|
Ghi chép một chuyến đi : Kí sự trong quán bia ôm
Nguyễn Văn
Đối với tôi mỗi chuyến về thăm Việt Nam là một hành tŕnh về quá
khứ. T́m thăm bè bạn đă mất liên lạc từ mấy mươi năm xem đứa nào c̣n, đứa nào
mất. Những đứa nào c̣n th́ hẹn ḥ gặp nhau để tay bắt mặt mừng, để ôn lại những
kỉ niệm vui buồn thời trung học, để nhắc lại những ngày nóng bỏng thời sinh viên
xuống đường. Trong số bạn tôi c̣n sống sót và ở lại trong nước, một số nhỏ rất
thành công trên thương trường, một số khác th́ theo nghiệp khoa bảng, và một số
không may mắn th́ bỏ nghiệp sách vở và bút nghiên để về làm ruộng hay sống lây
lất qua ngày trong các vùng quê hẻo lánh. Hôm ghé Thành phố Hồ Chí Minh, tôi
rất mừng gặp lại một người bạn cũ thời trung học và đại học, nay là một thương
gia rất thành công trong lĩnh vực công nghiệp sản xuất. Sau hơn 30 năm, hai đứa
tóc đă đổi màu muối tiêu, mà gọi nhau cứ tao tao, mày mày y như thời c̣n trai
trẻ vậy. Có khi nhắc đến người xưa, nó c̣n dùng “thằng đó”, “con nhỏ đó” làm
tôi phải nhắc nó là “con nhỏ đó” bây giờ là bà ngoại rồi đấy, mày phải coi chừng
cách xưng hô! Nó cười x̣a. Bỏ nguyên ngày làm việc ở hăng, nó chở tôi đi tham
quan chung quanh thành phố, để t́m lại những người xưa cảnh cũ, nhưng nơi chốn
đă thay đổi quá nhiều đến nổi tôi không cách ǵ nhận ra nữa, rồi sau cùng là ghé
thăm hăng sản xuất khổng lồ của nó ở ngoại thành.
Đang ngồi uống cà phê trong một quán quen thuộc từ thập niên 70s, nó cứ nhấp
nhổm nh́n vào cái điện thoại di động. Điện thoại reo. Nó chụp nghe ngay và nói
nhỏ ǵ đó. Nó nh́n tôi cười bí hiểm và nói nhỏ: Hôm nay ḿnh đi tươi mát
nghen! Hai chữ “tươi mát” làm tôi liên tưởng đến cuộc hẹn đi nhậu lẩu mắm ở bên
Thủ Thiêm, nơi được xem là mát mẻ nhất hiện nay ở Thành phố. Tôi không nghi ngờ
ǵ cả và vui ḷng gật đầu. Nó hối tôi uống nhanh tách cà phê để lên xe đi đến
điểm hẹn.
Chiếc xe hiệu Toyota Corolla bon bon chạy. Một tay cầm tay lái, một tay cầm
điếu thuốc, nó cứ nh́n tôi và nhắc đi nhắc lại cụm từ “đi tươi mát”, làm như sợ
tôi quên. Xe chạy một hồi, tôi thấy chẳng đi về hướng Thủ Thiêm mà lại quanh co
trong Quận 5. Tôi bắt đầu nghi ngờ ... Tám giờ đêm. Đường xá c̣n khá đông
xe. Đến một con lộ tương đối yên tĩnh, xe dừng lại. Hai ba thanh niên ngồi đâu
đó bên đường băng qua, và lăng xăng chỉ chỗ đậu xe. Địa điểm: Một căn nhà 4
tầng, giống như một căn nhà ở, v́ ở ngoài hoàn toàn không có một bảng hiệu kinh
doanh nào cả, thế nhưng phía trong là cả một cơ sở làm ăn đồ sộ. Chúng tôi được
dẫn lên tầng số 3. Trên đường băng qua các pḥng ốc, tôi thấy một rừng cô gái
mặt hoa da phấn làm tôi hoa cả mắt. Cô nào cũng váy ngắn, váy dài, quần ḅ,
quần lụa, áo thụng, hay chỉ một mảnh vải bó ngang đôi ngực để lộ tấm vai trần
như muốn khoe với khách cái tươi trẻ của ḿnh.
