Chuyển Luân kính chúc quý bạn đọc gần xa một năm Mậu Tý-2008 Sức khoẻ, An lạc và Tinh tấn

Trang chủ || Liên hệ

Góp nhặt cát đá

Tác giả

CHUYỂN LUÂN SỐ THÁNG 11/2003

Cổ máy

Eduardo Galeano

Sigmund Freud học được từ Jean-Martin Charcot: ý tưởng có thể cấy vào não trạng con người bằng thôi miên.  Kể từ ngày ấy, hơn một thế kỉ đã trôi qua, cái công nghệ vận động quần chúng đã tiến một bước dài.  Ngày nay, công nghệ này là một cổ máy đồ sộ, với kích thước của trái đất, có thể ra lệnh cho chúng ta nhai đi nhai lại những tin tức và thông điệp để rồi chúng tìm chỗ trú ẩn trong bộ não của chúng ta.  Đó là một cổ máy lạm dụng chữ nghĩa.

Tổng thống Venezuela, Hugo Chavez, đắc cử và tái đắc cử với một đa số tuyệt đối, trong một cuộc bầu cử còn minh bạch hơn cả sự đắc cử của Tổng thống George W. Bush của Mĩ.

Cái cổ máy xô đẩy và lật đổ Chavez – không phải vì cách hành xử như Chúa cứu tinh của ông ta, hay khuynh hướng nói nhiều, mà vì những cải cách ông ta đưa ra và những dị giáo mà ông ta phạm phải.  Chavez đã đụng chạm đến những cái không thể đụng chạm.  Và, những cái không-thể-đụng-chạm – chủ nhân ông của hệ thống truyền thông và nhiều thứ khác – cảm thấy bị xúc phạm.  Với quyền tự do tuyệt đối, họ lên án, tố cáo và nghiền nát tự do.  Trong và ngoài nước, cổ máy đó biến Chavez thành một thứ “bạo chúa”, một “nhà chuyên quyền mê sảng” và một “kẻ thù của dân chủ”.  Chống lại ông ta là “công dân”.  Phía sau ông là những “bọn du thủ du thực”, những người không họp hội trong hội trường mà là trong hang ổ ở rừng rú.

Cuộc vận động bằng truyền thông dẫn đến đảo chính.  Cuộc đảo chính được soạn thảo từ ngoại quốc chống lại nhà độc tài hung ác không giữ một tù nhân chính trị nào.  Thế rồi chức tổng thống được trao cho một thương gia, người mà chẳng ai bầu lên.  Hành động đầu tiên của nhà buôn bán này là giải tán Quốc hội.  Giá trị thị trường chứng khoáng tăng ngay ngày hôm sau, nhưng cùng lúc quần chúng nổi dậy đòi đưa Chavez vào chức vụ tổng thống mà họ đã bầu.  Nhà văn người Venezuela, Luis Britto Garcia, viết: Cuộc đảo chính do giới truyền thông đạo diễn và thực hiện chỉ đem lại một loại quyền lực ảo, và nó sẽ không thể tồn tại mãi mãi.  Truyền hình Venezuela – thành lũy của tự do thông tin – không bao giờ gặp phải luồng gió ác tính.

Trong khi đó, một người cũng chẳng do dân bầu, nhưng tiếm quyền bằng đảo chính: Tướng Pervez Musharraf, nhà độc tài quân sự ở Pakistan.  Bộ mặt độc tài quân phiệt của ông đã được nàng truyền thông biến dạng thành một người hiền hậu bằng một cái hôn.   Musharraf nói – và lặp lại – rằng cái ý niệm cho rằng dân chúng Pakistan có thể bầu cử thậm chí chưa bao giờ có trong đầu óc ông ta, nhưng ông ta cho cái gọi là “cộng đồng thế giới” một lá phiếu phục tùng, và đó là lá phiếu duy nhất có tác dụng giữ cho ông cái ngôi vị tổng thống.

