Chuyển Luân kính chúc quý bạn đọc gần xa một năm Mậu Tý-2008 Sức khoẻ, An lạc và Tinh tấn

Trang chủ || Liên hệ

Góp nhặt cát đá

Tác giả

CHUYỂN LUÂN SỐ THÁNG 11/2003

Chiến tranh

(Hà Giang dịch từ bài viết "The War" của Eduardo Galeano

đăng trên tờ La Jordana, số ra ngày 23 tháng 3 năm 2003)

Chiến tranh
 

Thời kì lo ngại.
 

Thế giới đang sống trong một tình trạng của khiếp sợ, nỗi kinh hoàng trá hình: có người cho rằng Saddam Hussein gây nên tình trạng này, có người lại nghĩ Osama bin Ladin, nhà buôn bán khủng bố chuyên nghiệp.
 

Nguyên nhân thực sự của thế gian hoang mang là cái gọi là Thị trường. Cái cá thể này không có dính dáng gì đến người bán thực phẩm ở một tiệm chạp phô địa phương mà chúng ta quen biết. Đây là một thượng đế quyền lực vô biên, hiện diện khắp nơi, nhưng dấu mặt, và cũng như thượng đế, Thiiị trường nghĩ rằng nó sẽ tồn tại vĩnh viễn. Môn đồ của Thị trường khóc lóc, “Thị trường đang hoảng sợ,” và cảnh cáo, “Không nên làm Thị trường giận”.
 

Hồ sơ tội phạm của Thị trường này có thể gieo hoang mang vào trái tim của nhiều người. Nó bỏ ra cả đời để đi ăn cướp thực phẩm người khác, nó phá hoại công ăn việc làm, nó bắt các nước làm con tin, nó gây chiến tranh.
 

Để buôn bán chiến tranh, Thị trường phải truyền bá sự sợ hãi.
 

Và, sợ hãi gây ra hoang mang. Hai tòa nhà ở New York sụp đổ hàng ngày trước màn ảnh ti-vi chúng ta. Vụ bệnh than? Điều tra của chính phủ chẳng phát hiện gì đặc biệt về những lá thư đáng sợ đó, nhưng món nợ quân sự của Mỹ gia tăng một cách ngoạn mục. Số tiền mà nước này tiêu cho bộ máy chiến tranh làm cho quai hàm chúng ta phải méo đi. Chi phí trong một tháng rưởi cũng đủ để nuôi cả thế giới, nếu chúng ta tin vào những con số của Liên hiệp quốc.
 

Cứ mỗi lần Thị trường ra lệnh, kim đồng hồ đo sợ hãi nhảy lên vùng màu đỏ, và tất cả những gì còn nghi ngờ đều trở thành thực tế. Chiến tranh giết người nhân danh phòng ngừa và nghi ngờ, bằng chứng không cần thiết. Lần này đến phiên Iraq, bị lên án một lần nữa. Đó là một phương trình đơn giản: Trử lượng dầu ở Iraq đứng vào hàng thứ hai trên thế giới, đó là thứ mà cái Thị trường muốn để nuôi sống xã hội tiêu thụ.
 

Nhìn tấm gương trên tường: ai là người đáng sợ nhất?
 

Các thế lực thế giới độc quyền vũ khí và khả năng tàn phá vĩ đại như là quyền tự nhiên. Trong thời Châu Mỹ bị xâm chiếm và chinh phục, và trong khi thị trường toàn cầu bắt đầu hình thánh, bệnh đậu mùa và cúm giết chết dân địa phương nhiều hơn súng và kiếm. Cuộc xâm lăng của người Âu châu là một ân huệ khi so với vi khuẩn và vi trùng. Vài thế kỷ sau, những con vi khuẩn, vi trùng này trở thành những đồng minh, những phương tiện tàn sát trong tay của các thế lực thế giới. Chỉ có một vài nước cầm tay lái con thuyền vũ khí vi trùng. Chỉ vài thập niên trước đây, Mỹ cho phép Saddam Hussein dùng vi trùng tấn công người Kurd. Lúc đó, Saddam Hussein là đứa con cưng của thế giới Tây phương, và không ai ưa thích người Kurd.
 

Đứng trên phương diện quân sự, hay bất cứ phương diện nào, Thị trường kêu gọi giải phóng, nhưng không phải giải phóng mọi người. Nguồn cung cấp nằm trong tay của một thiểu số trên danh nghĩa an ninh toàn cầu. Saddam Hussein hù dọa dân chúng. Thế giới hoang mang. Mối đe dọa vĩ đại: Iraq có thể dùng vũ khí vi trùng, hay thậm chí nghiêm trọng hơn, có vũ khí hạt nhân. Nhân loại không thể để cho mối hiểm nguy này tồn tại. Đó là tuyên bố của vị tổng thống của một nước duy nhất đã dùng vũ khí hạt nhân trên thường dân. Có phải Iraq là tên giết những người già, phụ nữ, trẻ em ở Hiroshima và Nagasaki?
 

