Chuyển Luân kính chúc quý bạn đọc gần xa một năm Mậu Tý-2008 Sức khoẻ, An lạc và Tinh tấn

Trang chủ || Liên hệ

Góp nhặt cát đá

Tác giả

CHUYỂN LUÂN SỐ THÁNG 12/2003

John Pilger bàn về cuộc chiến Iraq

Vài hàng giới thiệu:  JOHN PILGER là một kí giả kì cựu, một nhà làm phim thời sự thuộc loại “hard hit” người Úc.  Trong hơn 30 năm trời trong sự nghiệp làm báo, làm phim, và viết sách, Pilger là người trực tiếp có mặt trong những cuộc chiến đẩm máu trên thế giới, kể cuộc chiến Việt Nam, và mới đây cuộc chiến Afghanistan và Iraq.  Pilger là người liên tiếp chỉ ra những tội phạm chiến tranh của các thế lực Tây phương và tội ác của bọn kì thị chủng tộc ở Nam Phi. 

Trong cuốn phim thời sự mới nhất, “Breaking the Silence: Truth and Lies in the War on Terror,” Pilger đánh đổ những cái cớ gây chiến ở Iraq của chính phủ Mĩ và Anh. Đặc biệt, Pilger khám phá một cuốn băng từ năm 2001 mà trong đó có thu thanh và thu hình lời nói của Bộ trưởng ngoại giao Colin Powell và Cố vấn an ninh quốc gia Condoleezza Rice thú nhận một sự thật quan trọng – rằng Iraq không có thực lực quân sự đe dọa an ninh đến các nước chung quanh, và cũng không có vũ khí tàn phá hàng loạt. Cuốn phim thời sự mới nhất này được trình chiếu ở Anh vào tháng 9 vừa qua.  Ngoài ra, Pilger còn cho xuất bản một quyển sách mới, “The New Rulers of the World”, sách gồm những bài luận văn của Pilger viết trong vòng 10 năm qua, kể cả phần “cập nhật hóa” về cuộc chiến ở Iraq. 

Bài phỏng vấn sau đây do Anthony Arnove thực hiện vào ngày 20 tháng 10 năm 2003.  Chuyển Luân xin giới thiệu bài viết đến bạn đọc.

***

Anthony Arnove (AA).   Trong cuốn phim thời sự mới nhất của anh, anh trưng bày một bằng chứng quan trọng là Colin Powell và Condoleezza Rice cho biết Iraq không phải là một mối đe dọa.  Anh có thể cho biết thêm về cái bằng chứng này được không?

John Pilger (JP).  Đó là lời nói, là chữ của chính họ.  Trong lúc làm phim và tìm tài liệu, tôi phát hiện cuốn băng đó trong văn khố, mà trong đó họ nói như thế, và tôi dùng tài liệu này trong cuốn phim của tôi.

Cụ thể là như sau: Ngày 24/2/2001, tại Cairo, Ai Cập, Powell nói: "Ông ta [Saddam Hussein] không thể nào phát triển nổi một khả năng quân sự để sản xuất vũ khí tàn phá hàng loạt.  Ông ta không có khả năng dùng các lực lượng quân sự chính qui chống lại láng giềng."  Bây giờ thì chúng ta thấy ông ấy xoay 180 độ và tuyên bố rằng Hussein có vũ khí tàn phá hàng loạt!  

Powell còn khoe khoang rằng chính nhờ vào chính sách "ngăn chận" của Mĩ mà nhà độc tài Hussein phải bó tay – một lần nữa, câu này hoàn toàn đi ngược lại với những gì mà ông Bush và Blair tuyên bố ngày nay và nhiều lần trước khi cuộc chiến Iraq xảy ra.  Ngày 15/10/2001, Powell còn đi xa hơn và tuyên bố rằng ngay cả trong 10 năm tới, Saddam Hussein cũng không có khả năng xây dựng lực lượng quân sự hay có khả năng phát triển vũ khí tàn phá hàng loạt.   Ông cho biết Mĩ đã thành công trong việc giữ Hussein trong cái hộp.

