|
Triển lăm cổ vật Đông Sơn:
Lắng
nghe tiếng của ngàn năm
|
 |
|
Bộ sưu
tập chuông đồng t́m thấy ở Lào Cai - Ảnh: L.Đ. |
TT - Những
chiếc trống đồng có tuổi thọ hơn 2.000 năm nằm im ĺm trên giá, một loạt chuông
đồng tề tựu bên nhau trong tủ kính của bảo tàng... đă khiến khách tham quan như
thấy ḿnh đang được nghe lại tiếng vọng tự ngàn xưa - khi văn hóa Đông Sơn đang
độ h́nh thành rực rỡ nhất.
Triển lăm
cổ vật Đông Sơn tại Bảo tàng Lịch sử VN - Hà Nội (từ 25-8 đến giữa tháng mười)
dẫn dắt người xem bắt đầu từ chỗ âm thanh đó.
Trong dải
văn hóa Đông Sơn có sự hiện diện của trống đồng từ Myanmar qua Trung Quốc, VN,
Malaysia, Philippines..., chúng ta đang giữ được số lượng trống đồng Đông Sơn là
178 chiếc - nhiều nhất trong các nước. Bây giờ 17 trong số các trống ấy đang ra
mắt khách tham quan tại Hà Nội.
Có rất
nhiều trống đồng minh khí được triển lăm trong dịp này, tiêu biểu như bộ bốn
chiếc của nhà sưu tập tư nhân Đoàn Anh Tuấn. Trống đồng minh khí c̣n là một bí
ẩn của những âm thanh chứa đựng nghi thức tế lễ của người xưa.
|
 |
|
Bộ năm
trống Đông Sơn tại triển lăm |
Các du
khách đến bảo tàng, xem hoa văn trên trống đồng, trầm trồ về đường nét tinh xảo,
thán phục nghề đúc đồng của người xưa, nhưng công năng của trống đồng, tiếng
vang của loại nhạc cụ thời cổ sử xa xưa - cái hồn chính yếu của cổ vật trong đời
sống nhân dân lúc ấy - mấy ai hiểu hết được.
Không
những thế, bộ sưu tập triển lăm lần này có gần một chục chiếc chuông đồng Đông
Sơn đặc biệt lạ. Chuông đồng vào thời ấy dùng để làm ǵ? Tại sao trong sinh hoạt
thời Đông Sơn lại có tiếng chuông, thanh âm ấy cần thiết trong t́nh huống nào,
vào việc ǵ, để ngàn năm sau dân VN lại trầm trồ ngạc nhiên và loay hoay t́m
hiểu bộ chuông đồng t́m thấy ở Lào Cai?
Giáo sư
Huệ Chi trong một bài viết khẳng định “âm nhạc là ngành nghệ thuật quan trọng
trong đời sống cư dân Đông Sơn”, trong đó giáo sư đánh giá cao vai tṛ của trống
đồng; nhưng c̣n chuông đồng, đặc biệt là bộ chuông nhỏ dạng cầm tay đang trưng
bày th́ chưa thấy ư kiến nào về công năng của loại nhạc cụ này.
|
 |
|
Chiếc dao
găm có cán là một quần thể tượng |
Có tiếng
động nào đằng sau những bộ sưu tập mũi lao và dao găm khai quật được từ di chỉ
Làng Vạc, Nghệ An? Chiến tranh ư? “Tiếng sắt tiếng vàng” của cái thời Đông Sơn
ấy như thế nào? Những người cầm lao, cầm dao ngày xưa đă đánh lên tiếng động ǵ?
Và mặt đất vùi chôn những cổ vật này ngày xưa có thấm máu không? Hiện vật vô
tri, mà bản thân sự tồn tại ngh́n năm kia đă chứa đựng biết bao điều nhân cảm.
Trong
không gian yên tĩnh của bảo tàng, đối diện với những cổ vật lại là những vật
dụng được chuyền từ bàn tay con người cách đây mấy ngh́n năm đến bàn tay chúng
ta, mối giao cảm ấy khiến ḿnh muốn lắng nghe, h́nh dung lại những diễn biến của
cuộc sống cộng đồng cư dân cách đây 2.000 - 2.500 năm.
Tại sao
chiếc dao găm bằng đồng lại có chiếc cán cầu kỳ đến mức có cả một quần thể tượng
trên cán, và chiếc cán lại rỗng ruột với hoa văn như một chiếc đèn lồng? Hay
những chiếc đĩa đèn là một tượng người qú với tư thế vẻ mặt trang nghiêm thành
kính...
Tất cả đều
gợi cho ta một h́nh dung về cuộc sống thuở xa xưa, của những người dân cũng bám
chân trên chính mảnh đất này. Điều này thiêng liêng lắm chứ.
Cũng trong
suy nghĩ đó mà nhiều vị khách đến bảo tàng đă ghi lại cảm nhận của ḿnh, cho
rằng đây là một cách để tiếp cận lịch sử VN từ góc độ khảo cổ và những tầng văn
hóa sâu xa.
LAM ĐIỀN - THU HÀ
Nguồn:http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=47410&ChannelID=10
|
