|
Phát hiện mới ở Sa
Huỳnh
Báo
Lao động số
ra ngày 10/10/2002
Phát hiện
mới và bất ngờ tại khu mộ chum Lai Nghi (Điện Bàn - Quảng Nam) đă bổ sung
thêm vào bản đồ di tích văn hóa Sa Huỳnh nhiều điều lư thú và có thể sẽ mở
rộng thêm "đường" cho các nhà nghiên cứu đánh giá về văn hóa Sa Huỳnh, về
khả năng giao lưu giữa các nền văn hóa.
Trong ṿng
26 năm qua, kể từ khu mộ chum Tam Mỹ (Núi Thành) được khai quật vào năm
1976, đă có trên 30 đợt đào thám sát và khai quật các di tích văn hóa Sa
Huỳnh trên đất Quảng Nam. Năm 2000, các nhà khảo cổ đă phát hiện 4 điểm
khu mộ chum tại Điện Bàn, nhưng đầu tháng 10 năm nay, nhóm khảo cổ học gồm
Trường Đại học KHXH và NV (Đại học Quốc gia Hà Nội), Bảo tàng Quảng Nam và
Viện Khảo cổ học chung và so sánh thuộc Viện Khảo cổ học quốc gia Đức mới
chính thức chọn Lai Nghi mở cuộc khai quật đầu tiên. Chỉ trong ṿng 1 tuần
lễ (từ 1-7.10) với 2 hố đào, trên một khu đất rộng 40 m2, đă có ít nhất 1
lần bị san lấp, các nhà khảo cổ học đă phát hiện 9 mộ chum có nhiều than
tro và cả những mẩu xương nát vụn dưới đáy một số chum, cùng nhiều đồ tùy
táng có giá trị. Phần lớn các mộ nông đă bị phá hủy, chỉ có 2 mộ có khả
năng phục chế. Kích thước khá lớn, đường kính miệng từ 40cm đến 70cm,
chiều cao từ 60cm đến trên dưới 1,2m; kiểu h́nh ống thẳng, miệng loa xiên
có hoa văn dây thừng và văn khắc vạch. Đồ tùy táng gồm các loại đồ sắt:
Ŕu, thuổng, đục, rựa, kiếm, dao quắm và dao nhỏ... là những loại công cụ
lao động và vũ khí phổ biến trong giai đoạn muộn của văn hóa Sa Huỳnh; đồ
trang sức rất phong phú và đa dạng về loại h́nh lẫn chất lượng gồm: Điểm
khác biệt giữa Lai Nghi với các khu mộ chum khác, trước tiên, mộ chum ở
đây có loại giống mộ chum ở Hậu Xá, An Bang (Hội An), có loại tương tự
giống ở g̣ mả vôi, miếu ông (Mậu Ḥa-Duy Trung-Duy Xuyên); trong số đồ
trang sức th́ t́m thấy 4 khuyên tai kim loại có màu vàng và 2 hạt cườm
cũng bằng kim loại màu vàng nhưng cốt bằng thủy tinh. Đặc biệt, phát hiện
mới và lư thú nhất là chiếc bát gốm 4 chân có đường kính 12cm, cao 6,5cm
(có thể loại hiện vật này đă có trong dân hoặc một số nhà sưu tầm đồ cổ
nhưng trong các bảo tàng văn hóa Sa Huỳnh không có). Theo tiến sĩ khảo cổ
học Andreas Reinecke-phụ trách về khảo học thuộc Đông Nam Á, Viện Khảo cổ
học quốc gia Đức và giảng viên khảo cổ học Nguyễn Chiều - Đại học Quốc gia
Hà Nội th́ đây là hiện vật chưa bao giờ được t́m thấy trong những cuộc
khai quật khảo cổ học chính thức ở các khu mộ chum Sa Huỳnh trên đất Quảng
Nam nói riêng và miền Trung VN nói chung.
|
