Chuyển Luân kính chúc quý bạn đọc gần xa một năm Mậu Tý-2008 Sức khoẻ, An lạc và Tinh tấn

Trang chủ || Liên hệ

Góp nhặt cát đá

Tác giả

CHUYỂN LUÂN SỐ THÁNG 06/2004

Lời nói đầu:  Người mình thường nói chỉ có lúc khốn khó chúng ta mới biết ai người bạn tốt.  Đành rằng xe lôi chẳng phải là phương tiện tiện nghi gì, nhưng trong thời đất nước còn khó khăn, nó đóng một vai trò không nhỏ trong việc đưa đón khách và hàng hóa.  Xe lôi là một người bạn tốt của bà con nông dân. 

Không biết các bạn nghĩ sao chứ khi nghe tin này tôi cảm thấy buồn buồn, bởi vì nó giống như mình sẽ mất đi một kỉ niệm.  Mai đây, cùng với sự phát triển của nước nhà, chúng ta sẽ không còn thấy xe thồ, sẽ không còn kinh nghiệm xe lôi, sẽ mất đi những con đò … Tôi không dám nghĩ tới, nhưng nỗi sợ vẫn đâu đó trong tôi là một ngày nào đó chúng ta sẽ không còn thấy con trâu trên đồng ruộng Việt Nam.

Vĩnh biệt xe lôi!

TT - Sau hàng chục năm tồn tại, giờ đây xe lôi - phương tiện vận chuyển đặc trưng của miền Tây Nam bộ (đặc biệt là đất Tây Đô) - đã đến hồi cáo chung khi chính quyền quyết định “khai tử” chúng.

Chạy xe lôi, nuôi con vào đại học

Ở đất Tây Đô, xe lôi là loại phương tiện đại chúng mà hầu hết người lao động đều rất cần khi đi lại. Cũng chính nghề này mà biết bao ông bố đã có đủ tiền đưa đàn con vào đại học.

Những năm 1960, gia đình ông Bùi Văn Tuồng rất nghèo, suy đi tính lại không tìm được việc làm nào để có thể nuôi nổi chín người con, huống chi nghĩ đến chuyện cho chúng ăn học. Thế là ông tính đến trang trải việc cơm áo gạo tiền hằng ngày bằng nghề xe lôi. Sáng dắt xe đi đến tối mịt mới về với một khoản tiền còm cõi, vậy mà gia đình ông cũng “lây lất” được. Từ đó từng người con được đến trường cùng bạn bè, học lên đại học và... làm ông này bà nọ.

Hiện nay anh Bùi Hữu Nhơn - người con thứ tư của ông, đã là phó bí thư, chủ tịch UBND quận Ninh Kiều - một chức vị có được cũng chính “nhờ cái nghề xe lôi đầy vất vả của người cha ươm mầm”. Những người con khác cũng học hành đỗ đạt, có công ăn việc làm hẳn hoi.

Ông Tuồng nhớ lại: “Thấm thoắt mà tôi đã hành nghề xe lôi trên 40 năm, nếm đủ bao mùi đắng cay khổ cực của nghề. Nghề xe lôi không thể làm con người ta giàu lên nhưng cũng không làm họ túng thiếu, cái ăn cái mặc vẫn đủ đầy, nếu biết tích cóp thì chuyện gì cũng xong”. Hiện ông không còn ngồi sau tay lái để kiếm cơm từng bữa nữa nhưng nghề xe lôi như đã ăn sâu vào máu thịt rồi. Cái danh phó chủ nhiệm HTX xe thô sơ hiện nay đối với ông như là một dấu ấn kỷ niệm gần nửa thế kỷ gắn với nghề này.

Hàng ngàn gia đình khác cũng tương tự. Ông Võ Văn Mạnh, hiện là chủ nhiệm HTX xe thô sơ Ninh Kiều, cũng là một trong những người hành nghề xe lôi lâu đời ở xứ Cần Thơ. Sau 1975, mặc dù có bằng cấp cao đẳng về xây dựng, được một số công ty nhận vào làm nhưng ông thấy đồng lương không lo nổi gia đình nên quyết định cáo lui về... chạy xe lôi.