Hãy nhìn vào tình hình của thiên niên kỉ mới: người dân quan tâm đến bữa ăn ngày mai, hay họ sẽ có mái nhà để ở, làm sao gia đình họ có thể sống qua ngày nếu họ ngả bệnh hay bị tai nạn? Người dân hỏi họ có công việc làm ngày mai hay không, hay họ phải làm việc gấp đôi ngày nay để dành dụm vài đồng tiền hưu trí và có thể tiêu tan thành mây khói vì thị trường chứng khoán sụp đỗ? Người dân lo sợ bị cướp, nhà cửa của họ bị đốt cháy. Cá nhân và quốc gia không biết họ có thể món nợ mà tiền lời được nhân lên hàng ngày.
 

Có phải đó là những sản phẩm của al Qaeda?
 

Những cái ám sát mà nền kinh tế chủ mưu không hề hiện ra trên mặt báo: cứ mỗi phút có 12 trẻ em chết vì đói khát. Trong tổ chức khủng bố thế giới, được bảo vệ bằng quân đội, có một ngàn người đói khát, và sáu trăm triệu người béo phì. Kinh tế mạnh, cuộc sống nghèo nàn: Ecuador và El Salvador đã chịu dùng đồng dollar là đơn vị tiền tệ quốc gia, nhưng người dân trong nước bỏ chạy. Chưa bao giờ lịch sử chứng kiến một tình trạng nghèo đói ghê gớm, và một cuộc di dân vĩ đại ở hai nước này. Những buôn bán con người gây ra hỗn loạn, buồn bã, và phân hóa. Năm 2001, dân Ecuador bắt buộc phải tìm việc ở các nước khác và họ gửi về gia đình một số tiền nhiều hơn tổng sản lượng xuất khẩu chuối, tôm, cá mòi, cà phê và ca cao.
 

Uruguay và Argentina cũng đang xua đuổi [gián tiếp] những người trẻ tuổi. Di dân, người già, phụ nữ bỏ sau lưng những gia đình đỗ vỡ, những kỉ niệm đau lòng. Ở Argentina, có một chương trình ti-vi để người ta thi đua chiếm giải, và giải nhất là một cái job, một công việc làm! Danh sách những người dự thi dài vô hạn. Chương trình chọn ứng viên và quần chúng (người xem) bầu. Ứng viên phải làm nước mắt rơi cho đến khi người xem phải rơi nước mắt theo và ứng viên chiếm giải. Công ti Sony Pictures đang bán chương trình này cho thế giới.
 

Việc gì? Bất cứ việc gì. Bao nhiêu? Rồi sẽ biết.
 

Sự tuyệt vọng của những người tìm việc làm và nỗi lo sợ mất việc làm buộc người ta phải chấp nhận những cái không thể chấp nhận được. Xuyên suốt thế giới, cái “Mô hình WalMart” tồn tại khắp nơi. Công ti thương mại số 1 này của Mỹ cấm các hoạt động công đoàn và muốn công nhân làm thêm giờ nhưng không muốn trả lương thêm. Thị trường xuất khẩu một hệ thống làm việc độc đáo. Tình trạng kinh tế quốc gia càng tồi tệ chừng nào, quyền công nhân lao động càng dễ cho vào sọt rát. Còn các quyền khác thì bay ra ngoài cửa sổ, không có ai biết đến. Hạt giống hỗn loạn sản sinh ra nhiều hỗn loạn. Nghèo đói và chán chường truyền bá tội phạm, dẫn đến hốt hoảng và là mầm mống cho những cái tồi tệ hơn. Lính Argentine, nổi tiếng là dính dáng vào tội phạm, nhưng được giao nhiệm vụ chống tội phạm: làm ơn cứu chúng tôi khỏi tội phạm. Đó là lời kêu gọi của Carlos Menem, một công chức đang ở trên Thị trường, người biết nhiều về tội phạm vì ông từng có kinh nghiệm làm tổng thống.
 

Chi phí thấp, lợi nhuận cao, vô kiểm soát: một tàu chở dầu làm đỗ dầu và ô nhiễm biển chảy thẳng vào Galicia và chung quanh.
 

Những buôn bán có lợi nhuận cao nhất dẫn đến nhiều may mắn và thảm nạn. Gas độc do xăng dầu sản sinh ra là nguyên nhân chính làm cho khí hậu toàn cầu thay đổi và lỗ thủng trong bầu khí quyển. Cái lỗ thủng này có kích thước bằng nước Mỹ. Ở Ethiopia và các nước Phi châu khác hạn hán làm cho hàng triệu người đau khổ, chết chóc vì đói ăn trong 20 năm qua, trong khi đó Đức và các nước khác ở Âu châu bị lụt lội. Dầu hỏa còn là nguyên nhân của chiến tranh. Khốn nạn cho Iraq.