|
Tượng đá ra dầu, thánh giá chảy máu?
Một tṛ đại bịp bợm và một niềm tin ép buộc
Nguyễn R
Hai tháng trước đây người viết bài này có bàn về câu chuyện
“Tượng đá ra dầu,
thánh giá chảy máu”. Đáng lẽ tôi không bận tâm tốn thêm chữ nghĩa cho một
câu chuyện nhảm nhí, nhưng từ đó đến nay, có vài sự kiện xảy ra thấy cũng hấp
dẫn, nên hôm nay xin được cập nhật kết quả của câu chuyện.
Xin nhắc lại cho có đầu có đuôi. Câu chuyện bắt đầu với một bản tin do “linh
mục quản nhiệm” Joseph Nguyễn Thanh Liêm của một nhà thờ thuộc bang Queensland
phóng đi cho biết những chỗ như mắt, mũi, ngón tay và trán của tượng bà Maria ra
dầu, và thánh giá đột nhiên chảy máu. Ông Liêm viết: “Thánh tượng Đức Mẹ và
Thánh giá chảy dầu và chảy máu tại cộng đồng công giáo Việt Nam tại Brisbane của
chúng ta trong tuần qua là có thật. […] Đức mẹ chẳng nói với bất cứ ai. Đức mẹ
lại càng không tỏ cho ai biết ư riêng của đức mẹ.” Ông Liêm viết tiếp: “Hiện
tượng lạ xẩy ra là để tăng thêm niềm tin của chúng ta mà thôi”, và “chúng
ta hăy hoàn toàn tin tưởng và phó thác trong tay Chúa và Đức Mẹ”.
Bản tin và bài viết ngắn của ông Liêm chẳng những làm rúng động cộng đồng người
Việt ở Úc, mà c̣n gây tiếng vang đến tận phố Bolsa bên Mỹ. Báo chí Việt ngữ bên
Mỹ hồ hởi đưa tin và xem như là một phép lạ. Có người c̣n suy luận trên giấy
trắng mực đen rằng chắc tại “Mẹ Maria” thấy dân Việt Nam cực khổ quá nên thương,
nên mới khóc ra … dầu.
Tiếp theo bản tin là hàng chục ngàn tín đồ Kitô giáo La Mă gốc Việt từ khắp nước
Úc, thậm chí Tân Tân Lan và Mỹ, kéo nhau đến để chứng kiến “hiện tượng” huyền
bí. Số người kéo nhau đến xem có lúc lên đến 1000 người mỗi ngày. Có người xem
là có tiền. Có người trong cộng đồng Kitô sản xuất đĩa DVD để bán. Một thủ
thuật moi tiền khá tinh vi, với ḍng đăng quảng cáo là DVD này không phải dùng
với mục đích thương mại, nhưng cần đóng góp cước phí bưu điện, và tuỳ tâm. Năm
đô la hay hơn, cho một DVD là chuyện nhỏ, nhưng tích tiểu thành đa. Có ai biết
bao nhiêu tiền đă được thu về từ cái DVD nọ? Có người quả quyết rằng sau khi
đến diện kiến tượng bà Maria và thánh giá chảy máu họ cảm thấy hết bệnh, tinh
thần phấn chấn lên. Một phụ nữ có tuổi gốc Việt hân hoan tuyên bố rằng sau 10
năm bị tê liệt, nay chỉ chứng kiến tượng chảy dầu và thánh giá ra máu bà đă đi
đứng được! Nói chung tín đồ tin đó là một phép lạ của Chúa.
Phản ứng trước t́nh trạng giật gân đó một người Mỹ tên James Randi, người tự
nhận là chuyên gia nghi ngờ (professional skeptic) những chuyện nhảm nhí như
thế, ra giá nếu cộng đoàn Kitô giáo Việt Nam tại Queensland chứng minh một cách
khoa học rằng quả đó là phép lạ th́ ông sẽ thưởng cho 1 triệu đô-la. Ông đặc
biệt khuyến khích, thậm chí mời gọi, giáo sĩ Việt Nam quản nhiệm nhà thờ đệ đơn
và nhận lời thách thức của ông. Không có ai trong nhà thờ nhận lời kêu gọi của
ông Randi.