Chúng tôi được dẫn đến một căn pḥng khoảng 4 x 3 mét. Ánh điện mờ mờ, huyền
ảo, làm tôi vốn mắt yếu rất khó nh́n rơ. Khi đă quen với môi trường mờ ảo, tôi
thấy trong pḥng chỉ có một cái bàn duy nhất và bộ tràng kỷ (sofa) xếp ṿng theo
góc của căn pḥng. Bàn chúng tôi ngồi đă có hai cặp nam nữ ngồi đó chắc cả giờ
trước đây. Hai người đàn ông trung niên kia là bạn thương mại của thằng bạn
tôi, một người là “Việt kiều” Canada. Chính hai người này đă liên lạc với nó
lúc năy. Chúng tôi bắt tay và tự giới thiệu.
Trên bàn là vài món nhậu hấp dẫn: một đĩa khô mực, một đĩa đậu phộng, một đĩa
thịt giống như thịt ḅ nướng, và một đĩa rau xanh. Phía dưới bàn là một kết bia
hiệu Tiger, với hàng chục lon lăn lóc dưới sàng nhà. Phía trước bàn là một cái
ti-vi hiệu Sony khổng lồ, và hai cặp nam nữ đang say sưa ca nhạc karaoke. Bên
cạnh cái ti-vi là pḥng vệ sinh, gồm có toilet và cả pḥng tắm. Đến bây giờ th́
tôi mới hiểu hai chữ “tươi mát” mà tên bạn của tôi nói đi nói lại trước đó có
nghĩa là ǵ: Tôi đang ở trong một quán bia ôm.
Vừa ngồi vào ghế sofa, chưa kịp định h́nh làm quen với môi trường mới, hai cô
gái liền sa vào hai chúng tôi. Cô kia có lẽ quá quen với thằng bạn tôi nên họ
vồn vă ôm nhau như cặp vợ chồng lâu ngày mới gặp lại. Cô gái ngồi cạnh tôi
trông phốp pháp, tóc nhuộm màu nâu, và tuổi chỉ độ 20 là cùng. Cô ta mặc áo
thun màu đen, h́nh như cố t́nh để ngực hờ hững, và chiếc váy bó sát người. Cô
ta nhanh nhẹn khui bia ra mời tôi cụng li. Tôi lấy cớ đang bị cảm nên không thể
uống bia nhiều được, vả lại tôi không thích bia. Cô ta làm vẻ nũng nịu nài nỉ
tôi uống cho được một li. Trong khi hai cặp nam nữ kia xong phần ca hát và đang
bận rộn hôn hít nhau, cô ta mời tôi ca nhạc karaoke, tôi nói tôi không biết ca.
Cô ta cố nhích lại ngồi sát tôi và đứng dậy làm những động tác có vẻ vô ư nhưng
ḱ thực là cố t́nh phô trương thân thể hấp dẫn của cô. Thỉnh thoảng có một bà
sồn sồn đi vào và đảo mắt nh́n quanh. H́nh như bà này là “giám thị”, xem xét
cách phục vụ và đếm cơ số bia th́ phải. Mỗi lần bà sồn sồn này đi vào, tôi thấy
các cô “tiếp viên” đều tỏ vẻ sợ bà này, và t́m cách nồng nàn với khách, như kêu
uống thêm bia, mời thức ăn, và nhích lại gần khách hơn nữa ... Tôi thấy tội
nghiệp cho các cô tiếp viên quá.
Thực ra, đây là lần đầu tiên tôi vào quán bia ôm một cách bất đắc dĩ, v́ trước
đây tôi chỉ nghe “bia ôm” chứ có biết trời trăng ǵ đâu. Tôi hơi bực ḿnh v́
cảm thấy như ḿnh bị lừa vào đây. Nhưng nghĩ lại, tôi lại thấy đây là một dịp
tốt để tôi … t́m hiểu sự t́nh bia ôm ra sao. Tôi bèn vận dụng kĩ năng tṛ
chuyện với bệnh nhân để mở một cuộc phỏng vấn cô nàng ngồi cạnh tôi ...
