Chuyển Luân kính chúc quý bạn đọc gần xa một năm Mậu Tý-2008 Sức khoẻ, An lạc và Tinh tấn

Trang chủ || Liên hệ

Góp nhặt cát đá

Tác giả

CHUYỂN LUÂN SỐ THÁNG 09/2004

 Cuộc vui nào rồi cũng có lúc kết thúc.  Sau 16 ngày tưng bừng, Olympiad XXVIII - Athens 2004 đã bế mạc.  Athens 2004 đã khai mạc kịp thời, và đã bế mạc trong an lạc bùi ngùi chia tay chứ không bắt nước đuổi gà, cũng không khủng bố chết chóc như một số người lo sợ.  Hi Lạp đã chứng tỏ cho thế giới thấy dù nghèo, dù phải thắt lưng buộc bụng nhưng vì tự ái dân tộc thì cũng biết cố gắng làm được việc như ai.  Athens 2004 là một tự hào cho một quốc gia 11 triệu người này.  Kinh phí để tổ chức Athens 2004 nghe đâu đã lên đến khoảng 14 tỉ MK, nghĩa là bằng 10% tổng sản lượng quốc gia.  Tiền thu vào từ mọi nguồn lợi tức và tài trợ là khoảng một nửa cho nên về lâu về dài, thành công của Athens 2004 có thể đẩy mạnh đầu tư và du lịch cho Hi Lạp nhưng trước mắt dĩ nhiên, 11 triệu người này rồi đây sẽ phải nai lưng trả cái nợ tự hào đó.  Hi Lạp là một thành viên của Liên Hiệp Âu Châu, mức lạm phát mà Liên Hiệp Âu Châu định cho các thành viên là 3% tổng sản lượng quốc gia.  Năm nay Hi Lạp đã bị Liên Hiệp Âu Châu cảnh cáo vì mức lạm phát đã lên đến mức 4.5% tổng sản lượng.  Hi Lạp không phải là nước giàu nên không thể tha hồ mắc nợ.  Cho nên, có lẽ không còn đường nào khác hơn là chính phủ sẽ ngưng chuyện giảm thuế và giá tiêu thụ, nhất là các món quốc doanh như điện, nước, giao thông công cộng rồi đây chắc phải nhích lên thôi. 

Cuộc vui nào cũng có cái giá.  Bài TRÒ CHƠI THẾ KỶ Huỳnh Bất hoặc viết hôm Athens 2004 khai mạc, Chuyển Luân đợi đến bế mạc mới trình làng cũng chỉ vì Huỳnh Bất Hoặc cam đoan là không có khủng bố khủng ráp gì cả. 

Chuyển Luân

TRÒ CHƠI THẾ KỶ

Huỳnh Bất Hoặc

Sau bảy năm chuẩn bị, lễ khai mạc Olympic Athens 2004 kéo dài khoảng bốn giờ, trong đó hết ba giờ rưỡi dành để giới thiệu 204 đoàn tuyển thủ đại diện các phần đất khác nhau trên thế giới. Đây là điểm hấp dẫn ngỡ ngàng đầu tiên.  

Vì thứ tự của các mẫu tự Hi Lạp bắt đầu với chữ alpha (A) chữ cuối cùng là omega (O), chứ không phải như mẫu tự la-tinh bắt đầu với A và chót hết là Z cho nên có người ngạc nhiên sao thấy phái đoàn Việt Nam là xuất hiện trước bao nhiêu phái đoàn khác, kể cả Nga! Cũng vui thôi, trước sau gì cũng được, miễn có Việt Nam chen vai với thế giới là được rồi.  

Việt Nam dân đông gấp bảy lần Hi Lạp, tổng sản lượng quốc gia xấp xỉ bằng Hi Lạp, nhưng đoàn đại biểu Hi Lạp đông gấp hai chục lần đoàn tuyển thủ Việt Nam. Điều đó có thể dễ hiểu vì Hi Lạp là cái nôi của Olympic từ mấy ngàn năm trước. Cũng vì mẫu tự lộn xộn nên lần này Việt Nam bị kẹp giữa hai đoàn không đâu ra đâu cả. Trước mặt là đoàn Bermuda, sau lưng là đoàn Bolivia. Cả ba đoàn đều lèo tèo mỗi đoàn chưa quá hai chục người.  

