Chuyển Luân kính chúc quý bạn đọc gần xa một năm Mậu Tý-2008 Sức khoẻ, An lạc và Tinh tấn

Trang chủ || Liên hệ

Góp nhặt cát đá

Tác giả

CHUYỂN LUÂN SỐ THÁNG 05/2004

Vài bài học lịch sử đế quốc

Nguyễn Văn

            Ngày 28 tháng Sáu năm 2004, Toàn quyền Paul Bremer thay mặt cho chính phủ Mĩ bàn giao chính quyền lại cho một nhóm người Iraq.  Báo chí Tây phương, chủ yếu là báo chí Mĩ, hoan hỉ loan tin như là một sự kiện trọng đại.  Họ cho rằng Mĩ đã làm xong nhiệm vụ giải phóng Iraq và nay đến lượt người Iraq phải tự lo liệu lấy cho mình.  Trên danh nghĩa, lịch sử Iraq đang sang trang, nhưng trên thực tế ai cũng biết chính quyền mới của Iraq chỉ là một chính phủ bù nhìn, mà người đứng sau giật giây vẫn là những người theo chủ nghĩa Tân bảo thủ trong chính phủ ông Bush.   

            Giới báo chí Tây phương gọi đây là một pseudo-state, nhà nước giả tạo.  Tại sao?  Tại vì trên thực tế, chính phủ này chẳng có quyền hạn gì cả; Mĩ vẫn còn nắm quyền kiểm soát Iraq.  Các quan chức trong chính phủ Bush chẳng dấu diếm gì sự giật giây của họ.  Bộ trưởng quốc phòng Donal Rumsfeld từng nói bất kể người dân Iraq muốn gì, Mĩ sẽ không để cho Iraq có một chế độ như Iran.  Nói cách khác, Mĩ vẫn phải kiểm soát và chi phối Iraq từ nội an, quốc phòng, kinh tế đến ngoại giao.  Ngay cả người đứng đầu của chính phủ lâm thời Iraq cũng là một người của CIA (1).   

            Với một sự dàn xếp như thế, một câu hỏi mà nhiều người đặt ra ngày nay là Iraq sẽ đi về đâu?  Để đoán biết tình hình Iraq sẽ đi về đâu, chúng ta cần phải dở vài trang sử cũ.  Những trang sử sẽ cho chúng ta thấy Mĩ chưa bao giờ có thành tích xây dựng nền dân chủ cho những nước mà họ đi “giải phóng”.  Hãy lấy trường hợp Phi Luật Tân làm ví dụ.  Năm 1898, trong cuộc chiến Mĩ – Tây Ban Nha, Hải quân Mĩ đánh bại và hất cẳng Tây Ban Nha ra khỏi Phi Luật Tân.  Nhưng thay vì sáng lập ra một nước Phi Luật Tân dân chủ, chính phủ Mĩ dưới quyền Tổng thống McKinley thôn tính và biến Phi Luật Tân thành một thuộc địa.  Sau đó, Mĩ tiến hành một cuộc chiến tàn bạo chống lại phong trào kháng chiến Phi mà Mĩ từng hết lòng yểm trợ trước đó trong cuộc chiến chống Tây Ban Nha.  Cuộc chiến chống Phi Luật Tân của Mĩ  kéo dài suốt 14 năm trời, gây ra cái chết cho hơn 4,000 lính Mĩ, và hơn 200,000 người Phi Luật Tân.  Cả thế kỉ sau, người Phi vẫn còn nhớ đến cuộc chiến đẩm máu này (2). 