Hai tháng sau đó, Condoleezza Rice cũng mô tả một Iraq yếu đuối, chia rẽ, và không có khả năng phòng thủ.  Rice nói: "Saddam không còn kiểm soát miền Bắc Iraq nữa, chúng ta sẽ tiếp tục giam cầm ông ta.  Lực lượng quân sự của ông ta vẫn còn yếu ớt sau cuộc chiến vùng Vịnh lần thứ nhất.” 

Đấy, đó là những tuyên bố của hai quan chức cao cấp nhất trong chính phủ Bush.  Ngày nay, chúng ta biết rằng chính họ nói láo trước công chúng để mạo hiểm vào cuộc chiến ở Iraq.

AA.  Bây giờ thì cuộc chiến đã xong rồi, cái “Hồ sơ” (Dossier) cho rằng Iraq có vũ khí tàn phá hàng loạt mà Tony Blair dùng để gây chiến có còn giá trị gì không?

JP.   Đó là một trò hề.  Một phần trong cái gọi là “Hồ sơ” đó được ăn cắp và đạo văn từ một luận án tiến sĩ của một sinh viên Mĩ.  Không những đạo văn, mà ngay cả các lỗi chính tả, họ cũng ăn cắp luôn.  Chẳng những ăn cắp, mà họ còn sửa chữ nữa.  Chẳng hạn như những từ như "opposition groups" (các nhóm đối lập) thì bị đổi thành "terrorist groups" (các nhóm khủng bố).  Đây là một sự dối trá nghiêm trọng nhất, nhưng cũng tồi dở nhất.  Phần còn lại của cái Hồ sơ đều bị chính giới tình báo Anh bác bỏ hay bẻ gãy hết, ngay cả chính Chánh văn phòng của Blair cũng không chấp nhận những luận cứ trong cái Hồ sơ đó.

AA.  Thế anh có tìm thấy thông tin nào cho thấy Iraq và al-Qaeda có quan hệ với nhau không?

JP.  Không.  Thực vậy, hai nguồn tin tốt nhất của tôi là Tổng thống Mĩ và Bộ trưởng quốc phòng Rumsfeld, hai người từng tuyên bố, chỉ sau vụ 9/11 vài ngày, rằng cái ý niệm cho rằng Iraq và al-Qaeda có quan hệ nhau là vô duyên.  Đó, đấy mới chính là thước đo lường sự hoài nghi của họ.  Nói láo với quốc gia, nói láo với thế giới, để sao cho người Mĩ tin vào mình, rồi lặng lẽ chính mình bác bỏ.  Cứ nhìn qua những báo cáo trên giấy trắng mực đen, chúng ta chả thấy có mối liên hệ nào giữa al-Qaeda và Iraq, chẳng tìm thấy bằng chứng có cán bộ của al-Qaeda ở Iraq.  Có thể họ có mặt ở Iraq, nhưng cũng như vụ vũ khí tàn phá hàng loạt, chúng ta không có bằng chứng.

AA.  Anh nghĩ sao khi ông Bush cho rằng những du kích quân chống Mĩ hiện nay ở Iraq là các lược lượng từ nước ngoài? 

JP.  Thật là mỉa mai!  Người Mĩ đề cập đến “các lực lượng từ nước ngoài” tấn công người Mĩ ở Iraq?  Chao ôi, nghe cứ như là người Mĩ là người Iraq, hay là người Iraq không hiện hữu. 

Như Robert Fisk đã chỉ ra, hiện nay có khoảng 200,000 lính từ nước ngoài đang có mặt ở Iraq, và trong số này, có 146,000 mang quân phục Mĩ.  Có thể có các chiến binh khác từ nước ngoài ở Iraq.  Cuộc xâm lăng Iraq do Mĩ-Anh chủ xướng là một cuộc tấn công vào thế giới Á Rập, và tôi sẽ không ngạc nhiên khi thấy một lực lượng kháng chiến Á Rập được hình thành hiện nay hay nay mai để chống lại Mĩ-Anh.  Phong trào kháng chiến Pháp cũng từng được sự giúp đỡ từ các chiến binh nước ngoài, đặc biệt là từ Anh, và như chúng ta biết, nhiều chuyện khủng khiếp từng xảy ra.  Ngày nay cũng sẽ chẳng có gì khác biệt.  Bộ máy tuyên truyền ngày nay đang nhắm vào việc làm lu mờ các sự thật của phong trào kháng chiến Iraq.