Musharraf quả đã đi một bước dài: Chỉ hơn hai năm trước, Musharraf là người bạn thân thiết nhất của người láng giềng ông, nhóm Taliban.  Ngày nay, ông ta trở thành một “liberal brave leader of the modernization of Pakistan”, tức là “lãnh tụ tự do và can đảm trong công cuộc hiện đại hóa Pakistan.”

Cùng lúc, cuộc tàn sát người Palestine vẫn tiếp tục.  Những nhà sản xuất dư luận quần chúng gọi đó là một cuộc “săn lùng bọn khủng bố”.  Đối với các nhà sản xuất này,  Palestine là đồng nghĩa với “khủng bố”, nhưng chữ này chưa bao giờ được dùng cho quân đội Do Thái.  Những lãnh do quân đội Do Thái chiếm đóng được gọi là “Vùng đất còn tranh cãi”.  Và người Palestine – cũng là người Xê-mít (Semitic) – trở thành những người “phản –Xê-mít.”

Suốt một thế kỉ liền, người Palestine bị kết án để chuộc tội cho những tội lỗi của người Âu châu phản-Xê-mít, và phải trả bằng đất đai, bằng máu của họ cho một Holocaust họ chẳng bao giờ gây ra.

Ở cái cơ quan gọi là “Human Rights Commission” - Ủy ban Nhân quyền – của Liên hiệp quốc, có một sự cạnh tranh về nhu nhược xem ai thiếu khí phách hơn ai, và họ chỉ chỉa mũi dùi xuống phía Nam và Đông, chứ chẳng bao giờ dám ngó đến phía Bắc hay Tây.  Cái Ủy ban này chuyên về tố cáo các nước như Cuba, Uruguay, Trung Quốc, Việt Nam, Mã Lai, Nam Dương, v.v....  Không ai nói: “Tôi phải làm vậy để họ mua những gì tôi bán”, hay: “Tôi phải làm vậy để họ cho tôi vay những gì tôi cần”, hay: “Tôi làm vậy để họ nới rộng dây thừng xung quanh cổ tôi.”

Nghệ thuật cai trị tốt cho phép những người hành nghề cai trị không suy nghĩ những gì họ nói, nhưng nó cấm họ nói những gì họ nghĩ.  Và hệ thống truyền thông dựa vào đó để xác định, một lần nữa, rằng bán đảo bị phong tỏa là một trong những kẻ xấu, ác ôn.  Trong cuốn từ điển của Cổ Máy, những hối lộ mà chính khác nhận lấy được gọi là “cống hiến”, và những phản bội, dối trá của họ được gọi là “chủ nghĩa thực dụng”.  Chữ “security” – “an ninh” không phải dùng để đề cập đến những ý niệm về an toàn và bảo vệ, mà là đầu tư, và cái thị trường chứng khoáng mà những cái “an ninh” này phải chịu đựng khủng hoảng. Khi chúng ta thấy “Cộng đồng thế giới yêu cầu”, chúng ta phải hiểu câu nói đó có nghĩa rằng: Hệ thống độc tài tài chính đang ra lệnh cho chúng ta phải làm cái gì.

“Cộng đồng thế giới” còn là bút danh làm nơi ẩn náo của các thế lực trong các cuộc vận động quân sự có mục tiêu tiêu diệt gọi là “sứ mệnh hòa bình”.  “Hòa bình” ở đây có nghĩa là chết, là giết người.  Cuộc chiến thứ ba chống Iraq vừa xong.  Cũng giống như hai cuộc chiến trước đây, những người rải bom được gọi là “Lực lượng đồng minh”, trong khi đó, những người bị bom được gọi là “Bọn ác ôn phục vụ cho bộ máy đồ tể của Baghdad.”  Và người tấn công sẽ để lại sau lưng một đường dài gồm những tử thi của thường dân, và họ được gọi là “collateral damages” – “những thiệt hại phụ”, làm như người Iraq là phó sản, là phó thường dân.