            Cũng như ở Iraq hiện nay, Chính phủ Mĩ từng khoe khoang rằng họ là người giải phóng và lập nền dân chủ cho Phi Luật Tân, một nền dân chủ đầu tiên tại Châu Á.  Thế nhưng sự thật thì khác hẳn 180 độ.  Mĩ chẳng những không có công gì trong cái gọi là lập ra nền dân chủ cho Phi, mà còn thiết lập một chính quyền phi dân chủ nhất cho Phi.  Guồng máy tuyển cử do Mĩ lập ra ở Phi vào năm 1946 chỉ là cái “vành đai dân chủ”, mà phía trong là một số ít đại gia đình, là đồng minh của giới đầu tư Mĩ hoàn toàn kiểm soát đất đai, kinh tế, và xã hội Phi.  Hệ thống bán gia đình trị này bị sụp đổ vào năm 1973 khi Ferdinand Marcos tự xưng tổng thống vĩnh viễn của Phi Luật Tân.  Thế rồi năm 1986, Marcos bị hất cẳng. 

            Nhưng ngay cả ngày nay, nền dân chủ Phi Luật Tân vẫn chỉ nằm trong mơ chứ chưa bao giờ thành sự thật.  Ba tháng trước khi Bush viếng thăm Phi Luật Tân, một nhóm lính Phi nổi loạn đòi thay đổi chính phủ.  Trong tình hình hiện nay, với các nhóm phiến loạn Hồi giáo và cực đoan khác, Phi Luật Tân là một nước phi chính quyền nhất, là một nhà nước bất ổn nhất trong các nước Á châu.  Nếu bài học lịch sử của cái gọi là “giải phóng” ở Phi Luật Tân là một cơ sở phán đoán, thì chúng ta cũng có thể nói người Mĩ đã xâm lăng Iraq với hai con mắt nhắm nghiền.  

            Trước khi chiếm đóng Phi Luật Tân, Hoa Kì cực lực chống lại những đế quốc thuộc địa như Anh.  Nhưng một khi đã khống chế và nắm lấy các phần đất thuộc đế quốc Tây Ban Nha, Mĩ trở thành một đế quốc mà chính Mĩ từng chống lại quyết liệt.  Mĩ muốn trở thành một Anh, Pháp, Nga, hay Nhật.  Tổng thống Theodore Roosevelt từng gọi ý đồ đế quốc này là “the domination of the world” – thống trị thế giới.  

            Một số người Mĩ lí giải rằng Mĩ cần thuộc địa để phát triển kinh tế và quân sự, để tìm thị trường mới cho giới tư bản.  Nhưng những kẻ chủ trương đế quốc, kể cả những kẻ truyền đạo trong Phản thệ giáo, cũng xem công cuộc bành trướng ảnh hưởng và lãnh thổ là một nghĩa vụ của Mĩ, nghĩa vụ ban phát văn minh và dân chủ cho các nước “kém văn minh”.  Qua việc thôn tính và biến các nước ngoài Mĩ thành thuộc địa, Mĩ có thể truyền bá các giá trị chính trị, tôn giáo Kitô.  “Lãnh thổ đến với chúng ta khi chúng ta gây chiến vì những nguyên nhân thánh thiện,” Tổng thống William McKinley từng nói như thế tại Phi Luật Tân vào tháng 10 năm 1900.  Lập trường này còn được một sử gia nổi tiếng (mà sau này là Hiệu trưởng trường Đại học Princeton): Năm 1901, Woodrow Wilson bảo vệ việc chiếm đóng Phi Luật Tân bằng lập luận: “Dù muốn hay không, phương Đông cần phải được mở mang và thay đổi; các tiêu chuẩn của Tây phương phải được áp đặt trên các tiêu chuẩn của Đông phương; các quốc gia và dân tộc đã từng tồn tại qua nhiều thế kỉ phải được nhanh chóng biến thành một bộ phận của thế giới thương mại, và cho họ tiếp thu những tư tưởng đã từng làm cho Tây phương tiến bộ.” 