Tôi thừa lúc lai rai li bia để điều tra. Tên ǵ? Mỹ Kiều. Quê ở đâu? An
Giang. Tại sao làm nghề này? V́ cần tiền. Gia đ́nh có mấy anh chị em? Sáu, 3
nam và 3 nữ. Gia đ́nh làm nghề ǵ? Ba má làm ruộng; hai anh đi làm mướn; các
em c̣n đi học, một đứa đang học nghề ở Sài G̣n. Làm nghề này lâu chưa? Sáu
tháng. Trước đó làm ǵ? Đi học. Học ǵ? Học cao đẳng sư phạm. Tại sao nghỉ
học? Không có tiền đóng học phí và muốn có tiền giúp ba má. Chủ trả bao nhiêu
một đêm tiếp khách? Khoảng 50 ngàn, nhưng khách “boa” th́ nhiều hơn (nói câu
này, cô ta muốn nhắc khéo là tôi phải “boa” cho cô ta). Làm nghề này (bia ôm)
có cực không? Không, chỉ sợ say thôi, đêm nào cũng say. Có định làm lâu dài
không? Không. Có muốn lập gia đ́nh không? Muốn, nhưng ai tin ḿnh đây. Muốn
về quê sống không? Dứt khoát không. Tại sao? Sợ mang tiếng.
Tôi lấy cớ làm quen với hai anh bạn kia để rời cô ta. Tôi la cà lại gần anh bạn
có đôi mắt buồn đang ngồi cùng một cô cũng có đôi mắt buồn buồn. Anh ta tên là
T, hiện đang là giám đốc một công ti xuất nhập khẩu thực phẩm (của chính anh) và
từng là giảng viên vật lí, Đại học Khoa học trước 1975. Anh có một đứa con trai
đang du học ở Úc. Tôi hỏi anh có hay ghé quán bia ôm này không, th́ anh cho
biết đây là “quán nhà”. Anh vui miệng hỏi: “Ông mới đi bia ôm lần đầu hả?” Tôi
thú nhận. “Biết ngay mà, thấy cách ngồi và điệu bộ của ông là tôi biết ngay.”
Hay thiệt! Anh giảng thêm: “Đi uống bia ôm chẳng có ǵ là xấu cả. Lâu lâu trốn
bà xă đi tươi mát chứ có ǵ đâu mà ghê gớm, phải không? Hồi xưa mấy ông vua khi
ăn uống đều có các nàng ngồi cạnh phục vụ là một h́nh thức ‘bia ôm’ chứ c̣n ǵ
nữa.” Tôi nói giá bia ở đây đắt quá, đi hoài chịu sao nổi? “Ối trời ơi, ông
thiệt là chẳng biết ǵ cả. Ông đi bia ôm thường xuyên ông sẽ biết hết các ngón
nghề thôi. Có thằng trúng mánh do buôn lậu, có thằng vô áp phe, có thằng đăi
khách khi vô hợp đồng, đủ hết. Hôm nay tôi chiêu, mai ông chiêu, mốt thằng kia
[anh chỉ tay vào anh bạn tôi] chiêu, và cứ thế ta làm đều đều. Cứ như vậy ông
thấy coi, có khoản nào mà ḿnh không đến được với nhà hàng tươi mát, quán nhậu
có em út phục vụ được, phải không?” Rồi như để tỏ ḿnh biết chuyện, anh liệt kê
vanh vách hàng loạt những cái tên của các mày râu quan lớn hay đi nhậu bia ôm
với anh.
Nói đoạn anh T h́nh như nhớ lại cô gái ngồi bên cạnh, anh quay sang hỏi: “Có
đúng vậy hông cưng?” Cô nở nụ cười tươi như hoa và nói: “Dạ.” “Vậy th́ nâng li
thưởng cho anh bạn của anh đi!” Cô gái tự nhiên như không có ai chung quanh
liền ôm chầm lấy anh T hôn một cái chụt, và quay sang tôi đ̣i cụng li. Cô nói:
“Thay mặt nhà em, em mời anh hết li.” Anh T tiếp: Ừ, 100% đi!
