|
Bảy Phát Hiện Thú Vị Về Hai Pho
Tượng Chùa Đậu
1. V́ sao xương đùi của
Thiền sư Vũ Khắc Minh bị vỡ?
Theo ông Nguyễn Lân Cường (ông
này lại nghe một người khác kể lại), điều này có duyên do là cách đây đă lâu,
một lần có hai người Pháp đến chùa chơi, họ ṭ ṃ không tin là trong tượng có
xương thật nên lấy ba toong đập thử cho biết. Chứ không phải tượng bỗng dưng mà
bị vỡ ở đùi. Các cụ đem sửa đă trát sơn ta lên vết vỡ, nhưng do không hoàn toàn
kín nên ôxy, côn trùng, vi sinh vật xâm nhập và phá huỷ ở bên trong. Cho nên ở
bên trong hỏng hơn so với nh́n bề ngoài ta tưởng.
Để sửa, Ban dự án đă phải khơi
rộng các rănh này để bơm thuốc vào bằng phương pháp Aeroson và xông để diệt vi
sinh vật. Để bảo đảm sự gắn kết bền vững của 2 loại sơn cũ và mới ở các vết nứt
trên đầu, mặt và hai đầu gối, họa sỹ sơn mài Đào Ngọc Hân có sáng kiến mở rộng
vết nứt rồi mới gia cố bằng vải màn trộn sơn. Với kỹ thuật truyền thống như bó,
hom, lót, thí, mài và thếp với các nguyên liệu như sơn ta, vải màn, giấy dó, mạt
cưa và đất, họ đă tiến hành sơn 14 lớp và thếp vàng vào tượng gốc Vũ Khắc Minh.
Những chỗ thếp vàng cũ c̣n tốt vẫn được giữ nguyên.
2.Có đúng là tượng Vũ
Khắc Minh chưa từng bị tu bổ lần nào không?
Không đúng. Sự thật là pho tượng
này đă bị tu bổ hai lần. Đó là điều mà các nhà khoa học phát hiện ra trong khi
phủ các lớp sơn lên tượng. Phía trong thếp vàng, c̣n lớp sau lại dùng bạc để
thếp ra bên ngoài. Đây là một trong những điều bất ngờ thú vị nhất, bởi v́ xưa
nay người ta vẫn tưởng chỉ có pho trắng (tượng thiền sư Vũ Khắc Trường) mới từng
được qua tu sửa sau trận lụt năm 1893.
3. Các "chỉ số"
về chiều cao, trọng lượng của Thiền sư Vũ Khắc Trường.
Nghiên cứu trên xương, trên phim
X quang và độ ṃn của răng cửa, nhóm tu bổ phát hiện ra thiền sư Vũ Khắc Trường
khi mất là một người đàn ông dưới 40 tuổi, cao khoảng 1m65. Không có bệnh lư thể
hiện trên xương.
4. V́ sao tay của pho
trắng lại dài hơn b́nh thường?
Câu chuyện là thế này: Trận lụt
lớn vào khoảng năm 1893, ngập am đặt tượng, đă làm cho pho Vũ Khắc Trường bị hư
hỏng nặng, xương cốt có phần bị lộn xộn. Khi bà con sắp xếp lại xương cho thiền
sư đă xảy ra sự cố rất ... ngộ nghĩnh, là : Xương chày bên phải lắp sang bên
trái và ngược lại. Xương mác của cả 2 ống chận lại được đưa lên xếp cùng với cả
2 xương cánh tay. Đó là lư do tại sao tay trái của của tượng thiền sư Vũ Khắc
Trường dài hơn b́nh thường (dài đúng bằng chiều dài thật của...cẳng chân nhà
sư).
Nếu bây giờ du khách đến chùa Đậu
chiêm ngưỡng tượng hai thiền sư th́ sẽ thấy tay trái của tượng Vũ Khắc Trường sẽ
vẫn "dài hơn". Là v́, như ông Cường cho biết: "Theo đúng nguyên tắc, Ban tu bổ
chúng tôi không được tự ư tháo dời hay dỡ xương ra. Cho nên, chúng tôi để nguyên
tay, chỉ xắp xếp lại xương chân cho đúng vị trí, v́ xương đùi đă bị tung ra".
5. Xương của Thiền sư Vũ
Khắc Trường có c̣n nguyên vẹn không?
Không hoàn toàn! Bên tu bổ cho
biết, xương sườn và đốt sống đă bị tiêu. Điều này được phát hiện khi PGS.TS.
Nguyễn Lân Cường đo đạc và chụp X quang xương của tượng tại Khoa X quang, Bệnh
Viện Tâm thần Trung ương. Phần chân và tay bị hỏng nặng nhất, làm rời ra cả 2
xương đùi, 2 xương chày và 1 xương đốt bàn tay bên phải.
6. Có phát hiện thêm
những phần xương mới không?
Khi dỡ bỏ phần lớn đất ở bên
trong tượng thiền sư Vũ Khắc Trường, c̣n phát hiện thêm 1 xương đ̣n, 1 xương sên
bên phải và 1 răng cửa trong hàm trên bên trái nhuộm đen
7. Sự thật về cốt xương
sống của tượng Thiền sư Vũ Khắc Trường.
Thêm vào đó, phần cột sống, như
VietNamNet đă từng thông tin, thực tế được đỡ bằng cọc tre và gỗ. Khi mở ra,
người ta thấy gỗ đă mục, c̣n tre th́ vẫn c̣n tốt nguyên (thế mới biết cây tre
của dân tộc Việt Nam ta tuyệt vời đến mức nào!). Các nhà khoa học đă dùng một
thanh tre mới (tre già) để thay thế.
Cùng với cuốn sách 500 trang kể lại toàn bộ tiến tŕnh tu
bổ của GS Nguyễn Lân Cường, chủ tŕ dự án, ĐD Phạm B́nh, Xưởng phim TL&KH TƯ
cũng đang hoàn chỉnh những thước phim cuối cùng bộ phim tài liệu khoa học "Tu bổ
và bảo quản 2 pho tượng táng ở Chùa Đậu".
Đỗ Diễm Huyền.
Nguồn vnn.vn tháng 11 2003
Các bài liên quan:
Phát hiện pho tượng táng ở
chùa Tiêu
Bí ẩn
về hai vị Thiền sư ở chùa Đậu
Thành
công việc phục chế công tŕnh tượng táng
Trùng
tu thành công hai pho tượng chùa Đậu
Người
phục chế các pho tượng táng
|