            Nhưng trớ trêu thay, chính Wilson và Theodore Roosevelt là hai tổng thống đầu tiên khám phá rằng cuộc thí nghiệm với chủ nghĩa đế quốc không thể thành công.  Trước đó, Roosevelt là người muốn Mĩ phải tiến chiếm các lãnh địa thuộc đế quốc Tây Ban Nha; ấy thế mà khi trở thành tổng thống vào năm 1901, tinh thần đế quốc của ông lại suy tàn theo thời gian.  Trong thời làm tổng thống ông từ chối chiếm Cộng hòa Domican, và biến Mĩ thành một nước trung gian trong các cuộc đàm phán thay vì một nước cạnh tranh đi tìm thuộc địa mới.  

            Khi đắc cử tổng thống, Wilson huênh hoang cho rằng ông có thể “dạy các nước cộng hòa Nam Mĩ cách tuyển cử những người tốt”.  Sau khi Tướng Victoriano Huerta tổ chức ám sát Tổng thống Francisco Madero (người được dân bầu trong một cuộc bầu cử dân chủ ở Mexico) và nắm quyền vào tháng 2 năm 1913, Wilson hứa sẽ tống cổ tên quân phiệt, và gửi quân Mĩ vượt biên giới  sang Mễ Tây Cơ.  Nhưng thay vì được chào đón như là đoàn giải phóng quân, lính Mĩ đương đầu với một phong trào kháng chiến và biểu tình liên tục, làm cho các đối thủ của chế độ quân phiệt  Huerta đoàn kết lại quyết tâm đuổi Mĩ.  Ở thành phố Mexico, học sinh hô khẩu hiệu, “Death to the Gringos.”  Các cơ sở thương mại của Mĩ ở Mễ Tây Cơ phải đóng cửa.  Tờ báo El Imparcial tuyên bố, “Đất tổ đang bị hãm hiếp vì ngoại xâm!  Chúng ta sẽ chết, nhưng chúng ta hãy giết!”  Wilson học một bài học cay đắng về thiết lập dân chủ trong một nước không cùng văn hóa với Mĩ.   

            Trong Thế chiến thứ nhất, Wilson rút ra nhiều kết luận mạnh về vai trò của đế quốc và chủ nghĩa đế quốc.  Cũng giống như Roosevelt và nhiều lãnh tụ Âu châu khác, Wilson thật sự tin rằng sự bành trướng của chủ nghĩa đế quốc sẽ đem lại văn minh, hòa bình, tư bản, và cải thiện đời sống cho dân chúng thuộc các quốc gia được xem là “man rợ”.  Nhưng sự thật phũ phàng hơn cái viễn ảnh đó: sự có mặt của đế quốc tại các nước thuộc địa làm cho dân chúng địa phương nhất lòng đoàn kết chống lại các thế lực đế quốc.  Cuối cùng Wilson đi đến một kết luận: muốn loại trừ chiến tranh, chỉ có cách là giải tán thể chế thực dân, cho người dân địa phương có quyền tự trị.   

            Sau Thế chiến thứ nhất, Wilson cố thuyết phục đồng minh từ bỏ chế độ thực dân và từ bỏ giấc mộng đế quốc, nhưng Wilson thất bại nặng nề.  Đến Thế chiến thứ hai, Franklin Roosevelt tiếp tục đường lối của Wilson, tức là tìm cách giải thể chủ nghĩa đế quốc.  Nhưng sau chiến tranh, cả Anh và Pháp vẫn không từ bỏ chủ nghĩa đế quốc, mà còn cố gắng bám víu vào các nước thuộc địa cũ ở Phi châu và Đông Nam Á.  Mặt khác, Nga bành trướng thế lực mình sang các nước Đông Âu, Nam Âu và Tây Á.  Phản ứng trước sự bành trướng đó, Mĩ cũng tìm cách trở thành một đế quốc, hay nói đúng hơn là “tân đế quốc”: thay vì thôn tính các nước khác, Mĩ áp đặt hệ thống kinh tế và chính trị của mình lên các nước nhỏ yếu hơn, và tìm cách tạo nên những chính phủ thân thiện với Mĩ.  Do đó, chủ nghĩa đế quốc vẫn tồn tại trong thời Chiến tranh Lạnh, nhưng dưới hình thức đấu tranh giữa chủ nghĩa tân đế quốc (núp dưới mĩ từ “thế giới tự do”) và chủ nghĩa cộng sản.  