Một CD với những bài hát thuộc loại nhạc sến thời trước 1975 được đưa vào máy
hát. Trên màn h́nh là một cô gái Á châu (có lẽ là người Việt) tóc nhuộm vàng
khè và một anh chàng choi choi đang đóng kịch vừa vụng về, gượng gạo, vừa rẻ
tiền để minh họa cho một bài ca có tên là “Xin làm người t́nh”, mà chỉ nghe lời
cũng đủ làm cho người ta rùng ḿnh nổi da gà. Nếu được làm người t́nh / Lạc
vào mắt nai tơ / Cho hồn bớt dại khờ / Nếu được làm người t́nh / Đùa tóc trong
chiều vắng / Làm gió thoáng bồi hồi … Rồi anh T quay sang cùng cô ta say sưa
hát theo lời ca trên màn ảnh.
Thằng bạn tôi lúc nào cũng đưa mắt nh́n tôi như khuyến khích “cứ tự nhiên đi!”
Nhưng làm sao tự nhiên được. Tôi cũng chẳng biết phải làm ǵ trong khi họ đang
say sưa ca hát, âu yếm nhau. Tôi cảm thấy ḿnh chẳng những không thích hợp với
cái không khí quái gở này mà c̣n thấy ḿnh thừa thăi. Có lẽ cô ngồi bên cạnh và
thằng bạn tôi cũng nhận ra “vấn đề” của tôi, nên chúng tôi quyết định về sớm hơn
hai anh bạn kia.
Trên đường đưa tôi về nhà, thằng bạn tôi cứ phân bua hoài về chuyến đi “tươi
mát”. Nó nói “bọn Việt kiều” rất thích đi bia ôm, nên nó nghĩ tôi cũng như
thế. Tôi nhắc cho nó biết tôi không thích hai chữ “Việt kiều”, bởi v́ tôi sinh
ra và lớn lên ở Việt Nam, tôi là người Việt Nam đang sống ở nước ngoài, chứ
không phải “Việt kiều”. Tôi cũng chẳng cần dấu diếm rằng tôi không thích, nếu
không muốn nói là kinh tởm, cho cái tṛ bia ôm nhơ nhuốc như thế. Thằng bạn tôi
có vẻ “hối lỗi” và hứa lần sau sẽ đi những chỗ lành mạnh hơn, nhưng thời gian
tôi quá có hạn ...
Song, qua chuyến đi “tươi mát” này tôi cũng có thêm vài thông tin thú vị và kinh
nghiệm thực tế. Tôi tin rằng một số thông tin mà cô tiếp viên ngồi cạnh tôi và
anh T cung cấp là sự thật. Dựa theo những ǵ tôi thăm hỏi bạn bè và qua báo
chí, có thể nói phần lớn những cô gái làm nghề bia ôm ở Thành phố Hồ Chí Minh
ngày nay xuất thân từ các tỉnh Đồng bằng Sông Cửu Long, đặc biệt là An Giang và
Hậu Giang. (Hai tỉnh này cũng là nơi có nhiều cô gái lấy chồng Đài Loan). Hoàn
cảnh của những cô làm nghề này thường giống nhau: không có công ăn việc làm ổn
định, đường chồng con trắc trở, gia đ́nh nghèo khó, v.v… nên phải lặn lội lên
thành phố làm những nghề buôn hương bán phấn như thế. Tôi c̣n nghe nói có nhiều
cô thậm chí c̣n đi ra tận ngoài Bắc và các tỉnh gần biên giới Trung Quốc để kiếm
tiền bằng nghề bia ôm!