Để giải thích nhu cầu cho cuộc chiến ở Iraq, Tổng thống Bush không nói: “Dầu hỏa và vũ khí cần chiến tranh một cách cấp thiết, và chính phủ tôi là một đường ống dẫn dầu và một kho súng đạn”.  Ông cũng không nói đến dự án chiến tranh trên những vì sao tốn nhiều tỉ đô-la bằng những chữ như: “Chúng ta sẽ sáp nhập bầu trời như chúng ta từng sáp nhập Texas.”

Không, câu giải thích phải là: Thế giới tự do nhất định phải bảo vệ chống lại mối đe dọa của khủng bố, ngay tại đây, trên trái đất này và ngoài trái đất, cho dù khủng bố chỉ cần dao cắt carton, và mặc do Mĩ không chấp nhận Tòa án Hình sự Quốc tế (International Criminal Court), cơ quan vừa được thành lập để xử phạt những tên tội phạm chống lại con người.

Nói chung, ngôn từ do các quyền thế phát biểu không có nghĩa là diễn tả, nhưng để che dấu, hành động của chúng.  Hơn một thế kỉ trước đây, trong trận đánh vẻ vang Omdurman ở Sudan, nơi mà Winston Churchill vừa là một kí giả chiến trường vừa là một người lính, 48 lính Anh hi sinh.  Thêm vào đó là 27,000 “người man rợ” phải bỏ mạng.  Người Anh bành trướng thuộc địa của họ bằng lửa và súng đạn, và họ biện minh cho hành động đó bằng câu nói sau đây: “Qua thương mại, chúng tôi đến đây để đem văn minh cho người Phi châu.”  Họ thực sự muốn nói là “Chúng tôi thương mại hóa Phi châu bằng cách đem văn minh đến cho họ.”  Và chẳng ai buồn tình hỏi xem người Phi châu có đồng ý hay không.

Nhưng chúng ta may mắn được sống trong thời đại thông tin, và những người khổng lồ trong hệ thống truyền thông đại chúng yêu chuộng sự khách quan.  Họ thậm chí cho phép kẻ thù phát biểu quan điểm.  Chẳng hạn như trong cuộc chiến ở Việt Nam, 3% thông tin trên các hệ thống ABC, CBS và NBC được dành cho quan điểm của kẻ thù.

Ngũ giác đài ghi nhận rằng tuyên truyền là một bộ phận của ngân sách quân sự, và Tòa bạch ốc từng mướn Charlotte Beers, một chuyên gia về vận động quần chúng, người từng rao bán một số nhãn hiệu gạo và thức ăn cho chó trong các siêu thị Mĩ.  Ngày nay, bà phụ trách cuộc chiến thông tin trong cuộc thập tự chinh chống lại khủng bố.  Colin Powell nói một cách châm biếm: “Chúng tôi đang bán một sản phẩm.”

Nhà văn người Ba Tây, Millor Fernandes, khẳng định rằng, “khi không muốn nhìn nhận thực tế, con đà điểu chỉ việc chui cái đầu của nó xuống cái ti-vi.”  Cái Cổ Máy ra lệnh.  Cái Cổ Máy ném đá vào chúng ta.  Ngày 11 tháng 9 năm 2001, các loa phóng thanh của hai tòa nhà thương mại quốc tế ở New York cũng cho những hiệu lệnh sâu sắc trong tiếng kẽo kẹt của hai tòa nhà sắp ngã.  Trong khi nhân viên chạy xuống cầu thang, các loa phóng thanh ra lệnh cho họ trở lại làm việc.

Những người sống sót là những người không chịu tuân lệnh.

Nguyễn Văn lược dịch từ bài viết "The Machine" đăng trên Znet ngày 27/4/2002 (www.znet.net).