            Trong thời Chiến tranh lạnh, Mĩ tìm cách can thiệp và gây bất ổn định cho các nước Mĩ muốn bành trướng thế lực.  Chẳng hạn như trường hợp Iran, năm 1953, chính phủ Mĩ bật đèn xanh cho CIA lật đổ chính phủ của thủ tướng Mohammad Mossadeq và thiết lập một chế độ quân chủ dưới quyền của vua Iran (tức shah), mà trước đó Anh đã từng thiết lập vào năm 1941.  Trong vùng Trung Đông, Mĩ được xem là một đế quốc mới, kế thừa vai trò của đế quốc Anh.  Ở Việt Nam, Cam-bốt và Lào, Mĩ cũng tìm cách thiết lập những chính phủ bù nhìn thân Mĩ, nhưng hậu quả là một thất bại thê thảm.  

            Sau khi Chiến tranh Lạnh chấm dứt, Bush cha và Clinton lại tiếp tục chủ nghĩa Wilson, tìm cách giải thể chủ nghĩa đế quốc đã từng gây nên hai trận thế chiến, và hàng trăm cuộc chiến lớn nhỏ trên khắp thế giới.  Trước tình hình Iraq xâm lấn Kuwait, Bush cha khôn khéo tranh thủ sự yểm trợ của Liên hiệp quốc và đồng minh Ả Rập để đầy lùi Saddam Hussein.  Clinton cũng sử dụng một chiến lược tương tự khi can thiệp vào cuộc khủng hoảng trong vùng Bulkans.  

            Đến thập niên 1990s, giới Tân bảo thủ ra đời, và họ hành động như là những người đế quốc.  Những người như Wolfowitz, Boot, Perle, Kritol (chủ bút tờ Weekly Standard, v.v… nắm giữ một số chức vụ quan trọng trong chính phủ ông Bush, và chính họ là kiến trúc sư của cuộc xung đột tại Iraq ngày nay.  Đầu thế kỉ 20, Theodore Roosevelt và Henry Cabot Lodge là những người chống lại nỗ lực giải tán chủ nghĩa đế quốc của Tổng thống Grover Cleveland.  (Đến khi McKinley đắc cử tổng thống năm 1896, Roosevelt tham gia chính phủ với chức vụ thứ trưởng bộ hải quân).  Do đó, có thể nói giới tân bảo thủ ngày nay chính là hiện thân của giới bảo thủ Mĩ vào đầu thế kỉ 20.   

            Al Qaeda và các tổ chức khủng bố ngày nay là sản phẩm hay hệ quả của quốc gia chủ nghĩa chống lại đế quốc chủ nghĩa.  Các phong trào Hồi giáo công khai mô tả chủ nghĩa đế quốc Tây phương là kẻ thù của họ.  Nếu có cái gì khác biệt giữa các phong trào chống Tây phương, có lẽ thái độ đối với phụ nữ của nhóm Hồi giáo cực đoan là một đặc điểm chính.  Nhưng sau biến cố 9/11, trong khi Washington tìm hiểu cái gì đã xảy ra, giới Tân bảo thủ cho rằng các phong trào này là sản phẩm của Hồi giáo loạn trí, được nung nấu bằng lòng ganh tị trước sự thành công của Mĩ.  Giới Tân bảo thủ bác bỏ ảnh hưởng của cuộc xung đột Do Thái và người Palestine.  Thế rồi, khi bọn Taliban bị hất cẳng ra khỏi Afghanistan, giới Tân bảo thủ bắt đầu nhắm vào Baghdad.  Họ lí giải rằng cần phải lật đổ Saddam Hussein để thiết lập nền dân chủ cho Trung Đông, và qua đó dần dần biến các chế độ độc tài khác trở thành các chế độ thân Mĩ, nằm dưới sự kiểm soát của Mĩ.  Họ xem thường, và thậm chí chẳng cần bận tâm đến ảnh hưởng của chủ nghĩa quốc gia Ả Rập.  Quan điểm này làm chúng ta nhớ đến thời đầu thế kỉ 20, năm 1899, giới thượng lưu Phi Luật Tân cũng từng cố vấn cho Tổng thống McKinley rằng Mĩ không cần phải quan tâm đến “tinh thần quốc gia” của người Phi.  Tương tự, năm 2003, giới Tân bảo thủ và nhóm người Iraq lưu vong thuyết phục Tổng thống Bush không cần phải quan tâm đến chủ nghĩa quốc gia Ả Rập, và lính Mĩ sẽ được chào đón với những vòng hoa.  