Trong khi các cô làm nghề bia ôm xuất thân từ cảnh nghèo nàn, th́ khách hàng
(hay thân chủ) là những người có tiền, có đồng ra đồng vô. Nếu không có tiền
th́ làm ǵ có khả năng để tiêu ra cả một trăm Mĩ kim mỗi lần đi bia ôm! Nhiều
thân chủ là quan chức, cán bộ cao cấp đi mua vui sau giờ làm việc. Đối với
những người này, chi tiêu ra một triệu đồng một chuyến đi “tươi mát” như thế là
chuyện b́nh thường, là một h́nh thức chiêu đăi bạn bè, đối tác thương mại.
Mục tiêu của các quán bia ôm rất đơn giản: bán bia nhiều và làm tiền. Và, để
thực hiện mục tiêu này, thủ thuật của các cô tiếp viên bia ôm là phải luôn luôn
tỏ ra có duyên, nũng nịu ch́u khách, nhiệt t́nh mời khách uống càng nhiều bia
càng tốt. Thậm chí khi khách say, các cô có thể sẽ đánh tráo bia thành chai
nước lạnh, hoặc khui bia đổ, bỏ lon thêm vào bàn nhậu để tính thêm tiền. Giá
bia (loại trung b́nh) ở đây lên đến 10.000 đồng/chai, trong khi ở ngoài giá chỉ
phân nửa hay 6000 đồng/chai. Do đó, chủ có lời, mà các cô cũng có lợi. Rồi các
cô c̣n được tiền boa, tiền bồ nhí, tiền chi chi đó nếu như khách hào hoa phong
nhă sẵn sàng mở hầu bao để tỏ ra ta là dân ăn chơi không sợ hết tiền, chỉ ngại
các cô không hết ḷng phục vụ thôi. Có cô c̣n phục vụ một cách cởi mở nữa. Xin
bạn đọc hiểu cho “cởi mở” ở đây đúng cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng: tâm t́nh, trao
đổi, chuyện tṛ để cởi mở tâm hồn; và nếu khách muốn, các cô cũng sẵn sàng cởi
mở cả thể xác theo nhiều dạng khác nhau, miễn sao khách vừa ḷng và các cô có
tiền là được.
Thành ra, quán bia ôm là một h́nh thức kinh doanh (nếu cho đó là “kinh doanh”)
có lời nhiều nhất mà đầu tư th́ chẳng bao nhiêu. Các quán bia ôm mọc lên như
nấm, như một cơn dịch lan rộng ra khắp nơi trên cả nước. Thực vậy, không những
chỉ ở Thành phố, mà ngay cả ở những vùng xa xôi như xă Vĩnh Trinh thuộc tỉnh Hậu
Giang cũng có bia ôm. (Cần nói thêm rằng Vĩnh Trinh là nơi khét tiếng về bia ôm
và tệ nạn xă hội). Ở đây, hàng ngày, khoảng 10 giờ đêm trở đi, các quán bia ôm
hoạt động gần như công khai, thân chủ và các cô tự nhiên ôm nhau ngay bên lề
đường trong khi xe chạy ngang bỏ lại cát bụi mù mịt ...
Do tính cách phi pháp của nó, các quán này thường núp dưới nhiều doanh nghiệp
khác nhau. Do đó, chỉ có những “thổ công” mới biết những địa điểm này. Điều
đáng nói là không phải chỉ có người dân thường mở quán bia ôm, mà ngay cả cán bộ
cũng làm chủ loại “doanh nghiệp” tai tiếng này.
Ở các vùng quê, bia ôm là tiềm tàng dẫn đến nhưng tai họa xă hội khó lường trước
được. Anh tài xế chở tôi từ Thành phố Hồ Chí Minh về Rạch Giá nhận xét rằng
thanh niên miền Tây Nam bộ ngày nay có vẻ “hư” hơn thanh niên miền Trung và miền
Bắc. Tại sao? V́, theo anh, bia ôm. Trên thực tế, bia ôm đang hàng ngày phá
vỡ mối quan hệ gia đ́nh, làm tha hóa đạo đức, thuần phong mĩ tục của dân làng,
tác động xấu đến giới trẻ mới lớn. Nếu tham nhũng và buôn lậu là một “quốc nạn”
th́ bia ôm là mầm móng cho tham nhũng. Nhà nước không thể và không nên xem nhẹ
tác hại của bia ôm.
|
|