Trong khi đó Hội đồng giám mục Queensland cho điều tra xem có phải đó là một
phép lạ của bà Maria hay không. Họ ủy nhiệm một giáo sư hóa học về hưu khảo sát
và báo cáo. Để chắc ăn và tỏ vẻ khách quan, vị giáo sư họ chọn là người không
có đạo nào (vô thần). Sau khoảng 2 tháng điều tra, vị giáo sư này (không thấy
nêu danh tánh) đă hoàn tất báo cáo cho Hội đồng giám mục Queensland. Hôm thứ
Năm vừa qua (29/7/2004), Giám mục John Bathersby tổ chức một cuộc họp báo và
tuyên bố rằng toàn bộ câu chuyện mà ông Joseph Nguyễn Thanh Liêm mô tả như trên
là hoax. Từ điển Anh – Việt dịch hoax là “tṛ đánh lừa”, “tṛ
chơi khăm”, hay “tṛ chơi xỏ”. Nói theo ngôn ngữ b́nh dân ta là
dỏm, là xạo là bịp bợm là “trăm voi không được bát nước
sáo”…Không những đă bịp mà c̣n "nhét niềm tin" vào tai vào đầu con chiên ( “Hiện
tượng lạ xẩy ra là để tăng thêm niềm tin của chúng ta mà thôi”, và “chúng
ta hăy hoàn toàn tin tưởng và phó thác trong tay Chúa và Đức Mẹ”) Tức là dù
đó có là tṛ bịp cũng không hề hấn ǵ, cứ tin trước đi đă!
Dưới đây là một vài trao đổi giữa Giám mục John Bathersby (JB) và Jeff Waters
(JW), phóng viên đài ABC của Úc. Trả lời câu hỏi của phóng viên có phải hiện
tượng tượng bà Maria chảy dầu và thánh giá ra máu là hiện tượng siêu nhiên
(supernatural) hay phép mầu hay không, Giám mục Bathersby nói “Ủy ban điều tra
kết luận đó không phải là phép mầu, cũng không phải siêu nhiên. Và tôi chấp
nhận kết luận của Ủy ban.”
JW:
Nếu không có phép lạ th́ chúng ta có thể tạm thời cho rằng có bàn tay của con
người can thiệp?
Giám mục
JB: Vâng, tôi thật sự nghĩ rằng ở đâu đó có ai đó can thiệp, nhưng tôi
không biết chính xác ở đâu.
JW:
Qua sự kiện này, giáo xứ địa phương đă kiếm được một số tiền. Ông có biết bao
nhiêu tiền không ạ và số tiền đó dùng để làm ǵ, hay đang ở đâu?
Giám mục
JB: Ấy, ngay bây giờ, tôi chẳng biết bao nhiêu tiền đă thu được. Tôi đă yêu
cầu cha Joseph [Nguyễn Thanh Liêm] báo cáo về việc này, và ông ấy cho biết ông
không biết số tiền thu được là bao nhiêu. Ông c̣n cho biết số tiền đó đang được
sung vào một quỹ từ thiện dành cho người nghèo ở Phi châu và Việt Nam.
JW:
Có nguồn tin cho rằng có người sản xuất DVD và tung ra thị trường để bán trên
internet. Ông có biết ǵ về vụ này không? Ai là người làm tiền, và số tiền đó
đi đâu?
Giám mục
JB: Tôi không biết ǵ về vụ DVD. Một lần nữa, những ǵ tôi biết chỉ qua
cha Joseph mà thôi, và ông ấy nói với tôi là ông sẽ điều tra thêm. Ông bảo là
không biết ǵ về vụ DVD này. Ông ta cho tôi biết nếu có ai đó làm DVD th́ người
đó chắc không dính dáng ǵ đến giáo xứ.
Phóng viên đài ABC nghi rằng có sự gian trá trong toàn bộ câu chuyện dỏm tượng
chảy dầu, thánh giá ra máu. Khi phóng viên đề cập đến nghi vấn này, và sự thật
là có người trục lợi từ câu chuyện sạo như thế, Giám mục Bathersby thấy không
cần phải báo cáo cho cảnh sát điều tra.