            Khi Baghdad thất thủ vào tháng Tư năm 2003, hoa chào mừng đâu chẳng thấy, mà chỉ thấy toàn cảnh chết chóc và kháng chiến chống Mĩ.  Trước tình hình này, chính phủ Bush lại hành động theo bài bản cũ: bổ nhiệm một người Mĩ trông nom chính phủ lâm thời, và hứa hẹn sẽ trao trả quyền tự trị cho dân Iraq nay mai, nhưng Mĩ nói rõ rằng họ chỉ muốn một chính phủ Iraq phản ảnh quyền lợi của Mĩ.  Dĩ nhiên.  Sau khi trao trả quyền cai trị cho người Iraq, quan toàn quyền L. Paul Bremer tuyên bố Mĩ sẽ duy trì kiểm soát quân sự, nội an, và ngoại giao.  Nói như một thành viên trong Hội đồng quản trị Iraq: đó là một chính phủ “có chủ quyền nhưng không thể thay đổi luật pháp, và không có quyền quyết định.”   

            Trong khi Iraq có một chính phủ bù nhìn mới thì tinh thần quốc gia và cường độ những cuộc đụng độ với liên quân tại Iraq xem ra càng ngày càng lớn.  Lính Mĩ phản ứng bằng cách dùng máy bay thả bom vào các vùng đông dân cư, xe tăng chận các cuộc biểu tình.  Ở Washington, các quan chức trong Chính phủ Bush đổ thừa tình trạng hiện nay vào các nhóm khủng bố từ nước ngoài và tàn quân còn trung thành với Saddam Hussein, nhưng sự thật cho thấy phong trào kháng chiến Iraq có nhiều thành phần, kể cả những người từng là nạn nhân của chế độ Hussein trước đây.  

            Lịch sử cận đại Iraq cho thấy nước này đã từng trải qua nhiều cuộc đảo chính và chém giết tàn khốc.  Năm 1958, vua Faisal bị một nhóm quân đội do Chuẩn tướng Abdel Karim Kassem và Đại tá Abdul Salam Arif  cầm đầu đảo chính bắn chết.  Vài tháng sau, Kassem hất cẳng Arif.  Lúc đó Saddam Hussein còn là một đại tá trẻ tuổi muốn lật đổ Kassem nhưng không thành công.  Đến năm 1963, sau một thời gian lưu vong, Arif quay trở về Iraq và giết chết Kassem, rồi lên nắm chính quyền.  Năm 1966, Arif bị chết trong một tai nạn trực thăng, và người em của ông lên cầm quyền.  Hai năm sau (năm 1968), Saddam Hussein lật đổ chế độ của em của Arif và lên nắm chính quyền.  Và ngày nay, Iraq chắc chắn sẽ còn trải qua một thời kì rối reng nữa.  

