|
Phát hiện bản Kiều Nôm cổ nhất từ trước tới nay
Một bản
Kiều Nôm của Liễu Văn Đường khắc in năm 1866 dưới triều vua Tự Đức vừa được phát
hiện tại TP Vinh (Nghệ An). So với các bản Kiều Nôm đă từng phát hiện và công bố
của các nhà nghiên cứu, đây là bản cổ nhất.
Trong một
lần đến chơi nhà người quen ở thành phố Vinh - Nghệ An, t́nh cờ tôi được chủ nhà
cho xem một bản Kiều Nôm mà gia đ́nh c̣n giữ được.
Với chút vốn
liếng chữ Hán có được, tôi nhận ra đó là bản Kiều Nôm của Liễu Văn Đường khắc in
vào năm Tự Đức thứ 19, tức là năm Bính Dần 1866.
Đây có thể
coi là bản Kiều Nôm cổ nhất từ trước đến nay.
Bản Kiều có
kích cỡ 13 x 19 cm, khắc in trên giấy dó, gáy sách sờn không nh́n rơ số trang,
nhưng rơ ràng, đủ nét dễ đọc.
Rất tiếc là
những chủ nhân trước đây đă xé mất hơn 900 câu, may mà b́a sách c̣n nên biết
được niên đại, tác giả và nhà khắc in.
Sau trang
b́a là bài tựa của Phạm Quư Thích nguyên văn bằng chữ Hán.
Phạm Quư
Thích là bạn cùng thời với thi hào Nguyễn Du, tương truyền ông là người được
Nguyễn Du đưa bản thảo cho xem và đă sửa một số chữ trong bản thảo, khi đưa in
đổi tên sách "Đoạn trường Tân thanh" của Nguyễn Du thành "Kim Vân Kiều tân
truyện".
Bản Kiều này
c̣n được đóng kèm với hai tác phẩm khác nữa, các bản này của ai, nội dung thế
nào hiện chưa tra cứu được, một bản có tên là "Thiên tử vạn vạn niên lễ".
Gần đây, vấn
đề văn bản Truyện Kiều được giới nghiên cứu bàn căi nhiều, nhiều nhà
nghiên cứu lần lượt cho công bố các bản Kiều sưu tầm được cho là cổ nhất.
Ông Nguyễn
Quảng Tuân, một người say mê nghiên cứu Truyện Kiều đă sang tận Paris
t́m đọc, sao chép bản Kiều Nôm do Liễu Văn Đường tàng bản in năm 1871 hiện c̣n
lưu giữ ở thư viện Trường Sinh Ngữ Phương Đông - Paris (đă được Nhà xuất bản Văn
học xuất bản năm 2002, cũng in là bản cổ nhất).
Ngày
18-3-2004, báo Văn hóa số 974 đăng bài "Truyện Kiều - bản Kinh đời Tự
Đức bản Nôm cổ nhất mới phát hiện". Đây là bản Kinh do Lâm Nọa Phu sao chép vào
năm 1870 khi đang làm ở bộ Công dưới triều vua Tự Đức là bản cổ nhất của ông
Nguyễn Quảng Tuân sưu tầm.
Việc phát
hiện bản Kiều Nôm in năm 1866 dưới triều vua Tự Đức là cực kỳ quư giá.
Cùng với các
bản Liễu Văn Đường do ông Nguyễn Quảng Tuân sao chụp giới thiệu và bản Kiều Duy
Minh thị do Giáo sư Nguyễn Tài Cẩn công bố, giúp các nhà nghiên cứu thêm nhiều
thông tin quư khi t́m hiểu, nghiên cứu tác phẩm Truyện Kiều .
Nhận thấy
đây là một bản Kiều Nôm quư hiếm, tôi đặt vấn đề mua trưng bày ở Bảo tàng Nguyễn
Du, chủ nhân chưa đồng ư và đề nghị không công bố danh tính để có thời gian t́m
hiểu thêm về bản Kiều này.
ĐINH SỸ HỒNG
(Trưởng Ban quản lư di tích Nguyễn Du)
Theo Tiền phong
Trích:
nhandan.com.vn/tinbai/?top=43&sub=80&article=4967
|