Dù muốn hay không, đối với nhiều người Iraq, Saddam Hussein là hiện thân của một phong trào quốc gia chủ nghĩa, và cái gọi là "tàn dư Saddam" là những người theo chủ nghĩa quốc gia.  Iraq là một nước có lịch sử lâu đời, một nước với những tự hào dân tộc, chứ không phải một quốc gia bị chia rẽ vì bộ lạc như vài nhà bình luận Tây phương muốn chúng ta phải tin đâu. 

Cuộc xâm lăng Iraq có vài biểu hiện giống với cuộc xâm lăng Việt Nam, nhưng có lẽ nó giống với cuộc xâm lăng Afghanistan của Nga hơn.  Nhưng hiện nay, thì những đặc điểm giống nhau chưa rõ nét đâu.  Chỉ khi nào các nhóm Shia hành động thì chúng ta sẽ thấy nhiều hơn.

Theo tôi biết, một lực lượng quân đội Shia đang hình thành; họ có một truyền thống kiên nhẫn, và họ sẽ đợi thời cơ, cũng như họ đã từng đợi thời cơ dưới thời Shah ở Iran.  Cuộc xâm lăng của Bush và Blair sẽ gặp trở ngại lớn nay mai.

AA.  Tại sao anh lại nghĩ rằng hệ thống truyền thông Mĩ quá chậm chạp để cảnh cáo Mĩ về những bằng chứng mà anh đưa ra? 

JP.  Hệ thống truyền thông của Mĩ chịu sự chi phối của các đại công ti, và là một cánh tay dài của chính phủ Mĩ.  Đấy là một sự thật quá hiển nhiên, nhưng không được giảng dạy ở các phân khoa báo chí.  Nhìn lại quang cảnh truyền thông trong thời tố cộng McCarthy; đọc báo, nghe đài, xem ti-vi, thì chúng ta sẽ rõ thôi.  Ngoại trừ một vài trường hợp ngoại lệ và cá biệt, tất cả hệ thống báo chí, radio và truyền hình ngày nay cũng chẳng khác gì thời đó.  Phong trào McCarthy được lên cao và trở thành nguy hại đến xã hội Mĩ cũng nhờ vào sự tiếp tay của giới truyền thông của Mĩ và các đại công ti Mĩ. 

Ngay cả Edward R. Murrow cũng phải chờ mãi đến năm 1954 mới dám vạch mặt McCarthy, và lúc đó thì McCarthy mới bắt đầu phai mờ.  Chỉ đến khi mà McCarthy tố cáo giới quân sự Mĩ có dính dáng với cộng sản thì ông ta mới thất bại, chứ thật ra, hệ thống truyền thông chẳng có góp phần nào vào việc hạ bệ McCarthy cả.

Ngày nay, trong thế kỉ 21, cũng cái hệ thống truyền thông đó la làng về chủ nghĩa cực đoan.  Charles Lewis, người điều hành Trung tâm Liêm chính Công cộng (Center for Public Integrity) và là một cựu kí giả làm việc cho đài CBS, tin rằng nếu giới truyền thông thách thức những lừa dối của Bush ngay từ lúc đầu thì có lẽ cuộc xâm lăng Iraq sẽ không xảy ra.  Tôi đồng ý với nhận xét này.

Đó là tiềm năng sức mạnh của truyền thông, nhưng để biến tiềm năng đó thành sự thật, giới kí giả phải hành xử như là những người bảo vệ sự thật và bảo vệ quần chúng, chứ không phải tuyên truyền và chạy theo các quyền lực đương thời.  Đây là lúc mà giới kí giả phải nghiêm túc về nghề nghiệp của họ, phải xem xét lương tâm của họ, và chấm dứt những xuyên tạc, bóp méo sự thật, chấm dứt việc bẻ cong ngòi bút và đạo đức nghề nghiệp nhằm giữ cái nồi cơm cá nhân.