            Cách đây không lâu, người viết bài này từng đoán: “Với một lịch sử như thế, nếu Saddam Hussein bị Mĩ lật đổ, thì một nguy cơ biến loạn có thể xảy ra, mà Mĩ không thể nào kiểm soát được.” Nhận xét này xem ra vẫn đúng.  Tình hình Iraq vẫn còn rối reng: chém giết vẫn xảy ra hàng ngày.  Hầu như ngày nào cũng có một lính Mĩ hay liên quân bị giết.  Đó là chưa kể đến hàng trăm người dân Iraq bỏ mạng giữa hai lằn đạn Mĩ và Iraq.  Mà, chẳng riêng gì Iraq, kinh nghiệm ở A Phú Hãn ngày nay cho thấy Mĩ, sau khi đánh đổ Taliban, xã hội A Phú Hãn lại quay trở về thời sứ quân, hỗn loạn, và Mĩ hình như chỉ đứng ngoài khoanh tay mà nhìn vào.  Thomas Friedman, một cây bỉnh bút bảo thủ nổi tiếng của tờ New York Times, nhận xét rằng nhóm ông Bush có thể phá hủy hay hơn là xây dựng. 

            Người Mĩ luôn tin rằng họ đóng một vai trò đặc biệt trong việc làm thay đổi vận mạng thế giới, và hiểu biết của họ về đế quốc và chủ nghĩa đế quốc là một phương tiện quan trọng để đảm bảo họ hoàn thành vai trò đó.  Những người khai lập ra nước Mĩ tin rằng quốc gia trẻ trung của họ sẽ lãnh đạo bằng những mô hình gương mẫu.  Những kẻ theo chủ nghĩa đế quốc vào thập niên 1890s tin rằng Mĩ có khả năng sáng lập một đế quốc ngang hàng hay có thể cạnh tranh với các đế quốc Âu châu.  Chỉ có một khác biệt: đó là đế quốc Mĩ muốn áp đặt các giá trị Mĩ cho thuộc địa của mình.  Thượng nghị sĩ Albert Beveridge và các nhà truyền giáo chủ trương một chính sách “the imperialism of righteousness”, tức là “Chủ nghĩa đế quốc chính đáng”.  Beveridge cho rằng “Thượng đế đã sinh ra những dân tộc nói tiếng Anh và dân tộc Saxon để họ trở thành những người thầy tổ chức cho thế giới.  Ngài đã tạo ra chúng ta để chúng ta quản lí chính phủ của các dân tộc hoang dại và kì quặc.  Nếu không có một lực lượng như chúng ta thì thế giới này sẽ hỗn loạn, sẽ quay trở lại thời kì man rợ và đêm tối.  Và trong tất cả chủng tộc, Ngài đã chọn người Mĩ là dân tộc của Ngài, Ngài chọn chúng ta để lãnh đạo công cuộc cải tạo thế giới”.  

            Đầu thế kỉ 21 giới Tân bảo thủ Mĩ lại sử dụng bài bản cũ của Wilson với một ảo mộng quản lí dân chủ toàn cầu, nhưng không như Wilson, họ hành động đơn phương.  Giới Tân bảo thủ Mĩ nhìn Mĩ như là một thế lực đế quốc có khả năng cải biến toàn thế giới mà không cần đển sự hỗ trợ của đồng minh.  Nhưng không sớm thì muộn, họ sẽ phải học bài học của mà Theodore Roosevelt và Woodrow Wilson từng tiếp thu vào đầu thế kỉ 20.  Hành động đơn phương, dù với thế lực chính trị - kinh tế và bộ máy quân sự của Mĩ, để thống trị thế giới vẫn là một phương án có nhiều hạn chế, như sứ mệnh bất hạnh ở Iraq hiện nay và sự tái xuất hiện của tàn dư Taliban ở Afghanistan cho thấy.  Khi Mĩ đơn phương độc mã đi tìm kẻ thù và tiêu diệt kẻ thù  — mạo hiểm bước vào những lãnh thổ mà các thế lực đế quốc trước đây đã từng giẫm chân lên —  Mĩ có khả năng tự mình biến thành một kẻ thù của thế giới.

