|
Một năm nguy hiểm
Nguyễn Văn
Một năm sau ngày Mĩ tuyên bố bắt đầu cuộc chiến pḥng ngừa, với cuộc dội bom
thần tốc xuống Baghdad, kết quả của việc ứng dụng biện pháp quân sự đă quá hiển
nhiên. Iraq ngày nay là một đất nước bị tàn phá nặng nề, chia rẽ, và đang nằm
giữa lằn ranh giữa nội chiến và tranh giành quyền lực. Gần 600 lính Mĩ, 60 lính
Anh, và 40 lính từ các quốc gia tham chiến khác đă bỏ mạng. Con số bị thương
c̣n cao hơn gấp bội. Số người Iraq bị chết và bị thương có thể lên đến hàng
chục ngàn, nhưng chẳng ai buồn t́nh quan tâm làm thống kê v́ mạng sống của họ
quá rẻ. Nhiều tỉ đô-la và hàng trăm ngàn binh lính cần phải và sẽ đổ vào Iraq
trong những năm sắp tới.
Đây là một cuộc chiến không cần thiết. Nhiều người đă nói như thế ngay từ đầu.
Những người lái buôn chiến tranh ở Ṭa Bạch Ốc đă đánh giá thấp hệ quả của cuộc
chiến. Trưởng phái đoàn thanh tra vũ khí Liên hiệp quốc (LHQ), Hans Blix, năn
nỉ để có thêm thanh tra và thêm thời gian để hoàn tất công tác, nhưng chẳng ai
lắng nghe ông. Pháp, Đức và Nga đ̣i hỏi phải có sự ủy nhiệm của Hội đồng bảo an
LHQ, nhưng yêu cầu của họ cũng bị rơi vào khoảng không.
Những lí do để gây chiến đă liên tiếp được đưa ra. Phải đánh Iraq v́ nước này
đang sản xuất và tàng trữ vũ khí tàn phá hàng loạt. Phài đánh Iraq v́ nước này
là một mối đe dọa đến nền an ninh của Mĩ và Anh. Phải đánh Iraq để giải phóng
người dân khỏi ách cai trị của tên độc tài hung dữ Saddam Hussein. Phải giải
phóng Iraq để đem lại ḥa b́nh và dân chủ cho vùng Trung Đông. Phải tấn công
Iraq để trừ khử bọn khủng bố Al Qaida v́ bọn này là đồng minh của Hussein. Phải
tham gia cuộc chiến đánh Iraq để làm hài ḷng vị chúa tể thế giới, George W.
Bush.
Một năm đă qua, và chúng ta đă có thêm thông tin. Những thông tin chứng minh
những lí do cho cuộc chiến là hoàn toàn giả tạo. Ngày nay chúng ta được biết
Iraq chẳng bao giờ có vũ khí tàn phá hàng loạt. Iraq chưa bao giờ là mối đe dọa
đến nền an ninh của Mĩ và thế giới. Saddam Hussein chẳng có quan hệ ǵ với nhóm
Al Qaida, nhưng sự chiếm đóng của Mĩ và Anh đang làm cho Al Qaida được mùa trong
việc tuyển mộ cán bộ khủng bố. Lật đổ Hussein chẳng đem lại ḥa b́nh và dân chủ
cho vùng Trung Đông; ngược lại, t́nh h́nh trong vùng càng ngày càng thêm phức
tạp và nguy hiểm. Thế giới càng ngày càng mất cảm t́nh với Mĩ, và uy tín của Mĩ
trên trường quốc tế đă bị tổn hại nghiêm trọng.
Nói theo ngôn ngữ lâm sàng quân sự, cuộc chiến Iraq vừa qua là một thành công.
Cái thành công lớn nhất là nó đă đưa Iraq trở về thời li loạn, chia rẽ. Ngày
nay, người Iraq tự hỏi t́nh h́nh có khá hơn trước thời Saddam Hussein hay
không. Hàng loạt sai lầm chính sách sau thời chiến, kể cả việc giải tán lực
lượng cảnh sát và quân đội, đă khơi mầm cho những cuộc tranh chấp đẩm máu nội
bộ, những cuộc chiến và trả thù tàn bạo nhân danh tôn giáo. Những phức tạp
trong thời hậu chiến có lẽ đă được Bush cha nh́n rơ trong cuộc chiến vùng Vịnh
lần đầu năm 1991 khi ông quyết định chỉ giải phóng Kuwait chứ không tiến vào
Baghdad. Xem ra Bush cha c̣n khôn ngoan và sáng suốt hơn Bush con.
Nhưng những ǵ đă xảy ra, cho dù có nhầm lẫn, là lịch sử và không thể nào tháo
gỡ được. Nếu như kết quả cuộc thăm ḍ ư kiến gần đây là thực, th́ phần lớn
người Iraq vẫn hi vọng và lạc quan cho một tương lai. Vẫn c̣n cơ hội để hàn
gắn, để sửa chữa. Nhưng các lực lượng chiếm đóng phải tạo điều kiện cho họ.
Duy tŕ luật pháp và trật tự xă hội. Phục hồi hệ thống điện nước. Chuyển giao
chính quyền cho người Iraq điều hành trước ngày 30/6/04.
Liên hiệp quốc cần phải trở lại Iraq, không phải dưới điều kiện của Mĩ, nhưng
với một ủy nhiệm của Hội đồng bảo an LHQ. Tổng tuyển cử phải được tiến hành
trước năm 2005. Người Iraq phải có quyền tự do và quyền hưởng một cuộc sống
b́nh an, không phải lo sợ cho mạng sống của họ. Đó là những điều kiện căn bản
và tối thiểu mà Mĩ phải có trách nhiệm cung cấp, v́ Mĩ là nước chủ động gây
chiến.
Sai lầm lịch sử của các cường quốc làm giàu bằng chiến tranh đă làm cho thế giới
phải trả giá đắt. Chính phủ Tây Ban Nha đă cảm nhận được cái giá này, v́ chính
họ cũng dự phần vào cuộc chiến phi pháp. Thủ tướng Ba Lan đang tự hỏi quyết
định tham chiến ở Iraq có phải là một quyết định sáng suốt hay không. Nhưng
người phải trả cái giá cao nhất là những người đă
làm nên cái thương vụ quân sự xấu số. George W. Bush, người tự nhận ḿnh là một
“Tổng thống chiến tranh”, một war president, đang t́m cách cứu văn sinh
mạng chính trị cho chính ông. Cái “anh hùng” tính của ông Bush trong ngày
11/9/01 đă mất từ ngày ông gây chiến. Ở Anh, Tony Blair sắp trả cái giá chính
trị v́ người dân đă không c̣n tin tưởng vào ông, người mà đa số dân Anh cho là
người nói láo, người có nợ máu với thế giới.
C̣n lâu những người chủ chiến mới có thể đem lại ḥa b́nh cho thế giới. Cuộc
chiến Iraq là một thảm họa cho nền ḥa b́nh thế giới. Cuộc chiến đó c̣n làm cho
nước Mĩ nghèo hơn vài trăm tỉ đô-la, và mất đi hàng ngàn con người vô tội. Cuộc
chiến đó sẽ làm cho nhiều chính phủ phải rơi rụng theo bom đạn.
N.V.
|