Ông cười khi kể về quyết định gắn với nghề: “Thời điểm đó tôi có bốn người con, lương thì quá ít. Dành dụm được một ít tiền tôi liền thuê một cái thùng xe và móc vào chiếc xe Sachs để kiếm thêm thu nhập vào những buổi tối. Riết rồi quen nên bỏ luôn nghề chính và nghề phụ dần dần lên ngôi”. Chính nhờ nghề xe lôi mà ông Mạnh đã nuôi sáu người con ăn học nên người, trong đó ba người tốt nghiệp đại học, hai người tốt nghiệp cao đẳng và đứa con út năm nay tốt nghiệp đại học.

Sứ mệnh sắp hoàn thành?

TP Cần Thơ, tỉnh Vĩnh Long, Sóc Trăng, Trà Vinh... đã và đang có “lộ trình” từ hạn chế đi đến chấm dứt hoạt động của xe lôi, nghĩa là xe lôi sắp vào “cửa tử”. Riêng Cần Thơ, mấy năm trước khi ngấp nghé lên đô thị trực thuộc trung ương thì một số tuyến đường trong nội ô thành phố đã hạn chế xe lôi hoạt động. Mới đây, chính quyền thành phố ra quyết định cấm hẳn xe lôi hoạt động trên hai tuyến quốc lộ 1 và 91 từ ngày 1-6.

Anh Nguyễn Văn Bình, chạy xe trên mười năm, than: “Bước qua tháng sáu này xe lôi bị cấm hoạt động thêm hai tuyến xương sống, không biết chúng tôi phải làm nghề gì khi không có sẵn nghề, vốn trong tay. Mọi việc diễn ra quá nhanh trong khi chưa nghe nói đến chính sách hỗ trợ gì khi bỏ nghề. Đầu năm chưa nghe cấm, nhưng khi chúng tôi đi đóng thuế má, bảo hiểm, đăng ký xong xuôi rồi thì lệnh cấm được ban hành”.

Anh Trần Thanh Tùng - 44 tuổi, người chạy xe lôi ở Bình Minh, Vĩnh Long 20 năm nay, là thành viên của Hợp tác xã xe lôi Thành Công - cho biết: “Nếu Nhà nước có chủ trương thì chúng tôi phải chấp hành. Mong muốn của giới xe lôi là Nhà nước hỗ trợ, cho vay vốn chuyển đổi nghề để cuộc sống của chúng tôi không quá khó khăn”.

Hiện nay, khu vực trung tâm thành phố Cần Thơ có 1.109 xe lôi trong tổ chức (HTX) và khoảng 1.500 xe hoạt động không đăng ký. Theo chính quyền địa phương, cấm xe lôi vì một số nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân chính là “sứ mệnh lịch sử” của loại xe này đã hoàn thành khi Cần Thơ là đô thị trực thuộc trung ương, kế đến là tai nạn do xe lôi gây ra nhiều.

Đứng trước nỗi bức xúc của các xã viên, ban chủ nhiệm HTX xe thô sơ ở TP Cần Thơ đã kiến nghị với chính quyền cần “mềm mỏng” hơn trong việc cấm xe lôi hoạt động trên hai tuyến quốc lộ bằng cách vẫn cho hoạt động trong những giờ không cao điểm hoặc vào ban đêm. Còn trong trường hợp bị cấm ngặt nghèo thì phải có các bước hỗ trợ cần thiết.  Tới đây xe lôi sẽ vắng dần trên những tuyến đường và sau đó coi như xe lôi chỉ còn là... kỷ niệm. Có lẽ rồi xe lôi cũng phải hoàn thành “sứ mạng” của mình, nhưng trước khi vĩnh biệt nó nên có một sự chuẩn bị nào đó cho người lao động...

PHƯƠNG NGUYÊN - QUỐC ANH

Nguồn: http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=34777&ChannelID=3