Chú thích thêm: 

Các câu trích dẫn trong bài này được chuyển ngữ từ bài viết “Imperical Amnesia” của John B. Judis đăng trên tạp chí Foreign Policy (Mĩ), số tháng 7/8, 2004.  Judis là nhà nghiên cứu chính trị hiện đang làm việc tại Carnegie Endowment for International Peace.
(1) Người đứng đầu, hay “thủ tướng”, của chính phủ lâm thời Iraq hiện nay do Mĩ chọn là Iyad Allawi.  Khi chất vấn về mối liên hệ với CIA, Allawai chẳng những không dấu diếm về việc ông từng sống nhờ đồng tiền của CIA, mà còn tiết lộ rằng ông từng nhận tiền và làm việc cho 15 cơ quan tình báo quốc tế khác!  Allawai còn là cựu đảng viên Đảng Baath của Saddam Hussein; nhưng sau khi lưu vong ông từ bỏ đảng tịch vào thập niên 1970s. 

Nhưng quá khứ của Allawi còn làm cho nhiều người Iraq quan tâm hơn.  Iyad Allawi, 59 tuổi, sinh trưởng trong một gia đình theo Hồi giáo phái Shia.  Allawi học đại học ở Baghdad và tốt nghiệp bác sĩ thần kinh.  Sau khi tốt nghiệp đại học, ông được học bổng đi du học ở Anh.  Tại Anh, Allawi làm việc cho cơ quan tình báo Iraq và đứng đầu tổ chức sinh viên Iraq ở Âu châu.  Sau đó, Allawi còn làm việc cho các cơ quan tình báo của Anh, Mĩ và Âu châu.  Năm 1978, khi biết Allawi làm việc cho tình báo ngoại quốc, Saddam Hussein gửi điệp viên sang Anh ám sát Allawai.  Họ tung vào phòng trọ của Allawi, dùng dào và búa để giết ông.  Tuy cuộc ám sát không thành, Allawi sống sót nhưng bị thương nặng.  

            Allawi quyết tâm chống Saddam Hussein từ đó, và thành lập tổ chức Iraqi National Accord nhằm thu hút các thành phần bất mản trong đảng Baath và quân đội của Hussein.  Năm 1996, Allawi mở chi nhánh Iraqi National Accord tại Jordan và tiến hành một cuộc đảo chính chống Hussein.  Cuộc đảo chính bất thành, nhưng nhiều người trong tổ chức của Allawi bị giết chết.  Dù thế, CIA vẫn tin tưởng vào Allawi và tiếp tục yểm trợ tiền tài của nhóm Iraqi National Accord.   

            Đến khi tổ chức Iraq National Congress của Ahmed Chalabi bị thất sủng, Iraqi National Accord của Allawi trở thành con cưng của Mĩ.  (Cần nói thêm rằng Chalabi là con cưng của Pentagon và giới Tân bảo thủ Mĩ, nhưng CIA lại rất ghét Chalabi).   

(2) Ngày 18 tháng 10 năm 2003, Tổng thống Bush ghé thăm thủ đô Phi Luật Tân Manila trong chuyến viếng thăm Á châu.  Chiếc Air Force One của ông Bush cần phải có một đội chiến đấu cơ F-15 bảo vệ để đáp xuống phi trường Manila, vì sợ khủng bố tấn công.  Chương trình đọc diễn văn của ông Bush tại Quốc hội Phi phải đình hoản vì hàng ngàn người biểu tình trên tất cả mọi con đường mà đoàn xe của ông đi qua.  Ngay cả trước Quốc hội Phi, hàng ngàn người Phi cũng đứng chờ ông Bush để biểu tình nhắc nhở những cuộc tàn sát người Phi do lính Mĩ chủ trương trong cuộc chiến vừa nói trên.