Nhưng khi so sánh đoàn Việt Nam với đoàn Bermuda mới thấy ngỡ ngàng xao xuyến, nếu không muốn nói là hoảng hốt. Thật vậy, Bermuda là khu tự trị của Anh gồm một nhóm quần đảo với tổng diện tích 52 cây số vuông và một dân số 63 ngàn. Việt Nam 33 ngàn cây số vuông với gần 80 triệu dân. Bermuda là một thứ đồn điền của thực dân Spain rồi Anh ngày xưa nên giai cấp rõ ràng. Giới chủ bị thịt ăn nhậu chẳng thể thao thể dục gì. Giới công nhân tay làm hàm nhai, có vận động thì môn chính là vẫn là thể thao nội thất người qùy hai gối người chổng hai chân lên trời. Chuyện tự ái dân tộc của Bermuda cũng không phải là chuyện sống chết, bằng chứng là bao nhiêu lần Anh để nghị trao trả độc lập cho Bermuda nhưng dân chúng không chịu, chỉ thích làm con nữ hoàng thôi. Thế nên trước mặt thế giới, đoàn lực sĩ Bermuda xuất hiện trong buổi khai mạc được ước tính có thể có bốn tỉ người xem này có xuề xòa casual lèo tèo mấy cũng dễ hiểu thôi.  

Nói thế khác, Bermuda khác hẳn Việt Nam một trời một vực vì Việt Nam bla! bla! bla! ‘bốn ngàn năm văn hiến, một ngàn năm nô lệ giặc Tàu, một trăm năm đô hộ giặc Tây’…lận đận bao nhiêu năm mới giành được độc lập. Thế đó nhưng trong 8 tỉ con mắt xem lễ khai mạc Olympic Athens 2004 sáng sớm hôm nay, đoàn Bermuda có 15 người thì đoàn Việt Nam hình như chưa đầy bốn bàn tay với một tổng số 11 lực sĩ chia nhau sứ mạng vác chuông đi đấm xứ người qua những môn như sau:

            -Bùi thị Nhung, cầm cờ, nhảy cao

-Nguyễn mạnh Tường, súng ngắn hơi 10 mét

-Nguyễn văn Hùng, Thái Cực đạo hạng 80 kg,

-Nguyễn quốc Huân Thái Cực đạo hạng cân 58 kg
-Đoàn thị Cách, thuyền vượt thác

-Phạm thị Hiền và Nguyễn thị Thi chèo thuyền

-Nguyễn thị Thiết cử tạ hạng 63 kg

-Lê văn Dương chạy 800 mét

-Nguyễn hữu Việt, bơi 100 mét ếch nam

-Đoàn kiến Quốc, bóng bàn.

Đoàn tuyển thủ tinh hoa của Việt Nam sẽ tạo được thành tích nào? Nguyễn văn Hùng có thể lặp lại huy chương vàng trong môn Thái Cực đạo như ở Đại Hàn mới đây không? Sẽ có ai dật được ít ra cũng một huy chương bạc như Trần hiếu Ngân với môn Thái Cực đạo trong Sydney 2000 cách đây bốn năm? Đó là những câu hỏi trước mắt cho thẩm quyền của Ủy Ban Thế Vận quốc gia ít ra cũng từ sau Sydney 2000.  

Những câu hỏi đó cũng có thể lặp lại sau Athens 2004 và trước Bắc Kinh 2008. Tôi vẫn bồi hồi mỗi lần lẩm nhẩm câu hát của Nguyễn văn Đông trong bản Hải Ngoại Thương Ca : /Mong sao nước Việt đời đời/Anh dũng oai hùng chen chân thế giới./ Câu hát ấy trở lại với tôi khi nhìn đoàn tuyển thủ Việt Nam xuất hiện trong buổi khai mạc cuộc hội diễn lớn nhất thế giới là Athens 2004 hôm nay. Trong 30 năm -1945-1975- người Việt đã chứng tỏ cho thế giới thấy rõ khả năng dùng bắp thịt và thể lực của mình trong cuộc đấu tranh để tự vệ và sống còn. Người Việt cũng đã có gần 30 năm -1975-2004- để lấy lại sức và lai hồn tỉnh trí để thực sự đi vào tương lai với ‘một tâm hồn lành mạnh trong một thể xác tráng kiện’ như Quốc Văn Giáo Khoa Thư nhắn nhủ. Phải chăng đã đến lúc người Việt cũng nên nghiêm chỉnh đặt vấn đề dùng bắp thịt và thể lực của mình vào cuộc đấu tranh chỉ ĐỂ MÀ CHƠI thôi, chứ không vì một mục đích biện chứng nào cả?  

