Chuyển Luân kính chúc quý bạn đọc gần xa một năm Mậu Tý-2008 Sức khoẻ, An lạc và Tinh tấn

Trang chủ || Liên hệ

Góp nhặt cát đá

Tác giả

CHUYỂN LUÂN SỐ THÁNG 09/2004

Vòng tròn hằn học

 Hà Giang

Sống ở nước ngoài người Việt nào cũng phải, không ít thì nhiều, tiếp cận với – hay nói cho đúng hơn là bị tra tấn  bằng –  những bài báo, những bài phát thanh mang nội dung chống Việt Nam trên hệ thống truyền thông thương mại (và một số do nhà nước bảo trợ) do những người Việt lưu vong chủ trương.  Thật vậy, đối với những người này, Việt Nam là một bản tin xấu, hay Việt Nam không có quyền có tin tốt.  Trong tầm nhìn từ xa và qua bàn phím computer hay trước microphone của họ, Việt Nam là một đất nước hết thuốc chữa, người Việt ở trong nước là một lũ người ngu ngơ, nô lệ, bị đàn áp mà không dám ngẩng đầu nhìn thế giới.  Trong suy nghĩ của họ, Việt Nam đàn áp tôn giáo, làm chết hàng 400 người Thượng, Việt Nam buôn bán phụ nữ, v.v…

Tác giả của những bài viết như thế (hoặc giả tạo, hoặc tưởng tượng, hoặc ăn cắp thông tin) hoàn toàn tự hào về việc làm của họ.  Đối tượng chính của họ là Việt Nam, các quan chức ở trong nước, giới thương gia, khoa bảng, học sinh ở trong nước, những người mà họ chỉ biết và muốn biết đến như là “Cộng sản Việt Nam” hay “CSVN” cho ngắn.  Đôi khi họ cũng lợi dụng những cái tên mà họ tiến phong cho là “những nhân vật phản kháng” trong nước, làm như họ có đồng chí trong nước vậy.  Nhưng trong thực tế, họ chỉ mua bán những cái tên đó mà thôi: khi những người đó còn sống thì họ còn làm ra lời; khi những người đó chết đi (như ông Trần Độ chẳng hạn) thì họ đi tìm một cái tên khác, một cái nhãn hiệu khác cho việc buôn bán hận thù của họ.

Nhiệm vụ của họ thường là xuyên tạc, mỉa mai, tầm thường hóa, chỉ trích, chê bai, kết tội, nói chung là nói xấu Việt Nam.  “Nói xấu” là còn quá nhẹ, phải nói là “phản bội” thì chính xác hơn.  Ngôn ngữ của họ thường thường rất cộc cằn, thô lỗ, và nhất là vô văn hóa.  Họ không ngại dùng những tính từ thô tục nhất cho cái đất nước đã sinh ra họ, nơi chôn nhau cắt rốn, kể cả nơi cha mẹ anh em họ hàng của họ vẫn đang còn sinh sống.  Cũng có những người tỏ ra có chút chữ nghĩa, nhưng cái tâm thì vẫn chỉ là những tấm gỗ mục bên trong với sơn phết lòe loẹt bên ngoài.   

Bề ngoài, việc làm của họ có vẻ vô hại, bởi vì đối tượng mà họ hằn học với chẳng bao giờ đọc hay nghe những gì họ viết hay nói.  Nhưng cường độ của chữ nghĩa ác tâm của họ càng ngày càng tăng cao.  Thực ra, có thể nói là cái thói quen nói xấu và xuyên tạc Việt Nam của họ là một chất keo giữ tình bạn giữa họ, là một sự biện minh cho tình trạng lưu vong của họ.  Điều này cũng chẳng có gì ngạc nhiên, bởi vì kéo bè họp lũ có khả năng mạnh mẽ tạo ra một ý thức đoàn kết.  Trong vài trường hợp, việc nói xấu và xuyên tạc một cách tập thể có thể cứu rỗi căn bệnh bẩn thỉu lương tâm và giải thoát sự hận thù tục tĩu của tập thể đó.  (Bởi vì khi một tập thể chú tâm vào việc nói xấu một nhóm khác, tập thể đó sẽ không có thời gian và có ít cơ hội để nói xấu chính mình.) 