Có lẽ ông Liêm không nói cho Giám mục Bathersby biết là tượng bà Maria đă di cư
vào Nam. Có một thân hữu nghe hiện tượng lạ nên đă viếng thăm nhà thờ do ông
Joseph Nguyễn Thanh Liêm làm chủ, và được ông Liêm trao tặng một tượng khác của
bà Maria, lồng trong kính. Khi đem về tư gia ở Sydney, tượng này cũng bắt đầu
chảy máu! Đó có lẽ là câu trả lời cho thắc mắc của Giám mục Bathersby rằng “ở
đâu đó có ai đó can thiệp, nhưng tôi không biết chính xác ở đâu.”
Thấy ǵ trong câu chuyện này? Nhảm nhí. Giả tạo. Dỏm. Tất nhiên rồi. Nhưng
tại sao sống trong thời đại khoa học kỹ thuật như thế kỷ 21 mà vẫn có người tin
vào những chuyện vô lư đến như thế? Trả lời câu hỏi này đ̣i nhiều trang giấy,
và trong thực tế đă có nhiều nhà nghiên cứu làm rồi. Đối với những ai rành
triết lư Phật th́ câu giải thích đơn giản là vô minh. V́ vô minh, v́
thiếu lư trí nên con người mới bị cám dỗ và sẵn sàng tin vào những điều nhảm
nhí.
Nhưng ở đây tôi muốn đề nghị hai
giải thích khác. Thứ nhất những người tin vào những chuyện nhảm nhí như thế
chưa từng hay không muốn tiếp cận với sự thật khoa học và những phê b́nh về niềm
tin của họ. Họ tin và v́ thế bỏ ngoài tai, bịt hai mắt, đóng cửa miệng để duy
tŕ niềm tin dù phi lư của họ. Tất nhiên cũng có người muốn t́m hiểu, nhưng t́m
hiểu của họ chỉ nhằm t́m lời giải thích cho niềm tin, chứ không phải để t́m lời
giải thích trái tai. Thứ hai các “lực lượng” nhận thức và xu hướng bốc đồng
trong những người có niềm tin đẩy đưa họ đến việc chấp nhận những sự kiện mà họ
cho là “không thể giải thích được”, và v́ thế phải có một bàn tay siêu thiên
nhiên nào đó can thiệp.
Hai lực trên đây cũng chính là sản phẩm của phong trào phản trí thức trong thế
kỷ 20, một phong trào đă trở thành một lực cản trở khoa học phát triển ngay cả ở
các nước kỹ nghệ như Mỹ. Cuộc chiến giữa trí thức và phản trí thức vẫn c̣n kéo
dài cho đến ngày nay, và xem ra chưa đến hồi kết thúc, vẫn c̣n sản sinh ra những
câu chuyện quái gở. Trong cuộc chiến này, các lực lượng theo trào lưu chính
thống (fundamentalists) tôn giáo độc thần (như Kitô giáo, Do Thái giáo, và Hồi
giáo) nhất định phủ nhận tất cả những giải thích dựa vào khoa học, v́ đối với họ
chỉ có Thượng đế mới là “người” quyết định tất cả, tất cả những ǵ đi ngược lại
niềm tin là phản Thượng đế!
Nhưng đó là một niềm tin nguy hiểm. Năm 1945, George Orwell từng viết một câu
mà đọc lại xem ra vẫn c̣n tính thời sự: “Khi nào niềm tin siêu nhiên vẫn c̣n
tồn tại, con người vẫn c̣n bị những giáo sĩ xảo quyệt và đầu sỏ chính trị lợi
dụng, và tiến bộ kỹ thuật – một điều kiện tiên quyết cho một xă hội công bằng –
không thể nào thực hiện được. Mặt khác, khi con người chấm dứt tôn thờ Thượng
đế, họ sẽ quay sang tôn sùng thần tượng với những thảm họa không lường.”
Trong bài tản mạn tháng Sáu, tôi có viết: “Nói tóm lại, chẳng có tượng nào
khóc cả. Toàn là dỏm cả thôi. Không dỏm th́ cũng là bịa. Và không bịa th́
cũng là nói láo để thu hút chú ư quần chúng.” Câu này vẫn đúng. Hy vọng
rằng qua câu chuyện này, đồng hương sẽ sáng suốt nhận ra rằng không nên và đừng
bao giờ tin vào những câu chuyện nhảm nhí như thế nữa để khỏi phải mất tiền cho
những người chuyên nghề lái buôn mê tín dựa vào sự vô minh và nhẹ dạ của người
khác.
|