Đặt vấn đề như thế thì hẳn những thành phần hữu trách thể dục thể thao và thế vận hội quốc gia của Việt Nam hẳn phải suy nghĩ kỷ về sự có mặt của đoàn tuyển thủ Việt Nam trong lễ khai mạc Athens 2004 hôm nay.    
 

Đàn ông đàn bà đều unisex trong bộ đồ tây quần trắng áo xanh trông không khác mấy người gác cổng khách sạn. Quốc kỳ đẫm máu mồ hôi nước mắt của bao thế hệ rộng bằng tờ giấy khổ A4 lất phất như những cái cờ giấy hàng mã trên tay các vận động viên, dẫn đầu đoàn là Bùi thị Nhung, môn nhảy cao. Thiếu nữ này e ấp vác một lá cờ bèo nhèo, cái áo dài quốc hồn quốc tuý từng được Liên Hiệp Quốc tuyên xưng như một gia sản của nhân loại biến đâu mất. Du khách đến Việt Nam ai cũng đi tìm mua áo dài, may áo dài, người Việt có cơ hội ngàn vàng quảng cáo cho áo dài thì đi mặc âu phục kiểu mấy cô bán hàng. Việt Nam ba mươi năm đánh nhau, từ gậy tầm vông đến đại bác 130, hỏa tiễn 107, SAM, không có người Việt nam trong môn thi tác xạ của Olympic. Bao nhiêu chiến binh vượt Trường Sơn như đi chợ, không có một lực sĩ chạy bộ, đi bộ, chạy việt dã. Hay có độc lập tự do rồi thì không cần súng nữa, không cần sức dẻo dai của đôi chân nữa, chỉ cần lo chuốc cựa gà cho bén hay lo luyện ngựa đua chó đua, dế đá thôi? Trên khán đài không một người Việt nào vỗ tay khi đoàn diễn qua. Những Việt kiều ‘yêu nước’ ở Âu châu đâu cả? Không một người Việt nào đến Athens nghỉ hè và xem thế vận hội? Không biết tất cả những nam nữ lực sĩ diễn hành và những người có trách nhiệm đưa họ đến Athens có ý thức được họ đang đem chuông đi đấm xứ người cho hai phần ba nhân loại biết Việt Nam là ai, Việt Nam là cái gì không? Và hơn nữa, Việt Nam mới đóng vai gia chủ tổ chức vận động hội Á Châu nữa.  

Olympic Athens 2004 cuối cùng rồi cũng đã khai mạc đúng ngày đúng giờ. Đây cũng là một bất ngờ nữa. Các ký giả quốc tế ở Athens đã truyền nhau một chuyện cà khịa như sau: Gianna Angelopoulos-Daskalaki Thị Trưởng Athens kiêm trưởng ban tổ chức Olympic Athens 2004 thích kể lại giai thoại rằng có người hỏi bà:

-  Bao giờ bà khai mạc? – Ngày 13 tháng 8. – Như vậy làm sao kịp? – Sao lại không kịp? – Tôi nghĩ là không kịp đâu! Nhưng mà này, bà định cho khai mạc vào buổi chiều hay buổi tối? - Buổi tối chứ, dĩ nhiên. – À, như vậy thì may ra kịp!

Ủy Ban Olympic quốc gia của Hi Lạp, cũng như Olympic quốc tế đã phải chạy đua với thời gian không phải từng năm từng tháng từng ngày, mà là từng giờ. Có khi Ủy Ban Thế Vận quốc tế đã tính đến chuyện dời địa điểm nữa. Cũng vì bắt nước đuổi gà như thế cho nên tai nạn xảy ra liên miên. Đã có 13 tai nạn lao động chết người khiến công hân biểu tình lãng công phản đối om sòm. 