AA.  Nếu họ không tìm đâu ra vũ khí tàn phá hàng loạt ở Iraq, và cũng không tìm ra bằng chứng về mối liên hệ giữa Iraq với al-Qaeda, hai lí do để xâm chiếm Iraq, thì theo anh, động cơ xâm chiếm của họ là gì?

JP.  Dầu hỏa, dĩ nhiên là động cơ số 1, và kiểm soát Trung Đông là động cơ số 2.  Này nhé, Saudi Arabia, một đại diện Mĩ ở Trung Đông, càng ngày càng trở nên khó tin, nên họ phải tìm một đại diện khác.  Mĩ muốn chiếm toàn bộ Iraq để làm căn cứ, và để khai thác dầu.  Hãy đọc qua những bản báo cáo được đệ trình lên Bush và Dick Cheney ngay sau khi họ được tuyên bố là đắc cử thì sẽ rõ.  Một báo cáo của Hội đồng Ngoại giao (Council on Foreign Relations) nói chẳng úp mở gì cả, rằng "Hành động ngay từ bây giờ để giành dầu hoả trước khi hết dầu, nếu không thì Trung Quốc sẽ giành hết."

Cuộc xâm lăng còn là một cuộc chiến mà Alexander Haig gọi là "Cuộc chiến chứng minh."  Nó chứng minh sự tham lam trắng trợn của những người cực đoan trong chính phủ Bush, và quyết tâm của họ trong việc áp đặt loại tư bản chủ nghĩa trên nhân loại.  Nó gửi cho thế giới một thông báo: "Coi chừng.  Khôn hồn mà liệu, bằng không các ông là sẽ mục tiêu sắp tới của chúng tôi."

AA.  Anh đến Iraq nhiều lần.  Nhận xét của anh về cuộc sống của người dân Iraq ngày nay ra sao? 

JP.   Tôi không thể nói cuộc sống của họ qua kinh nghiệm cá nhân.  Nhưng bạn bè tôi ở Iraq cho tôi biết, nói như một lá thư mà họ mới viết cho tôi, là "Một địa ngục mà chúng tôi chưa bao giờ nghĩ đến."  Một viện nghiên cứu ở Baghdad vừa làm một nghiên cứu về dư luận công chúng sau ngày Mĩ xâm chiếm Iraq, và phát hiện rằng đa số người Iraq tin rằng tình hình ngày nay còn tệ hơn cả tình hình dưới thời Saddam Hussein. 

Số lượng tù nhân ngày nay chắc chắn là cao hơn – tối thiểu là 4,000 người đã bị tống giam, và có lẽ còn nhiều hơn nữa.  Tra tấn tập thể, xâm phạm tất cả các điều lệ quốc tế về chiến tranh và tù nhân, là chuyện hàng ngày.  Tở chức Amnesty International báo cáo rằng tình hình nhân quyền hiện nay ở Iraq chỉ có thể thấy trong các chế độ độc tài, toàn trị.

AA.  Anh vừa đến Afghanistan.  Kinh nghiệm ở Afghanistan có thể cho chúng ta những ài học gì về cuộc xâm chiếm Iraq không?

JP.   Chúng ta có thể học rằng Mĩ có một khả năng vô song để nghiền nát bất cứ một quốc gia yếu ớt về quốc phòng nào trên thế giới, nhưng Mĩ không có khả năng để kiểm soát tình hình sau đó.  Ở Afghanistan, người Mĩ gần như là bị bao vây chung quanh căn cứ không quân Bagram, giống như lúc họ bị bao quanh căn cứ không quân ở Pleiku, Việt Nam, vậy. 

Ngoài ra, người Mĩ còn bị bao vây bằng sự bất tín và thù hận, và họ không có ý muốn xây dựng một hệ thống thuộc địa từng giúp người Anh kiểm soát toàn bộ dân số với vài ngàn quân.  Tôi nghĩ một ngày nào đó, Mĩ sẽ bị hất cẳng khỏi Iraq, và hậu quả cũng sẽ nghiêm trọng như thời họ bị hất cẳng khỏi Việt Nam vậy.