Nuôi dưỡng thái độ tiêu cực về người khác là một hành vi nguy hiểm.  Tuy nhiên, kẻ bị hiểm nguy chính là người nói xấu, chứ không phải là nạn nhân bị nói xấu.  Nói xấu nhiều lần sẽ trở thành một quán tính.  Quán tính vu khống và phỉ báng người khác là dấu hiệu của sự thiếu thái độ tự trọng.  Khi một người cảm thấy mình tốt và tự tin, người đó không bao giờ vui mừng trước sự sai lầm và khiếm khuyết của người khác.  Chỉ khi nào người ta cảm thấy mình yếu ớt, thiếu tự tin, rỗng tuếch, tức giận, thất vọng với chính mình, người ta mới lấy làm hồ hởi ăn mừng trước sự sai sót của người khác và nói năng liên miên bất tận về những nhầm lẫn của người khác. Và, khi người ta không có lòng tự trọng mà họ tưởng tượng – trong một khoảnh khắc trống trải nào đó – rằng họ có thể lấp đầy sự trống vắng lòng tự trọng bằng cách tố cáo hay lên án người khác.  

Cách mà người ta nhận thức và nói về người khác luôn luôn tiết lộ nhiều về chính họ hơn là về nạn nhân bị dè bỉu.  Khi người ta thấy sự thất bại của người khác trước (thay vì thấy chính mình) hay liên tục lên giọng phán xét và so sánh, người đó vô tình biểu lộ sự thiếu thốn tính tự thừa nhận (self-acceptance).  Phức cảm tự ti và phức cảm tự tôn thường được giới tâm lý học định nghĩa là tình trạng mất tính tự thừa nhận.  Khi một người cảm thấy tự ti so với người khác, người đó sẽ trở nên tự thán, hằn học, đố kỵ, ghen ghét, và hung hãn một cách thụ động với người khác.  Khi một người cảm thấy tự tôn so với người khác, người đó sẽ trở nên tàn nhẫn, ác nghiệt, và hung hãn với người khác.  Đây chính là thái độ và tâm lý của một số trong giới truyền thông chống Việt Nam ở hải ngoại.  Họ không ngần ngại bày tỏ ca nguyên một gam nhạc khinh miệt, phách lối, mỉa mai, ngạo mạn, hợm hĩnh, và cáu kỉnh.  Đó là một biểu hiện của tình trạng thiếu tính thừa nhận hay tính tự giác đang ở trong tình trạng què quặt.  Thái độ của họ nuôi dưỡng một chu kỳ tiêu cực không những vừa kinh tởm mà còn tự hủy.   

            Tần số và cường độ vu khống và phỉ báng Việt Nam của giới truyền thông trong cộng đồng người Việt hải ngoại đã trở thành một tập quán, một quán tính.  Có người cho đó là một căn bệnh: bệnh nói dối, bệnh phi liêm sỉ.  Tức là nói mà không biết mình nói cái gì, không biết xấu hổ, và bất cần hậu quả của chữ nghĩa ra sao.   

Cách nhìn thế giới của họ xuất phát từ sự tuyệt vọng, bất lực, và thiếu tự tin của chính họ.  Nhưng nó (quán tính phỉ báng) không chỉ kết thúc ở sự thiếu tự tin hay bất lực; nó còn gây tai hại và thiệt hại cho người khác, kể cả đồng bào ở trong nước.  Quán tính vu khống đó còn làm xói mòn lòng tin, suy yếu quan hệ giữa con người, và làm cho thế giới trở thành một nơi chốn bẩn thỉu.   

            Nhưng quán tính phỉ báng và vu khống có thể bị bẻ gãy.  Niềm vui thích và sự khoái lạc từ việc phỉ báng và vu khống người khác không thể nào kéo dài mãi mãi.  Nếu quả thật nó có thể kéo dài thì thế giới này không có diện mạo như ngày nay.  Lửa gần rơm thế nào cũng cháy.  Một người không thể nào nói xấu người khác một cách liên tục mà không bị tiêm nhiễm bằng những từ ngữ hiểm độc của chính mình.  Đó là một sự thật đơn giản.  Nhận thức được rằng người khác cũng muốn được thừa nhận, được khuyến khích như mọi người khác, và tìm cách khám phá rằng có thể giúp người khác để họ trở nên tốt hơn chính là một cách chữa trị căn bệnh nói dối và phản bội quê hương.  

            Cố nhiên, những người mang căn bệnh nguy hiểm đó trong đầu đang sống trong một thế giới thịnh vượng với những cái tốt và tật xấu, và họ có lựa chọn theo cái tốt hay ôm lấy cái xấu.  Hay tự biến mình thành một loài người yếu ớt tri thức.