Cả quốc gia Hi Lạp như bị lôi kéo vào sự thành bại của Olympic Athens 2004. Athens và cả Hi lạp lâu nay sống như một ông đồ già, với một quá khứ tâm linh huy hoàng, với niềm tự hào là cội nguồn tinh thần và trí tuệ của Tây phương. Athens sẽ bị xem như thủ đô của một quốc gia chậm tiến lạc hậu nếu lần này không tổ chức được Olympic đến nơi đến chốn. Và Athens đã thành công. Bước đầu. So với cuộc hội diễn khai mạc Olympic Sydney 2000 thì Athens thua xa một trời một vực. Hai ba bài hát, một loạt các hình câm, một vài màn đu dây như làm xiếc, pháo bông lập lòe. Bi hài nhất là ngọn đuốc thế vận trông như điếu xì-gà khổng lồ. Bóng đêm, ánh đèn, kỹ thuật điện tử đã che đậy được phần nào tình trạng thốn phương tiện và thời giờ, và tài nghệ nữa, của việc tổ chức lễ khai mạc Athens 2004. Có ý nghĩa nhất là loạt hình câm diễu qua như đèn Trung Thu nhắc lại lịch sử Olympic của Hi Lạp. Người ta bỏ tiền mua vé dự lễ khai mạc, xem dán mắt thức khuya dán mắt vào chương trình TV là để được vui mắt, lạ mắt chứ không phải để học lịch sử. Những hình câm lịch sử đó nhiều quá, đi qua nhanh quá làm cho người xem chưa kịp hiểu được ý nghĩa thì đã biến mất hay đi qua. Đúng là cái khó bó cái khôn.   

Vấn nạn lớn nhất cho Olympic Athens 2004 là KHỦNG BỐ. Đây là hai tiếng phù chú đẩy Athens đi tới và níu Athens đi lui. Thế giới hôm nay đang nằm trong tay liên minh tiên hạ thủ vi cường Mỹ-Anh-Úc-Do Thái và một số trên mươi mười lăm quốc gia lau hau theo đóm ăn tàn ở Iraq. Điều biện minh cho mọi hành động của họ là Khủng Bố. Hai chữ đó cho phép họ làm bất cứ điều gì. Khủng Bố là hai tiếng cho phép người sợ bị khủng bố hành động như một tên khủng bố.  

Hi Lạp và riêng Olympic Athens 2004 đương nhiên là không thể thoát khỏi áp lực đó. Mặc dù trên thực tế, những kẻ đặt mìn, ôm bom cảm tử, bắt cxon tin dọa chặt đầu và chặt đầu thật sẽ không có lợi gì về chiến tranh tâm lý nếu họ gây rối loạn, hay âm mưu gây rối loạn trong Olympic Athens 2004. Nói thì có vẻ phi lý chứ người đang muốn cho những kẻ khủng bố, muốn cho Bin Laden hay đám Taliban quậy tùm lum bây giờ có lẽ là Tổng Thống Bush, nhất là trong lúc ông đang cảm thấy thua đối thủ John Kerry về mặt tín nhiệm của cử tri. Ngót bốn năm qua, TT Bush đã hành động như một lãnh tụ của chiến tranh, một Tổng Thống của đấm đá. Ông không thể đá hụt, đá gió được. Phả có kẻ thù hiện nguyên hình. Cho nên, nếu bây giờ Bin Laden, Taliban, khủng bố vô danh hành động ở Athens thì đúng là cơ hội ngàn vàng cho TT Bush - và cho cả Thủ Tướng Howard nữa vậy. Nhìn theo qua điểm đó thì có thể hi vọng là Athens sẽ yên, trái lại Iraq và Baghdad mới loạn, loạn dài dài cho đến ngày bầu cử ở Mỹ và ở Úc.  

Olympic, thể thao là thượng võ, một thân xác tráng kiện nuôi duỡng một tinh thần lành mạnh. Thể thao là chơi. Chơi không phải là hành động. Hành động có mục đích, chơi thì khơi khơi chẳng có mục đích gì cả. Có mục đích rồi thì không phải là chơi nữa. Ví dụ, trong trận bóng đá trên sân cỏ, 22 người chia hai phe giành giật trái banh không phải để đem về làm của! Nhưng chỉ để dành nhau khơi khơi, để đá vào khung thành của phe bên kia. Nhưng lưới bị đá thủng chẳng khiến cho ai chết, đá không lọt lưới cũng chẳng bị ai phạt bò. Chơi mà! Cái tinh thần chơi khơi khơi đó hình như không còn nữa. Chơi khơi đang dần dà trở thành chơi có mục đích. Đã chơi thì phải được, đã đấu thì phải thắng. Với bất cứ giá nào! Cho nên tất cả đều có giá.  

