|
Gốm Bát Tràng ở Nhật Bản
Trong chuyến đi vừa qua sang Nhật
Bản công tác, chúng tôi rất chú ư đến các sản phẩm gốm được bán trên đất bạn.
Trong các siêu thị của Nhật Bản, chúng tôi thấy bán rất nhiều loại gốm của nhiều
nước khác nhau. Gốm Nhật Bản có 2 loại: một loại thô mang tính nghệ thuật cao mà
nhiều người chúng ta đă biết - bán với giá như những tác phảm nghệ thuật, th́
một loại khác giá khá rẻ, đó là đồ sứ gia dụng với men trắng, mỏng, hết sức tinh
tế với tŕnh độ sản xuất công nghệ cao.
Bên cạnh gốm Nhật c̣n có đồ gốm gia dụng, đồ lưu niệm của
Trung Quốc mang phong cách Nhật làm theo đơn đặt hàng của các thương gia Nhật
Bản và được nhập về bán với giá b́nh dân mà lúc đầu tôi cứ tưởng là gốm Nhật.
Gốm Thái Lan với các đĩa có kích thước khác nhau được tráng men xanh như men
ngọc nhưng ở giữa ḷng đĩa là loại men thuỷ tinh rạn và giá cả cũng rất b́nh
dân.
Khi đến tỉnh Chi-Ba, một tỉnh cách thủ đô Tô-ky-ô 100km đường
cao tốc nhưng nếu đi qua con đường ngầm nổi tiếng nối hai bờ vịnh Tô-ky-ô th́
lại rất gần. Ở đây, chúng tôi được làm quen với một gia đ́nh Việt kiều - anh Lâm
và chị Hồng chuyên bán đồ gốm Bát Tràng đă mấy năm nay.
Trên một khoảng đất rộng máy ngàn mét vuông, những
công-ten-nơ chất đầy gốm Bát Tràng để bên nhau như một "tổng kho" và một cửa
hàgn bán lẻ đồm gốm nhiều chủng loại, tuy nhiên loại gốm chậu trồng cây với các
kích thước khác nhau và chậu treo tường là nhiều hơn cả. Tại cửa hàng cũng bán
các chậu cây đă được trồng các loại cây hoa và cây cảnh, để luôn ngoài trời và
buổi tối cũng không có ai trông nom. Cách kết hợp giữa bán chậu cây với bán cây
cũng là một h́nh thức hấp dẫn khách hàng và thu thêm được lợi nhuận trong quá
tŕnh bán gốm. Tất cả các sản phẩm trong cửa hàng đều được niêm yết giá. Tuy
nhiên, anh Lâm cho biết đối với những người hàng xóm quen biết đến mua, anh giảm
giá 30%, c̣n những thương gia mua buôn để về bán lẻ trong các siêu thị th́ giá
bán chỉ c̣n 30% so với giá đă ghi trên các mẫu. Tôi cũng ngạc nhiên v́ lần đầu
tiên tôi thấy cách bán hàng hàng mà chênh lệch giữa người buôn và người bán cao
đến như vậy. Khi t́m hiểu, tôi được biết các siêu thị bán lẻ ở Nhật thuê cửa
hàng và nhân công với giá rất cao, đó là chưa kể trong quá tŕnh vận chuyển, bán
hàng bị vỡ hỏng nên với tỷ lệ đó, người bán hàng mới có lăi.
Tôi được biết giá gốm Bát Tràng bán ở Nhật Bản khá cao khi
đến tay người tiêu dùng, tuy nhiên để gốm đến được Nhật Bản và đến các cửa hàng
là một quá tŕnh vận chuyển, hao vỡ và những thủ tục của hải quan.
Chúng tôi cũng đă tiếp xúc với một số thương gia trong Tỉnh
Chi-Ba và Tô-ky-ô có siêu thị bán đồ gốm Bát Tràng lấy từ "tổng kho" của anh chị
Lâm - Hồng và chứng kiến một đêm, một khách hàng - cô Hà, một nữ Việt kiều ở
Tô-ky-ô chất đầy 2 xe tải gốm Bát Tràng, chủ yếu là chậu trồng cây các kích cỡ
để chở về bán tại siêu thị Tô-ky-ô. Trong vài ngày, tôi cũng gặp lại nhiều khách
hàng Nhật ghé qua mua chậu, một bà chuyên kinh doanh bất động sản đă mua cho nhà
ḿnh tới 150 bộ đôn - chậu mà vẫn c̣n đến t́m mua nữa. Tôi đă nói vui với bà ấy
"Bà cứ sưu tập, 100 năm nữa, bà sẽ có một bộ đôn chậu Bát Tràng cổ"
Người Nhật biết đến gốm Việt Nam và rất hâm mộ gốm Việt Nam.
Ở Nhật, bên cạnh gốm Bát Tràng c̣n lại gốm sành xốp của Đồng Nai, tuy nhiên gốm
sành xốp Đồng Nai nung ở nhiệt độ c̣n thấp nên dễ vỡ và người Nhật ít ưa chuộng.
Gốm Bát Tràng là loại gốm sành trắng có truyền thống từ rất lâu đời, nhiều người
Nhật đă mến mộ và sử dụng loại gốm này từ những thế kỷ trước nên rất quan tâm
đến loại gốm Bát Tràng mới. Tuy nhiên, trong các loại hàng gốm Bát Tràng xuất
sang Nhật Bản, người Nhật thích nhất vẫn là các chậu tṛng cây men tráng vẽ hoa
làm với những kiểu dáng hoa văn khác nhau. Người ta chú ư đến độ bền của gốm, độ
bóng và đều của men, kỹ thuật thành h́nh và kỹ thuật vẽ, chạm đắp nổi các hoa
văn. Nói cách khác, người Nhật rấ quan tâm đến chất lượng sản phẩm, nghệ thuật
tạo h́nh và trang trí. Điều quan tâm nữa đó là phải luôn thay đổi về mẫu mă nếu
muốn có được thị trường lâu dài.
Bên cạnh chậu cây, một số loại h́nh gốm khác như bát ,đĩa,
ấm, chén bán chậm, có lẽ chúng ta chưa t́m hiểu kỹ phong tục tập quán của người
Nhật để t́m ra những mặt hàng phù hợp với nhu cầu của họ, mặt khác, các loại đồ
gia dụng này đă có Trung Quốc, Thai Lan sản xuát và bán sang với giá rẻ, phù hợp
với thị hiếu của người Nhật.
Nhiều thương gia Nhật Bản muốn đến Việt Nam và muốn đến làng
Bát Tràng để tham quan quá tŕnh sản xuất cũng như t́m hiểu trong kinh doanh.
Chúng tôi nghĩ rằng thị trường gốm Bát Tràng ở Nhật Bản c̣n đang rộng mở với hơn
100 triệu dân đời sống khá cao, kể cả ở nông thôn đến thành thị, các nhà đều có
vườn rộng và mọi người thích trồng cây cảnh - phải chăng, đó là nguồn tiêu thụ
các loại chậu trồng cây Bát Tràng nhiều nhất hiện nay và cho tương lai
T.V (MT)
Nguồn: Báo Hà nội mới
|