|
Trưng bày 5 tượng vua Trần ở Nam
Định: 5 cụ "đúc" cùng một khuôn!
Nếu không có tấm biển chỉ
dẫn th́ người xem không tài nào phân biệt nổi đâu là tượng vua Trần Thái Tông,
đâu là Trần Anh Tông, Trần Minh Tông, Trần Nhân Tông và Trần Thánh Tông, v́ các
ông đều giống y chang nhau từ trang phục, nét mặt, đến dáng điệu... Đó là phác
thảo của 5 mẫu tượng vua đầu triều Trần do Sở VH-TT tỉnh Nam Định tổ chức trưng
bày tại cung Trùng Hoa, hành cung của các vua Trần thế kỷ XIII-XIV từ nay đến
hết tháng 11.
Giống nhau v́ là người... cùng
nhà!
|
 |
|
Tượng vua Trần
Thái Tông |
Trong gần 2.000 di tích lịch sử
văn hoá của tỉnh Nam Định th́ hành cung Tức Mặc (bao gồm các điện Trùng Quang,
Trùng Hoa ...), nơi 14 vua Trần sau khi nhường ngôi làm Thái Thượng hoàng lui về
ở, luôn được đặt ở vị trí hàng đầu. Do đó, việc dựng tượng thờ các vị vua Trần ở
cung Trùng Hoa, theo ông Nguyễn Xuân Năm, giám đốc Sở VH-TT Nam Định, là rất cần
thiết. V́ vậy, hơn nửa năm trước, lănh đạo Sở VH-TT Nam Định và Ban quản lư di
tích đền Trần, đă "thân chinh" ra Hà Nội, kư giao kèo với hoạ sĩ Lê Đ́nh Quỳ
(nhân viên Công ty Mỹ thuật Hà Nội) về chuyện đúc tượng.
|
 |
|
Tượng vua
Trần Anh Tông và vua Trần Thánh Tông. |
Và kết quả là 5 mẫu tượng vua
Trần, vị nào cũng trong tư thế ngồi, tay đặt lên đầu gối, râu dài, đầu đội mũ
b́nh thiên, ḿnh mặc áo long bào. Từ hoạ tiết trang trí rồng, hoa văn h́nh sóng
nước đến nét mặt đăm chiêu, cái nheo mắt, nhíu mày... đều ư chang nhau. Thậm chí
Thái Tông Trần Cảnh, vị vua mở đầu cơ nghiệp nhà Trần, lên ngôi lúc 8 tuổi và ở
ngôi gần 30 năm, tức là lúc lui về làm Thái Thượng hoàng th́ mới ngót nghét 40,
song tác giả đă khiến cho vị vua này trông giống như một ông lăo ngoài 50 và lại
có vẻ già nhất trong số 5 vị vua đầu triều Trần lúc ở ngôi.
Mặt khác, ḍng họ Trần vốn xuất
thân từ nghề chài lưới, thường thích xăm h́nh rồng vào đùi. Thế nhưng hoạ sĩ
không những không thể hiện được nét phóng khoáng, hồn hậu, tư tưởng thân dân mà
c̣n làm cho 5 vị vua Trần nhang nhác vua Tàu và đều có vẻ quắc thước khó gần.
Bớt nôn nóng sẽ hay hơn
Ông Nguyễn Xuân Năm cũng cho rằng
các tượng có giống nhau. Ấy vậy mà mới đầu định đúc hẳn 14 vị vua Trần để chứng
tỏ ḷng thành. May mà nhà sử học Trần Quốc Vượng đă "khẩn thiết" can gián. Bởi
theo vị giáo sư cũng thuộc ḍng dơi nhà Trần này, các vị vua nửa sau thế kỷ XIV
như Trần Thuận Tông, Trần Phế Đế, Trần Giản Định, Trần Quư Khoáng ... công trạng
có khiêm nhường hơn so với bậc tiền bối nên việc đúc tượng sẽ là tốn kém không
đáng có.
Ngay bản thân hoạ sĩ Lê Đ́nh Quư
cũng rất lo khi trông ṿng 5 tháng phải hoàn tất phác thảo 5 vị vua Trần. Theo
lời giáo sư Trần Quốc Vượng th́ nếu người sáng tác bớt nôn nóng, chịu khó mày ṃ
một chút th́ sẽ biết khối chuyện hay, khắc hoạ phần nào cá tính các ông vua nói
trên.
Quy chế bỏ quên tượng thờ?
Bộ VH-TT vừa có công văn "nhắc
nhở" các tỉnh, thành về việc dựng tượng đài, đồng thời yêu cầu các địa phương
phải tiến hành xây dựng Quy hoạch tượng đài của địa phương ḿnh đến năm 2020.
|
 |
|
Tượng vua
Trần Nhân Tông và vua Trần Minh Tông. |
Thế nhưng công văn trên lại chỉ
áp dụng đối với trường hợp tượng ngoài trời (tượng đài). C̣n với tượng thờ, một
h́nh thức lưu niệm khá quan trọng, th́ "chúng ta lại hoàn toàn không có bất kỳ
quy chế nào dưới góc độ quản lư Nhà nước và quản lư di sản văn hoá" (theo PGS.
TS Trương Quốc B́nh, Giám đốc Bảo tàng mỹ thuật VN). Có điều, soạn thảo một quy
chế về tượng thờ, theo ông Vi Kiến Thành, Phó Vụ trưởng Vụ Mỹ thuật và Nhiếp ảnh
(Bộ VH-TT), lại là "vấn đề khó và nhạy cảm" v́ ngoài kỹ - mỹ thuật th́ yếu tố
tâm linh rất quan trọng.
Bộ VH-TT hiện đă hoàn thành dự
thảo đề án "Bảo tồn cấp thiết một số di tích lịch sử văn hoá quốc gia có giá trị
đặc biệt". Theo đó, trong giai đoạn 2005-2010, Bộ sẽ tập trung đầu tư 32 di tích
đặc biệt quan trọng, trong đó có di tích đền Trần ở Tức Mặc, Thiên Trường, Nam
Định. Tuy nhiên, nếu không có quy chế nào chấn chỉnh th́ chỉ cần cầm trong tay
một khoản tiền, cứ việc mạnh ai nấy làm, tỉnh nào muốn đúc bao nhiêu tượng và
đúc thế nào th́... tuỳ!
(Theo TT&VH)
Trích ThanhnienOnline 1/11/2004
|