Cái giá để mua phiếu bầu cho quốc gia mình, thành phố của mình được đứng ta tổ chức Olympic. Cái giá để mua thuốc bồi dưỡng cơ thể, gân cốt. Cái giá để mua trọng tài. Cái giá để mua đối thủ. Cái giá để mua các vận động viên, các tuyển thủ là hình nộm quảng cáo cho mình. Cái giá của sự gian dối và nhục nhã. Hai danh thủ Hi Lạp, một nam một nữ môn chạy bộ, mới hôm trước được coi là anh hùng là hi vọng của quốc gia trong mùa thế vận này, hôm sau đã trở thành những tên gian dối, vì họ đã toa rập bày ra tai nạn xe gắn máy để vào bệnh viện và nhân đó tránh khỏi bị thử máu để xem trong máu có gì khả nghi không? Những thiên thần gãy cánh. Đôi cánh của vinh quang, đôi cánh của cuồng vọng, của tài lợi, thể hiện rõ ràng nhất qua gương mặt, nụ cười, giòng nước mắt của Jana Pittman khi cô bị trật đầu gối có thể khiến cô phải bỏ dịp tham dự Olympic về môn nhảy rào. 

Olympic được coi là cuộc hội diễn lớn nhấn hoàn cầu để vinh danh Hòa Bình, Tương Kính và Tình Bằng Hữu. Nuôi dưỡng được tinh thần và mục đích ấy cũng là điều quý rồi.  

Đây là cuộc hội diễn lớn nhất nên những hăm dọa cũng lớn nhất. Cũng dễ hiểu thôi. Có cái này phải cái cái kia, có cái kia thì phải có cái này. Cái hăm dọa đầu tiên là tự ái quốc gia được thổi lên đến mức điên cuồng. Năm 1969, chiến tranh thực sự đã bùng nổ giữa hai nước Honduras và El Salvador vì kết quả của một trận đá bóng. Kết quả trận cầu giữa Nhật và Trung Quốc tại Bắc Kinh hôm thứ Bảy 7/8 vừa qua – Trung Quốc thua Nhật 3-1 – đã vô tình khơi lại mối thù truyền kiếp giữa Nhật và Trung Quốc. Sau trận đấu, dân chúng Bắc Kinh đổ quạu hô khẩu hiệu đả đảo Nhật, ném đá vào xe Đại Sứ Nhật, đốt cờ Nhật. Kẻ khóc, người cười. Tiếng khóc thầm có thể trở thành thù hận, hay làm sống lại những hận thù tưởng đã nguôi ngoai. Ngoài ra, còn chuyện Iran dọa sẽ tẩy chay những trận đấu có vận động viên Do Thái tham dự, và chuyện đội bóng Iraq xuất hiện như một thành công của Hoa Kỳ trong việc ‘giải phóng’ Iraq. Những người hoan hô đoàn tuyển thủ Iraq ‘tự do’ hẳn không thể quên tình cảnh của đội cầu Iraq là một đội cầu lưu vong đã tập dượt và chuẩn bị sang Athens thi đấu từ một vận động trường ở Amman thủ đô Jordan, lý do vì sân vận động quốc gia ở Baghdad đang đuợc trưng dụng làm nơi đồn trú của quân đội Mỹ.    

Cái hăm dọa lớn khác đối với các cuộc tranh tài là Tiền Bạc, với các hung thần trong kỹ nghệ quảng cáo. Tất cả đều bị hăm dọa trở thành những phương tiện để bán hàng hoá, dịch vụ. Tất cả đều hăm dọa biến thiên tài thế vận thành những tay Sơn Đông mãi võ để bán thuốc giả. Có tài thì phải có lợi. Điều quan trọng là làm thế nào để quân bình hai thứ đó. Cho đến bây giờ, Olympic mới bày ra được những trò chơi mà thành tích hay kết quả có thể cân đo cụ thể được mà thôi. Dụng cụ máy móc bây giờ có thể xác định nhanh chậm 1/10, 1/100 giây đồng hồ, dài ngắn một vài ly, nặng nhẹ một vài miligram… để phân định hơn thua, để xác lập những kỷ lục mới.  Nhưng Olympic chưa bày ra được trò chơi nào giúp vận động viên chứng tỏ tài năng khác biệt, hơn thua trong cách đánh giá và quyết định cái khôn dại, cái dạ khôn, để định mức hiền triết mà Athens đã tự hào mấy ngàn năm qua.

Huỳnh Bất Hoặc.