sự vô trách nhiệm của con người vi phạm. Chưa làm được điều đó th́ rồi thiên
nhiên cũng dần dần tự điều chĩnh sự hài hoà của ḿnh nếu con người chịu ngưng
những hành động vi phạm ở đây;
3.- Khu du lịch Life
Resort trên sườn đồi Vọng Cảnh rộng trên 7 ha với hai dăy khách sạn cao 5 tầng
(giống như hai đoàn tàu), nhiều nhà cửa làm dịch vụ, hồ bơi, đường ô-tô, băi để
ô-tô với kiến trúc lạ lẫm với kiến trúc vùng lăng tẩm điện, đền truyền thống của
Huế, sẽ phá vỡ hết cảnh quan u tịch hiếm có của vùng sơn lăng lăng vua Tự Đức và
điện Ḥn Chén ở bờ sông đối diện;
4. Xây dựng khu du lịch
Life Resort trên sườn đồi Vọng Cảnh là vi phạm vùng ngoại vi (Périmètre du
Patrimoine) của lăng Tự Đức - di sản thế giới. Di sản thế giới là của chung loài
người, chúng ta không có quyền muốn làm ǵ th́ làm. UNESCO đă nhiều lần nhắc Huế
lời cam kết di chuyển nhà máy xi-măng Long Thọ đi nơi khác, chúng ta cam kết
nhưng chưa thực hiện được th́ nay không nên xây tiếp một khu du lịch để rồi sẽ
phải dời đi gây lăng phí và mất ḷng dân;
5. Xây dựng khu du lịch
Life Resort trên sườn đồi Vọng Cảnh là vi phạm qui hoạch mà chính ông Nguyễn Văn
Mễ đă kư, theo đó, đồi Vọng Cảnh chỉ dành trồng cây để tạo thành lâm viên:
“Khu
cây xanh rừng pḥng hộ, bảo vệ cảnh quan nằm trên đồi núi xă Thủy An, Thủy Bằng,
Thủy Biều và dọc phía bên kia sông Hương, gồm: đồi Thiên An, núi Thiên Thọ, đồi
Vọng Cảnh, núi Kim Phụng. Tại đây thực hiện các dự án trồng cây, giải tỏa mồ mả
để khai thác phong cảnh đẹp, bảo vệ tiền án của các lăng (NĐX nhấn
mạnh)”.
(Trích nguyên văn từ
quyết định của UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế phê duyệt "Qui hoạch chi tiết bảo tồn,
tôn tạo các di sản văn hóa và môi trường cảnh quan ở tây nam TP Huế”, ngày
11-10-1999)
6. Xây dựng khu du lịch
Life Resort trên sườn đồi Vọng Cảnh là bội ước với nghệ sĩ Lê Bá Đảng về việc
xây dựng “một cơi đi về” tại vùng đồi Vọng Cảnh mà chính ông Nguyễn Văn Mễ đă
trực tiếp mời và làm việc với ông Đảng về vấn đề nầy. Theo tôi biết đến nay nghệ
sĩ Lê Bá Đảng vẫn chưa nhận được thông báo “hủy” lời hứa của tỉnh TTH. Sự bội
ước với một nghệ sĩ lớn như Lê Bá Đảng sẽ có tác dụng xấu đối với Việt kiều muốn
về làm ăn với TTH;
7.Xây dựng khu du lịch
Life Resort trên sườn đồi Vọng Cảnh với các công tŕnh có kiến trúc xa lạ với
kiến trúc phong cảnh ở Huế bên sông Hương sẽ gây khó khăn cho việc các cơ quan
chức năng đang làm hồ sơ xin UNESCO công nhận sông Hương là di sản thiên nhiên
của nhân loại;
8. Xây dựng khu du
lịch Life Resort trên sườn đồi Vọng Cảnh ngay trên khúc sông lấy nước cho
nhà máy nước Vạn Niên sẽ ảnh hưởng đến chất lượng nước sạch ở Huế. Các chủ đầu
tư cam kết sẽ bảo quản nước thải để tưới cây là một lời cam kết thiếu tính khả
thi. Một khu du lịch với 150 người phục vụ, với nhà hàng, khách sạn 100 pḥng,
các khu ngâm tắm nước nóng, hồ bơi mỗi ngày xả ra hàng mấy trăm khối nước, các
nhà đầu tư khó có thể xây bể chứa bảo quản được số nước thải rất lớn đó. Nếu
chứa được và tưới cây rồi th́ chất hoá học xử lư nước thải rồi cũng chảy xuống
sông Hương. Nước sạch của Huế không những cần cho đời sống dân chúng mà c̣n là
“nước công nghiệp” dùng để sản xuất bia Huda. Chất lượng nước sông Hương không
giữ được th́ sẽ đe doạ đến chất lượng bia Huda. Bởi thế lănh đạo Ct Cấp thoát
nước TTH đă gởi nhiều văn bản phản đối việc làm khu du lịch trên nguồn nước máy
nhưng vẫn không được những người có trách nhiệm quan tâm;
9. Đỉnh đồi Vọng Cảnh với
hệ thống lô-cốt quân sự của quân đội Pháp-Mỹ trước đây để lại là một điểm cao
rất quan trọng trong việc pḥng thủ (như trước đây địch dùng để chế ngự sự tấn
công của các lực lượng cách mạng từ rừng núi phía tây Huế tràn về), nếu liên
doanh với ngoại quốc xây dựng gần sát nơi đây một khu Resort quốc tế th́ khi
hữu sự khó ḷng đối phó;
10. Về kinh tế du lịch:
Xây dựng khu du lịch Life Resort trên sườn đồi Vọng Cảnh là làm hỏng một điểm du
lịch thiên nhiên mà con người không thể tạo dựng được. Dùng một sản phẩm du lịch
đă nổi tiếng để tạo ra một sản phẩm du lịch khác mà ở bất cứ nơi đâu cũng có thể
tạo dựng được là không kinh tế. Đây là kiểu lấy mè xửng nấu kẹo Nu-ga. Tại sao
phải lấy một địa điểm số 1 để liên doanh với Hà Lan, sắp tới gặp các nước khác
với những đối tác béo bở hơn th́ lấy ǵ liên doanh nữa ?
Huế, ngày 26 tháng
01 năm 2005
|
