Người Chăn Kiến
Bùi Ngọc Tấn
Cái tay B trưởng* ấy hoặc đă chán mọi chuyện đánh đấm, hoặc có máu hài hước. ông
M vừa bị vài cú khai vị tưởng rụng quai hàm th́ hắn hét bọn đàn em vây quanh ông
đang nổi cơn say đấm đá:
- Thôi
Hắn bước tới gần ông. Nh́n. Ngắm:
- Trắng.
- ...
- Làm nghề ǵ?
Ông nuốt một bụm máu, nửa cái răng gẫy vào bụng và biết nên nói thật:
- Giám đốc.
B trưởng reo lên:
- Thảo nào. Trắng như con gái
Rồi thật bất ngờ:
- Cho làm nữ thần Tự Do.
- ...
- Tượng nữ thần Tự Do ở bờ biển Nữu Ước. Làm giám đốc mà không biết à ?
Ông thoát khỏi trận đ̣n nhập B mà chưa ai lường hết được sự ghê gớm và hậu quả
của nó. Thay vào đó ông phải khoả thân leo lên bậc thang cao nhất, giáp cửa song
sắt ngăn với sân xê rom **, cái sân thượng chỉ về đêm mới có lính gác. Tay ông
giơ lên cao khi gói kẹo, khi quả dưa chuột ố những đồ tiếp tế của anh em tù --
để làm nữ thần Tự Do. Trần truồng trước hàng trăm con mắt, thật nhục nhă, quá
sức chịu đựng đối với một người từng làm giám đốc lại đă đứng tuổi như ông. ở
trên ấy ông thèm được như ông già chủ nhiệm hợp tác xă dưới kia, chỉ phải bế bọc
nội vụ đi quanh, hát ru em bài Bé bé bằng bông.
Đúng là tay B trưởng này có máu đại hài hước. Trời nóng, hắn ngồi phè phẹt giữa
sàn, hét:
- Hitachi!
Gần hai chục người lập tức vây quanh hắn.
- Quạt.
Tất cả quạt. Bằng tay. Nhưng mát, bay cả tóc. Hắn lại hét:
-Panasonic.
Những người trong đội Panasonic sẵn sàng.
- Quạt.
Lại c̣n thêm:
-Tuốc năng.
Cái ṿng người Panasonic vừa quạt vừa chạy quanh hắn giống đèn kéo quân bỗng
đồng loạt đổi chiều như cùng một bánh xe truyền lực.
Cô đơn khoả thân trên cao, cái nóng từ máy chàm vào người như nướng, ông M ao
ước được ở trong đội quạt, nhưng ông không dám nói với ai. Ngoài những lúc đi
cung hoặc học tập chính sách cải tạo, giờ chính quyền c̣n lại ông ngoan ngoăn
đứng làm nữ thần Tự Do. Cho đến một ngày ... Hôm ấy đi làm vệ sinh về, tay B
trưởng bắt ra 4 con kiến đỏ bé xíu đựng trong cái vỏ bao thuốc lá. Hắn cầm mẩu
gạch non khoanh 4 ṿng tṛn xuống nền xi măng. 12 anh tù được hắn chỉ định chia
thành 3 ca chăn 4 con kiến nhỏ. Ông M không ngờ ḿnh lại mê chăn kiến đến như
thế. Công việc ḱ dị ngày càng hấp dẫn ông. Nó làm ông khao khát đến bồn chồn.
Cho dù đó là khổ ải. Phải giữ kiến luôn ở trong ṿng tṛn. Trong ấy có bánh bích
qui, có đường, có thịt, kiến ăn nhưng không chịu ngủ, kiến vẫn ḅ t́m tổ. Phải
luôn tay chặn kiến lại và không được làm sứt một cái chân của kiến. Chính những
điều ấy khiến ông thèm khát. Nó sẽ giúp ông quên thời gian, quên những thiên thu
tại ngoại. Hơn nữa ông quá chán tṛ cởi truồng đứng trước mặt mọi người.
Thế là một hôm ông gặp B trưởng, ch́a ra một con kiến ông vừa bắt được trong khi
đi làm vệ sinh và rụt rè, ấp úng xin được chăn... B trưởng cố ḱm cơn giận. Hắn
miết chết con kiến và quắc mắt, hất hàm về phía sân xê rom.
Ông hiểu. Ông lại khoả thân bước lên. Nhưng ông không được làm thần Tự Do nữa.
Ông biến thành con chim. Con chim nhỏ trên cành cây cao. B trưởng đứng dưới, giả
cầm súng lom khom, chui lủi, ŕnh ngắm:
- Đoàng.
Ông phải rơi từ sát mái nhà xuống. B trưởng không bằng ḷng với cách rơi giả vờ,
rơi có chuẩn bị, rơi chân xuống trước ấy. Phải rơi như thật. Như bị bắn rụng
thật. Hiểu chửa. Làm lại.
"Thật quá rùng rợn. Cầu mong đừng gẫy cổ, vỡ mặt, mù mắt, gẫy tay là được. Cố
vượt qua. Để c̣n ra".
Ông M đă được ra. Ông được ra sau bốn tháng giam cứu. Ông được ra bởi ông không
có tội. Những người gây ra vụ án oan ức của ông đă bị kỉ luật.
Người ta đă khôi phục lại cho ông tất cả. Ông lại làm giám đốc nhưng ở một xí
nghiệp tận trong Nam, để ông có thể quên được những ǵ vừa trải qua. Ông cám ơn
cấp trên về điều tế nhị ấy.
Cũng như mọi xí nghiệp, giờ nghỉ trưa ở đây nhiều vẻ... Uống biạ Đánh cờ tướng.
Tiến lên. Làm vài séc bóng bàn. Chuyện gẫu ...
Giám đốc mới không tham dự. Ăn trưa xong ông về pḥng. Các vị chức sắc cũng muốn
kéo ông vào cuộc vui nhưng trả lời tiếng gơ cửa là sự im lặng.
Họ bảo nhau:
- Thôi. Để sếp ngủ.
Chẳng một ai biết sau khi gài trái cửa, giám đốc rút ngăn kéo lấy ra một lọ nhỏ,
trong đựng 4 con kiến. Ông thả lũ kiến vào một ṿng tṛn bằng phấn vẽ trên bàn.
Ông bẻ bánh cho chúng ăn và lấy những các-vi-dít (Có rất nhiều trong ngăn kéo ố
của khách và của ông) chặn chúng lại. Thỉnh thoảng ông c̣n đặt cả ghế lên bàn
làm việc. Và khoả thân trên ghế. Đứng thẳng. Mắt hướng về phía xa. Tay giơ cao.
Như kiểu thần Tự Do.
23.6.1993
Bùi Ngọc Tấn
(từ tập truyện ngắn: Những người rách việc, Nhà xuất bản Hà nội, 1996)
---------------------------
*) B: buồng xà lim. B trưởng: trưởng buồng, do ban giám đốc nhà tù chỉ định
trong số tù nhân, thường là một tay anh chị.
|