|
Tiếng nẫu dấu yêu
Thằng
Cún con tôi vừa lên hai tuổi. Hằng ngày, lật quyển sách hướng dẫn thi lấy bằng
lái xe mô tô mà vợ tôi đang học để chuẩn bị thi, chỉ vào các h́nh vẽ trên đó,
bập bẹ tự hỏi: “Xe lam của ai đây?”, vợ tôi không biết nói sao với nó nữa, đành
trả lời: “Xe lam của nẫu á!”, và khi thằng nhóc hỏi “Nẫu là ai?” th́ vợ tôi
không thể giải thích với nó được, bèn nổi xung lên, hét: “Nẫu là nẫu chứ c̣n ai
nữa!”. Thằng Cún chấp nhận cái khái niệm “nẫu là nẫu” ấy, và cũng kể từ khi biết
nói này, nó có thêm một từ vựng mới trong kho từ vựng ít ỏi mà nó bắt đầu thu
nạp.
Tôi
cũng chẳng nhớ ḿnh bắt đầu nói từ “nẫu” bao giờ trong đời, chắc ngày xưa tôi
cũng hỏi má tôi như thằng Cún hỏi vợ tôi bây giờ, và chắc là má cũng giải thích
khó hiểu như vậy. Lớn lên, tôi mới biết, cả đất nước này, chỉ có Phú Yên (và một
phần của hai tỉnh B́nh Định, Khánh Ḥa) là “xài” từ “nẫu”, tôi và nhiều người
khác cùng quê được gọi là “dân xứ nẫu”. Hồi đi học đại học ở TPHCM, giọng nói
đặc trưng “dân nẫu” của tôi không lạc vào đâu được. Thay v́ nói “vào tận trong
đó” th́ tôi lại bảo “dô tuốt trỏng”; thay v́ nói “đừng phá người ta”, tôi lại
bảo “đừng chọc nẫu”... Đối với lũ bạn tôi ở đại học, mỗi khi tôi nói là h́nh như
chúng t́m thấy được một chút ǵ đó dị biệt trong cách dùng từ. Nhiều khi tôi
cũng “cải tiến” cách nói của ḿnh đôi chút để khỏi làm khó cho người (lạ) nghe,
nhưng h́nh như cái cách nói của quê - cách nói mà từ khi tôi vừa bập bẹ như con
tôi bây giờ tôi đă biết - từ trong xương trong thịt, cứ đợi tôi sơ hở là vụt ra
khỏi miệng. Dĩ nhiên, tôi không ngượng ngùng v́ điều đó. Tôi vốn cũng là người
rất ghét cái thói đi đến đất khác vài ngày, khi về lại quê lại trở giọng “người
lạ” ra khoe, thường không được khen mà c̣n bị khinh, lạc lơng lắm!
Tôi
nhớ, hồi tôi viết một bài báo về việc Tỉnh đoàn Phú Yên đầu tư xây dựng đường đi
bộ lên đỉnh Đá Bia đăng trên một tờ báo ở TPHCM, một báo điện tử dịch nó ra
tiếng Anh, đến câu ca dao “Mất chồng như nẫu mất trâu” th́ cái từ “nẫu” đă khiến
người dịch “bó phép”. Anh ta điện thoại cho tôi nhờ giải thích giúp, cho biết là
lục khắp các từ điển tiếng Việt rồi mà không thấy có từ “nẫu”. Tôi cũng chỉ giải
thích cho anh ta rằng “nẫu” là tiếng địa phương của Phú Yên, có nghĩa là “họ”,
là “người ta”, hiểu số ít cũng được mà số nhiều cũng được. Tất nhiên, đấy chỉ là
cách hiểu suy đoán của tôi, tôi tự thấy là chưa đủ nghĩa, nhưng biết làm sao
được! Ngày trước má tôi th́ giải thích “nẫu là nẫu”, c̣n thầy cô giáo của tôi từ
tiểu học đến đại học chưa ai giải nghĩa cho tôi cái từ mà tôi quá quen thuộc này
cả! Mà tôi cũng đâu hỏi họ bao giờ, bởi từ xưa nay, dân quê tôi vẫn dùng nó và
đă hiểu tường tận về nó rồi. Đấy, như cách vợ tôi biết từ “nẫu” và “truyền” lại
cho thằng con hai tuổi của tôi vậy.
Nguyễn Quốc Khương
Nguồn: www.nld.com.vn
|
|
